Morgunblaðið - 29.05.1984, Blaðsíða 38

Morgunblaðið - 29.05.1984, Blaðsíða 38
38 MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 29. MAÍ 1984 Dagatal ^gíblóaima * ALLTAF A HUDJUDOGUM* IÞROTIA ALLTAFÁ FIMMTUDÖGUM Alltaf á fostudögum ALLTAF A LAUGARDÖGUM SIN ALLTAF A SUNNUDÖGUM OG EFNISMEIRA BLAÐ! Fimm sinnum í viku fylgir auka fróóleikur og skemmtun Mogganum þínum! JWnr0miiMaliil» AF ERLENDUM VETTVANGI eftir GUDM. HALLDÓRSSON • • Ongþveiti í Bólivíu LÝÐRÆÐISÞRÓUN í Bólivíu er í hættu vegna verkfalla, sem staðið hafa vikum sanian, lamað atvinnulíf og samgóngur og ógnað sparnaðarstefnu stjórnarinnar. Hálfgert stjórnleysi ríkir og sumir telja að þróunin stefni í átt til herbyltingar eða uppreisnar. Seðlabanki landsins hefur ver- ið lokaður og ríkisnámurnar hafa verið óstarfhæfar síðan verkföllin hófust þegar gengið var fellt um 75% (upphaflega átti að fella það um 250%). Allar niðurgreiðslur voru afnumdar, kaupgjaldsvísitalan tekin úr sambandi og verð hækkaði veru- lega á matvælum og benzíni. Fargjöld hækkuðu einnig. Tilgangurinn er að ná sam- komulagi við erlenda lánar- drottna, Alþjóðagjaldeyrissjóð- inn (IMF) og Alþjóðabankann, sem hefur að mestu hætt stuðn- ingi sínum við Bólivíu, þar sem stjórnin hefur ekki staðið í skil- um. Erlendar skuldir námu 4,4 milljörðum dala í árslok 1983 og samið verður um frest á greiðslu á einum milljarði dala, sem Bóli- víumenn skulda bandarískri fyrirtækj asamsteypu. Verkalýðshreyfingin, COB, neitar að semja nema efna- hagsráðgjafar stjórnarinnar segi af sér og efnahagstillögur hreyfingarinnar verði sam- þykktar. COB hefur hafnað til- boði um 100% kauphækkun, sem mundi hækka lágmarkslaun í kr. 2.500, og krefst 300—400% hækkunar og frystingu greiðslna á erlendum skuldum. Benzínbirgðir eru á þrotum og búizt er við að samgöngur stöðv- ist. Námur í einkaeign eru að stöðvast vegna truflana á af- greiðslu lána, fjármagnsstreymi og greiðslum fyrir útflutning. Leiðtogar COB hafa boðað hungurverkfall til að krefjast breytinga á efnahagsstefnunni, sem þeir kalla „samsæri gegn fá- tækt þjóðarinnar og hin raun- verulega ógnun við lýðræðis- þróunina". COB kveðst andvíg sparnaðarráðstöfununum, þar sem þær þjóni hagsmunum IMF, og segir „glæp að greiða erlendar skuldir er verkamenn svelti". Vegna andstöðunnar hefur stjórnin undirbúið útgáfu til- skipunar um umsátursástand, sem veita mun hernum viðtæk völd. Stjórnin telur ráðstafan- irnar nauðsynlegar til að hafa hemil á verðbólgunni, sem var 300% í fyrra og hefði kannski orðið 2.000% 1984, ef ekkert hefði verið gert. Hernan Siles Zuazo forseti kallar neyðarráðstafanirnar „til- raun til þjóðarviðreisnar". Hann sagði að þótt Bólivíumenn hefðu samþykkt að greiða erlendar skuldir sínar mundu endur- greiðslurnar „takmarkast af þeirri þörf að neyða ekki þjóðina til að færa meiri fórnir". Flavio Machicado fjármála- ráðherra afhenti lausnarbeiðni sína vegna þess að andstaðan hefur gert honum ókleift að framfylgja efnahagsstefnunni, en Siles forseti tók hana ekki til greina. Siles tók við 1982 eftir 18 ára stjórn hersins og situr í forsæti samsteypustjórnar mið- og vinstriflokka. Bólivía er auðugt land frá náttúrunnar hendi, en samdrátturinn í heiminum og erfiðleikar innanlands hafa gert þjóðina snauða. Verðlækkun hef- ur orðið á aðalútflutningsvör- unni, tini, og á öðrum málmum um leið og vextir á lánum hafa hækkað. Flokkur jafnaðarmanna, MIR, sagði sig úr stjórn Siles í janúar í fyrra og þar með missti forset- inn traustustu og nánustu bandamenn sína. Síðan hefur Siles reynt að fá MIR aftur til þátttöku í stjórn, en án árang- urs. Leiðtogi MIR, Jaime Paz- Zamora, hefur þó áfram gegnt starfi varaforseta. Siles forseti C; Hjj*?3ií'* Frá Bólivíu MIR er annar stærsti stjórn- arflokkurinn og hafði sex ráð- herra. Nýju ráðherrarnir voru flestir úr flokki Siles, MNRI. Flokkur kommúnista, PCB, hef- ur haft ráðherra verkalýðsmála og námamála. Frá byrjun hafa verið miklar innanflokksdeilur í fjórða stjórnarflokknum, flokki kristilegra demókrata, UDP, sem hafði upphaflega tvo ráð- herra. MIR vildi meiri áhrif i stjórn- inni og sakaði Siles um „valda- einokun", þar sem hann hafði ekki flokkinn með í ráðum þegar hann skipaði stuðningsmenn sína í mikilvæg embætti. Óbreyttir flokksmenn höfðu líka gagnrýnt flokksforystuna fyrir þátt hennar í hinum óvinsælu efnahagsráðstðfunum stjórnar- innar. MIR er orðinn öflugasti stjórnmálaflokkur Bólivíu og nýtur mikils stuðnings, jafnt i borgum og sveitum. Þremur mánuðum síðar sögðu þrír ráðherrar af sér á sama tíma og ekkert miðaði í viðræð- um stjórnarinnar og verka- manna, sem lógðu undir sig tin- námur og aðalstöðvar ríkis- námafélagsins Comibol. Mario Velarde Dorado utan- ríkisráðherra sagði af sér vegna vægs hjartaáfalls. Zenon Barri- entos Mamami landbúnaðar- ráðherra vildi „snúa aftur til að strita við hlið smábænda" og Javier Lupo Gammara iðnaðar- og viðskiptaráðherra kvaðst hafa sagt af sér af fjölskyldu- ástæðum. COB krafðist þess að fá aðild að ríkisstjórninni, en samkomu- lag náðist ekki og það tók Siles tvo mánuði að endurskipuleggja stjórnina. Jafnframt lagði COB fram áætlun þá um neyðarráð- stafanir í efnahagsmálum, sem hún hefur enn á oddinum og hún vakti þá sem nú úgg kaupsýslu- manna og herforingja. Stjórnin, sem Siles myndaði, var hægrisinnaðri en tvær fyrri stjórnir hans. Ráðherrum kristi- legra demókrata var fjölgað úr tveimur í þrjá og kommúnistar héldu sínum ráðherraembætt- um. Aðrir ráðherrar, sem voru 18 alls, voru úr MNRI, flokki 90- es. Stjórnin neyddist til að segja af sér í desember í kjölfar alls- herjarverkfalls og eftir storma- samar umræður í efri deild þingsins, þar sem miðjumenn og hægrimenn báðu ráðherra að réttlæta 60% gengisfellingu og aðrar aðgerðir. í apríl tilkynnti Roberto Jord- an Pando, skipulagsmálaráð- herra í fjórðu stjórn Silesar og einn nánasti ráðgjafi hans, að hann mundi segja af sér vegna ágreinings um breytingar á sparnaðarstefnunni. Siles vildi mynda stjórn á breiðari grund- velli með þátttöku MIR. Jordan Pando sagði að MIR mundi færa hana of langt til vinstri. Þá hafði MIR samþykkt skil- yrði flokksins fyrir stjórnar- þátttöku. Eitt það helzta var að MIR fengi mikilvæg ráðherra- embætti. MIR krafðist einnig breytinga á efnahagsáætluninni og tók undir kröfu COB um brottvikningu efnahagsráðu- nauta forsetans. Áður hafði Frederico Alvarez Plata innanríkisráðherra sagt að stjórnin segði líklega af sér til að búa í haginn fyrir endurskipu- lagningu á sparnaðarstefnunni og framkvæmd hennar. Nokkr- um dögum síðar var skýrt frá gengisfellingunni og verðhækk- ununum. Verkföllin hófust 12. apríl og síðan hefur ríkt öng- þveiti, sem ekki verður séð fyrir endann á.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.