Morgunblaðið - 17.03.1988, Blaðsíða 35

Morgunblaðið - 17.03.1988, Blaðsíða 35
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 17. MARZ 1988 35 Dennis Conner hampar Ameríkubikarnum eftir sigurinn í fyrra. heimsmeistaramóti 12-metra skúta, sem haldið var snemma sumars við ítalíu. Skömmu eftir mótið skoraði Fay á Conner og það á skútu af sömu stærð og notaðar voru milli heimsstyrjaldanna, eða með 90 feta sjólínu. Hann komst að því að í gjafa- bréfinu frá 1886, þar sem var að finna reglur um keppnina, stóð ein- faldlega að áskorandinn hefði rétt til að velja bátsstærðina. Ef hún væri með eitt mastur mætti sjólínan ekki vera styttri en 44 fet eða lengri en 90 fet. Ef hún væri með fleiri möstur mætti sjólínan vera 80 til 115 fet. . Þegar dómur féll í máli Fay gegn Michael Fay Er Conner því í lófa lagið að leggja brautina þannig að hann losni nán- ast við mótvind. Tvíbytna nær mest- um hraða í góðum hliðarvindi en er slök í beitivindi. Stórskútan nýtur sín illa í miklum vindi og ölduróti en hlutfallslega betur en tvíbytna í andvara. Siglingamótið, sem kennt er við Ameríkubikarinn, hófst sem ósköp venjuleg siglingakeppni í Englandi árið 1851. Siglt var umhverfis eyj- una Wight og fór bandarisk skonn- orta, America, með sigur af hólmi. Sigldi hún með bikarinn til Banda- ríkjanna. Þar hefur hann verið varð- veittur síðan, ef undan eru skilin árin 1983 til 1987. Þann tíma var hann í vörzlu siglingafélagsins" í Sydney í Ástralíu, eftir óvæntan sig- ur skútu ástralska auðjöfursins Al- ans Bonds. Jafnan hafa skútur víða úr heiminum tekið þátt í keppninni um bikarinn, sem fram hefur farið 26 sinnum. Bikarinn var gefinn siglingaklúbbi New York, New York Yachting Club (NYYC), árið 1887, eða fyrir öld. Var honum þá gefið nafnið Ameríku- bikarinn. í millitíðinni hafa brezkir, franskir, kanadfskir og ástralskir úii mun kosta fullgerð um 15 óna. i í h'ósi alls þessa hefur Fay nú i ' hótað Conner og félögum enn einum málarekstrinum til þess að fá þá i dæmda til keppni á einbytnu. í Tvíbytnur geta náð allt að 40 : hnúta eða 70 kílómetra hraða ogv má því búast við að áhöfnin verði með hjálma og í vattfóðruðum og . vatnsheldum göllum til þess að verj- ast ágjöf. Líklegt er því að skip- \ verjar minni meira á mótorhjóla- kappakstursmenn en skútukarla. Dennis Connér hefur viðurkennt t að hann sé eilítið áhyggjufullur út . af því að þurfa að tileinka sér alveg I nýja siglingatækni vegna bikarvarn- arinnnar, en hann hefur enga reynslu af stjórn fjölbotna báta.. I Hann velkist þó ekki í vafa um hver i verði úrslit einvígisins við Nýsjálend- inginn, eins og bátur Fays mun heita. „Við þurfum að afgreiða Fay i snaggaralega og efna síðan til nýs t fjölþjóðlegs siglingamóts á 12 metra skútum. Keppninnar vegna verðum t við að vinna Fay," sagði Dennis Conner nýlega. i Michael Fay er vellríkur nýsjá- lenzkur bankamaður. Hann átti plastskútuna New Zealand, sem I vakti mikla athygli í keppninni um i Ameríkubikaririn í fyrra. Keppti hún til úrslita í áskorendaflokki gegn i Stars & Stripes, skútu Dennis Conn- i , ers, en beið lægri hlut. Skúta Fays bar hins vegar sigur úr býtum á 13fet Mesta breidd 26fet 90fet Mastur 175fet 8fet 11 menn Djúprista Áhöfn 21fet 40 menn 30 tonn Þyngd Leyndarmál SDYC var smíði skútu hans langt á veg komin. Verður hún sjósett í marzlok og flutt strax til Kaliforníu þar sem áhöfnin hefur æfingar í maí. Samkvæmt gjafabréfinu verða skútustjórarnir að eiga með sér þrjár kappsiglingar (sú þriðja verður þó ónauðsynleg ef sama skútan vinnur tvær fyrstu). Conner ræður legu brautarinnar og getur því lagt hana sér í hag, þannig að afstaða hennar gagnvart vindinum verði þann veg að eiginleikar tvíbytnunnar fái notið sín betur en eiginleikar stórskútu Fays. Kappsiglingar fara venjulega fram á þríhyrningslaga braut, þar sem sigldur er meðvindur, híiðar- vindur og beitivindur. Tvíbytna tommar lítt á beitisiglingu en venju- leg skúta fer létt með þá siglingu. skútugarpar hverju sinni varið millj- ónum dollara til þess að reyna að vinna bikarinn, sem er einhver eftir- sóttustu siglingaverðlaun, sem um getur. í öndverðu var keppt á stórum skonnortum, sem siglt var yfir Atl- antshafið, ef því var að skipta, til þátttöku í keppninni. Eftir fyrri heimsstyrjöldina hurfu skonnort- urnar en keppt var í þeirra stað á svokölluðum J-skútum, sem voni bæði minni og að öllu leyti ódýrari. Þær voru þó miklu stærri en hinar svokölluðu 12 metra skútur, sem keppt hefur verið á' síðustu 30 árin. Skútan Ranger, sem vann í keppn- inni á sínum tíma og tók síðast þátt árið 1937, var til dæmis 166 tonn. Bátur Fays, Nýsjálendingurinn, er sömu stærðar og þessir bátar voru. Fjarstæðukennd hugmynd um útlit stórskútu Michaels Fays. Mastrið er eins og flugvélavængur og hægt að breyta áfaUshorni þess við vind- inn. Afast því er stórsegl og risastórt belgsegl er fyrir framan ma- strið. Nær öll áhöfnin Uggur á lárétta vængstúfnum, sem stendur út úr þUfarínu aftanverðu. Það er fræðilega mögulegt að útbúa skútuna með þessum hœtti. MikU leynd hefur hvílt yfir smíði hennar og væntan- legu útUti. Teikningin gcfur góða mynd af stærðarhlutföllum 12- metra skútu og 90 feta skútu. Á myndinni eru útlínur stórskútunnar Ranger, sem vann í keppninni 1937, og 12-metra skútunnar Columbia, sem vann 1958. Að eindreginni ósk útlendra sem innlendra siglingakiúbba breytti Hæstiréttur New York gjafabréfínu um Ameríkubikarinn frá árinu 1887 á þann veg árið 1956, að þaðan í frá voru 12-metra skútur leyfilegar til keppni. Þrátt fyrir tegundarheitið eru þær 20 metra langar og allt að 30 tonn að stærð. Að öðru leyti var reglum um keppnina, eins og þær voru tilgreindar í gjafabréfinu, ekki breytt. Siglt hefur verið um Ameríkubik- arinn á 12-metra bátum frá og með keppninni árið 1958. Keppendum hefur fjölgað jafnt og þétt í seinni tíð og undankeppni því verið nauð- synleg síðustu skiptin. Keppnin hef- ur því orðið stöðugt viðameiri og tekur um þrjá mánuði hverju sinni. Siglingamótið hefur farið fram með þriggja til fjögurra ára millibili og alltaf verið keppt undan hafnarborg- inni Newport á Rhode Island á aust- urströnd Bandaríkjanna. I fyrra fór hún hins vegar fram við borgina Fremantle á yesturströnd Ástralíu vegna sigurs Ástrala árið 1983. Og þar sem bandaríski skútustjórinn Dennis Conner endurheimti bikarinn (tapaði honum í úrslitaeinvíginu árið 1983) fer keppnin að nýju fram í Bandaríkjunum. Úrslit keppninnar 1983 þóttu mik- ill skellur fyrir Bandaríkjamenn en sigur áströlsku skútunnar og allur málatilbúnaðurinn út af nýstárleg- um kili hennar varð til þess að vekja mikla athygli á hinni sögufrægu keppni. Áhugi fjölmiðla fyrir keppn- inni hefur aldrei verið meiri en í fyrra, þegar tæplega 20 skútur frá Bandaríkjunum, Nýja Sjálandi, ít- alíu, Frakklandi, Bretlandi, Ástralíu og víðar kappsigldu um bikarinn. Þá settu klögumál einnig sinn svip á keppnina. Hart var deilt um hvort skúta Fays, New Zealand, stæðist reikniformúluna, sem gildir fyrir smíði 12-mötra skútu. Dennis Conner kom, sá og sigraði í Fremantle. Hann hafði tvisvar unn- ið bikarinn undir merkjum siglinga- klúbbsins í New York. Klúbburinn vildi hins vegar lítt með hann hafa eftir ósigur hans í úrslitasiglingu keppninnar árið 1983. Stofnaði Conner þá eigið fyrirtæki, Sail Am- erica Foundation, um skúturekstur og þátttöku í keppninni við Fre- mantle. Siglingafélagið í San Diego, heimaborg Conners, tók hann upp á arma sína og styrkti hann til keppn- innar og þarf ekki að sjá eftir því. Höfundw er blaðamaður i Morg- unblaðÍBU. (Heimildir. New York Times, Huvudstads- bladet, Y&chting World, Reuter.)
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.