Morgunblaðið - 29.05.1984, Blaðsíða 14

Morgunblaðið - 29.05.1984, Blaðsíða 14
MORGUNBLAÐID, ÞRIDJUDAGUR 29. MAÍ 1984 Ný kanadísk skrúfuþota Flug Gunnar Þorsteinsson l'M þessar mundir er liðið eitt ár síðan fyrsta flugvélin af gerðinni de Havilland Canada Dash 8 var tilbúin / verksmiðjunum. Fyrsta flug hinnar nýju vélar var svo 20. júní 1983 og auk hennar hafa þrjár aðrar vélar tekið þátt í tilraunflaugum sem er vænst að Ijúki eftir 4—5 mánuði. Þá verða vélarnar búnar að leggja að baki samtals 1.670 flugstundir og samkvæmt áætlunum verksmiðjanna verður á sama tíma búið að eyða 260 millj. dollara, eða sem samsvarar ta-pum 7,7 milljörðum íslenskra króna, í Dash 8 áætlunina frá því að undirbúningur hófst seinnihluta árs 1979. De Havilland of Canada flug- vélaverksmiðjurnar hafa öðlast mikla reynslu í smíði smærri far- þegavéla em þurfa stuttar flug- brautir og eru sterkbyggðar og áreiðanlegar. Þekktust af þeim er án efa Twin Otterinn eða DHC 6, (19 farþ.) en yfir 800 slíkar vélar hafa verið smíðaðar, enda er sama hvar ferðast er um heiminn, alls- staðar sjást Twinn Otter flugvélar. Arnarflug og Flugfélag Norður- lands hafa m.a. rekið þær hérlend- is um árabií. Önnur þekkt vél er hin fjögurra hreyfla, hljóðláta Dash 7 (50 farþ.). Áðurnefndar flugvélar eru því eiginlega forfeður hinnar nýju Dash 8 sem að hálfu verksmiðjanna er fyrst og fremst hugsuð til að brúa stærðarbilið á milli þeirra. Dash 8 rúmar 36 far- þega. Algeriega ný hönnun Nýjasta tækni flugiðnaðarins var auðvitað nýtt við smíði vélar- innar og mikið var stuðst við reynsluna sem fengist hefur af Dash 7. Þrátt fyrir náinn skyld- leika við Dash 7 er Dash 8 alger- lega ný hönnun: nefhlutinn er meira straumlínulaga, skrokkur- inn styttri, farþegarýmið 10 cm. mjórra, hreyflar og hreyfihlífar skapa minna loftviðnám, stórar vörudyr eru á afturhluta skrokks- ins og vænghlutfallið er hærra (12.1) eða það sama og Fokker F-27 hefur. Þó er nýja vélin hávængja eins og Dash 7 og hefur eins og hún lárétta stélflötinn efst á sjálfu stélinu. I útliti er Dash 8 ekki eins klunnaleg og hinar de Havilland vélarnar og munar þar áreiðanlega mestu um straumlinulagaðra nef og þynnri væng, en hvorutveggja gerir að verkum að hún sýnist bara vera nokkuð hraðfleyg. Það eru tveir 1800 hestafla Pratt & Whitn- ey PW 120 skrúfuhreyflar sem knýja vélina og nær hún 500 km hámarkshraða á klst. sem er um 55 km meiri hraði en „stóri bróðir", Dash 7 nær. De Havilland-verksmiðjurnar segja að þó vélin hafi ekki beinlfnis verið hönnuð sem „STOL" vél (stutt flugtak og lending) þá hafi fengist staðfesting á því í tilrauna- flugunum að hún sýni ótvíræða hæfileika í þá áttina og geti t.d. notað flugvelli sem standa hátt yf- ir sjávarmáli í heitu loftslagi án þess að takmarka þurfi arðbæra hleðslu svo nokkru nemi. Miðað við venjuleg veðurskilyrði við sjávar- mál og hámarksþunga þarf hún nú 860 m. flugtaksbraut og 910 m. lendingarbraut. Þar með sannast enn einu sinni að flugvélar sem þurfa stuttar flugbrautir eru vöru- merki de Havilland. Talið er að Dash 8 þurfi u.þ.b. 300 m. styttri braut en helsti keppinauturinn í þessum stærðarflokki flugvéla. Hentugur „þorpaskoppari" í auglýsingaherferðinni í Banda- ríkjunum ætla verksmiðjurnar að leggja mikla áherslu á að á styttri leiðum sé mun fljótlegra að taka sér far með Dash 8 en að aka hrað- brautirnar. Hámarkshraðinn á hraðbrautunum þar vestra er 90 km/klst., en eins og fram hefur komið nær flugvélin 500 km. hraða á klst., og í beinu framhaldi af þessu að höfða til flugrekstrar- aðila með því að benda á aö full- hlaðin getur vélin flogið fimm 100 sjómilna áfanga án þess að taka eldsneyti. Sem sagt, hún getur lent á fimm litlum sveitar- eða út- borgaflugvöllum án þess að taka eldsneyti á leiðinni og hún þarf lilla utanaðkomandi flugvallar- þjónustu eins og stiga, gangsetn- ingarrafmagn o.s.frv., enda verða flestar Dash 8 vélarnar einmitt notaðar sem svona „þorpaskoppar- ar" (City Hoppers); að safna sam- an farþegum af smærri flugvöll- um. Tilraunaflugin ganga vel Eins og fyrr segir hafa fjórar flugvélar verið notaðar í tilrauna- flugunum sl. mánuði og eins og alltaf þá koma upp smá hönnun- argallar sem þarf að lagfæra, en þegar þetta er ritað er ljóst að eng- ar frekari flugeðlisfræðilegar breytingar verða gerðar, því sýnt þykir að búið sé að ná eins mikilli afkastagetu og unnt er. Fljótlega eftir fyrstu tilraunaflugin voru gerðar miklar endurbætur á vængnum og stjórnflötunum sem leiddu til þess að lyftigetan jókst um 816 kg. Sé þetta metið í flug- taksvegalengd þá styttist hún um 90 metra. Þá var markvisst unnið að því að draga úr loftviðnáminu með beim árangri að vélin náði hcldur meiri hraða en reiknað var með i upphafi. í júní nk. bætist flugvélaskrokkur í hóp tilraunavél- anna og hann mun verða notaður til að sannrcyna öryggi farþega og ýmsan öryggisbúnað. 126 vélar seldar Nú hafa verið gerðir samningar um smíði 54 Dash 8 véla og óstað- festir samningar um 72 í viðbót. Stærsti kaupandinn er flugfélagið Henson Airlines í Bandaríkjunum sem ætlar að kaupa a.m.k. 8 vélar. Hinsvegar verður kanadíska flug- félagið norOntair fyrsta félagið sem tekur vélina í notkun og verð- ur það í september á þessu ári. Úm 2.000 starfsmenn vinna við Dash 8 áætlunina í dag en þegar framleiðslan er komin vel á veg á næsta ári veða þeir orðnir 4.500 og eiga að geta afkastað 4—5 vélum á mánuði. Venjulegasta útgáfan af vélinni kostar 5,5 millj. dollara en um- reiknað í ísl. krónur er það um 162 milljónir. Einnig er hægt að fá íburðarmikla einka- og forstjóra- útgáfu sem er dálítið dýrari. de Ilavilland Canada Dash 8 Tæknilegar upplýsingar. Vfenghaf 25,60 m. Vrengnotur 54,30 m' Lengd skrokks 22,25 m. Hreo skrokks 7,62 m. Lengd rarþegarymjg 9,20 m. Breidd rarþegarýmis 2,49 m. Hfeo íarþegarýmis I.HHm. Hámarksilugtaksþ. 14.970 kg. Himarkslendingarþ. 14.697 kg. Hámarksþyngd in eldsn. 14.062 kg. Tóraþrngd 9.793 kg. Flugtaksvegalengd 860 m. Lendingarvegalengd 910 m. Hamarkshraoi 500 km./klsL Flugdrcgi (fullhl.) 1.648 km. Hrejflar Treir PW 120. 1800 öxulhestdn hvor. fslenska Flugsögufélagið: Afmæli Loft- leiða minnst Fyrir skömmu var aðalfundur íslenska flugsögufélagsins hald- inn. Auk venjulegra aðálfundar- siarfa var dagskrá fundarins helg- uð 40 ára afmæli Loftleiða hf. en félagið hefði einmitt staðið á þeim timamótum ef það væri enn starf- rækt. Nokkrir fyrrv. starfsmenn Loftleiða rifjuðu upp endurminn- ingar frá gömlurn tíma og svöruðu fjolmörgum fyrirspurnum újndar- gesta, sem voru á milli 60—70. Voru umræðurnar mjög skemmti- legar. Auk þessa mun ísl. flugsögufé- lagið minnast tímamótanna með því að helga ársrit félagsins af- mælinu. í hugum fólks verður Loftleiða þó ávallt minnst sérstaklega fyrir brautryðjandastarf á flug- leiðinni yfir N-Atlantshafið. Fé- lagið var ekki einungis stórveldi í íslensku flugsögunni heldur yrði ekki unnt að skrá sögu Atl- antshafsflugsins án þess að framlag Loftleiða sé metið, því hin lágu fargjöld félagsins gerðu ferðalög milli Evrópu og Banda- ríkjanna að almenningseign, eins og það er orðað, en ekki for- réttindum hinna efnameiri. Þegar umsvifin voru sem mest á N-Atlantshafsflugleiðinni voru Loftleiðir með 5 DC-8 þotur í rekstri, flugu tuttugu og þrjár Fyrrv. starfsmenn Loftleiða sögðu margar skemmtilegar flugsógur. Við háborðið talið f.v.: Hörður Eirfksson flug- vélstj., Magnús Norðdahl flugstj., Dagfínnur Stefánsson flugstj., Magnús Guðmundsson fyrrv. flugstj., Sigurður Magnússon fyrrv. blaðafulltrúi, Sigríður Gestsdóttir fyrrv. flugfreyja og Johannes Markússon flugstj. eða fjórar ferðir á viku vestur um haf og þotur félagsins höfðu viðkomu þrisvar sinnum á sól- arhring i New York. Flugleiðir hafa þvi miður ekki náð þessum umsvifum ennþá því samkv. núgildandi sumaráætlun verða átján ferðir í viku til Bandaríkj- anna og sinna 3—4 DC-8 þotur því flugi. Baldur Sveinsson kennari er nýkjörinn formaður Islenska flugsögufélagsins en auk hans skipa stjórnina: Ragnar J. Ragn- arsson forstjóri, Georg ólafsson verðlagsstjóri, Gunnlaugur Claessen ríkislögmaður og Einar Gunnarsson deildarstjóri.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.