Morgunblaðið - 16.03.1991, Side 56

56
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 16. MARZ 1991
ii-n
... að velja réttu leiðina.
TM Fúg. U.S. P«t Otf.—all nghts re*«fv®d
• 1990 Lo* Ange<«s Time* Syndicate
Með
morgunkaffínu
Er eitthvað að? Því ertu
Breiða yfir. — Breiða yfir svona hljóður í dag?
HÖGNI HREKKVISI
Greenpeace með bjálka í auganuY
Eins og þér lesandi góður ætti nýjum aðferðum í stjómun auðlinda
að vera kunnugt um sendu Green- til að koma í veg fyrireyðingu skóga.
peace-samtökin á Islandi fyrir stuttu Efiaust hefur þetta rit vakið upp
frá sér kynningarrit um baráttumál „kvöldmatarumneður“ á mörgum
félagsins. Þar var greinilega stefnt heimilum og hlutverk þess skilað sér
að því að hafa þau áhrif á fólk að fyllilega. Nú þegar hafa efiaust ein-
það léti í sér heyra og hefði ef til hveijir haft samband við samtökin
vill samband við samtökin. og óskað eftir því að fá að gerast
Ég hef ákveðið að láta í mér heyra meðlimir. En þeir gleggstu hafa
ekki aðallega vegna áhuga á félag- ekki verið særðir með þessu áróðurs-
inu sjálfu heldur vegna þess sem vopni samtakanna því vopn þetta
stakk mig 1 augun er ég lagði ritið snerist í höndum þeirra og særði
niður á borðið fyrir framan mig. Hér samtökin lýtandi sári. Ef þú lesandi
á eftir fer eitt af baráttumálum sam- góður hefur enn ekki komið auga á
takanna samkvæmt riti þessu orö- sár þetta á andliti samtakanna fer
rétt: hér á eftir útskýring á þvf.
Markmið eiturefnabaráttu Green- Ofangreint baráttumál samtak-
peace eru: anna var í fáum orðum það að stuðla
* að stöðva bleikingu pappfrs með að vemdun skóga og stöðva bleik-
Greenpeace;
Vistvænn pappír
ingarefna og rýmun skóga þar sem
pappfr er unnin úr tijám. Þetta stríð-
ir gegn ofangreindu baráttumáli f
alla staði. Með þessu riti valda sam-
tökin efiaust meiri umhverfisspjöll-
um en stuðlun að vemdun umhverf-
is þar sem Qöldi meðlima eykst
eflaust ekki nóg til að vinna upp það
tjón sem samtökin hafa valdið. Þetta
rit var sent inn á hvert heimili lands-
ins sem eru um 86.000 ef reiknað
er með um þremur einstaklingum á
heimili að meðaltali. Ritið er saman-
sett úr þremur A4 blpðum og til
glöggvunar eru þetta um 240 þús-
und A4 blöð sem fóru m.a. f að
auglýsa landann um að samtökin
beiti sér fyrir því að fræða almenn-
ing um það hvemig megi komast
Kæri Velvak.'vndi.
Hinn 12. mars sl. birtist í dálki
þínum grein eftir „menntaskóla-
nema“ með lyrirsögninni „Green-
peace með bjálka í auganu".
Ég vil byija á að þakka umrædd-
um menntaskólanema fyrir að gefa
mér tækifæri til að leiðrétta þann
misskilning sem fram kemur í
greininni. Því er haldið fram að
Greenpeace-samtökin hafi valdið
„meiri umhverfisspjöllum en stuðl-
un að verndun umhverfis" með að
senda rúmlega 80.000 eintök af
dreifiriti á hvert heimili á íslandi.
Þetta sökum þess að dreifiritið hafi
verið prentað á klórbleiktan pappír.
E.t.v. voru það mistök af hálfu
Greenpeace að láta þess ekki getið
í dreifiritinu á hvers konar pappír
ritið var prentað. Hins vegar liggur
í augum uppi að það væri borin von
að Greenpeace næði nokkrum
árangri með að boða íslendingum
nauðsyn þess að endurvinna pappír
og að stöðva verði klórbleikingu
pappírs og samtímis hafa þann boð-
skap að engu.
Þegar ráðist var í útgáfu á upp-
lýsingariti Greenpeace um starf og
stefnu samtakanna var það ein-
dregin ósk Greenpeace að það yrði
prentað á vistarvænan pappír.
Þeirri ósk var vel tekið af prent-
smiðjunni. Fyrir valinu varð dansk-
ur pappír og er framleiddur sam-
kvæmt dönskum staðli um hvað
teljist vistvænn pappír.
Framleiðandinn, Papyrus, gefur
upp að helmingur þess hráefnis sem
notað er í framleiðsluna sé hálm-
massi, einn fjórði sé endurunninn
pappírsmassi og einn fjórði sé ný-
unninn bleiktur pappírsmassi, sem
ekki er bleiktur með klór. Til að
villa ekki um fyrir kaupandanum
tekur framleiðandinn fram að hugs-
anlega megi finna örlítið af klór í
umræddum pappír, en það stafar
af því að ekki er mögulegt að
hreinsa fullkomlega klór úr þeim
hluta hráefnisins sem er endurunn-
inn.
Það er hins vegar rétt athugað
hjá menntaskólanemanum að papp-
írinn er hvítur en hér bregst hon-
um/henni bogalistin og dregur þá
ályktun að pappírinn sé klórbleikt-
ur. Afstaða Greenpeace er vissulega
að það sé óþarfi að bleikja pappír,
en því miður var þess ekki kostur
að útvega slíkan pappír á íslandi.
Vitaskuld berst Greenpeace af
fullum krafti og heilindum fyrir því
að pappír sé endurunninn að svo
miklu leyti sem kostur er. Einnig
að hætt verði með öllu að nota klór
til að bleikja pappír. Ekki er annað
að sjá en að menntaskólaneminn
sé sammála Greenpeace hvað það
varðar. Það er höfuðatriðið.
F.h. Greenpeace
Árni Finnsson
Yíkveiji skrifar
A
Anæstu árum mun hlutfall ís-
lendinga sem eru starfandi á
vinnumarkaði lækka talsvert sam-
fara því að hlutfall eftirlaunafólks
eykst. Þessi fyrirsjáanlega breyting
mun hafa afdrifarík áhrif á lífskjör
fólksins í landinu. Verði ekki um-
talsverð framleiðniaukning munu
lífskjörin örugglega versna talsvert.
Hingað til héfur verið litið á það
sem sjálfsagðan hlut, að lífskjörin
batni stöðugt eða í það minnsta
standi í stað. Víkverji veltir því fyr-
ir sér hvort við séum undir þetta
búin, eða hvort við ætlum að bregð-
ast við þessu á einhvem þann hátt
sem dugar til að snúa málinu á
annan veg.
Eina leiðin til að bæta lífskjör
er að auka verðmætasköpun með
einhveijum hætti. Ef við veltum því
fyrir okkur hvaða leiðir eru þar í
boði komumst við að raun um, að
þær eru í grundvallaratriðum fjór-
ar: í fyrsta lagi gætum við lengt
vinnutíma eða aukið þátttöku fólks,
s.s. kvenna, á vinnumarkaðnum, þá
gætum við nýtt meira náttúruauð-
lindir okkar, s.s. fiskistofna og
orkulindir. Þriðja leiðin er að auka
framleiðni; bæta nýtingu vinnuafls-
ins og fjármagns. Þegar dæmið er
skoðað betur kemur í ljós, að stöð-
ugt betri lífskjör undanfarinna ára
byggjast að meginhluta á aukinni
atvinnuþátttöku kvenna, meiri nýt-
ingu fiskistofna, sem margir vilja
fiokka undir rányrkju. Síðast en
ekki síst höfum við bætt lífskjör
okkar með því einfaldlega að taka
erlend lán. Ekkert af þessu dugar
sem lausn á næstu árum. Hvað
ætlum við þá að gera
xxx
Með útilokunaraðferðinni kemst
Víkveiji að því, að eina leiðin
til að halda uppi sömu lífsgæðum
eða betri, er að auka framleiðni.
Það er í vinnunni sem við leggjum
eitthvað af mörkum til lífskjara
þjóðarinnar, þar höfum við bein
áhrif á afköst fyrirtækisins. Gæði
þeirra ákvarðana sem stjórnendur
taka og vinnugæði starfsmanna eru
undirstaða nauðsynlegrar fram-
leiðniaukningar. Ábyrgð og dugn-
aður eru einkenni þess hugarfars
sem þarf til að lyfta Grettistakinu
sem bíður okkar allra.
Víkveija er mjög ofarlega í huga
ræðan sem Havel forseti Tékkóslóv-
akíu flutti þar skömmu eftir frelsis-
byltinguna, þar sem hann braut
niður þá fölsku mynd, sem fyrrum
valdhafar höfðu reynt að draga upp
af Tékkum sem duglegustu verka-
mönnum jarðríkis og afurðum
þeirra, er væru dýrmætar og góð-
ar. Havel setti Tékka undir kalda
sturtu raunveruleikans, sem var
allur annar en glansmyndin. Vík-
veija er þessi ræða svo minnisstæð,
vegna þess að hún á svo vel við
okkur líka. Þegar grannt er skoðað
kemur nefnilega í ljós, að fram-
leiðni vinnuafls á íslandi er lítil í
samánburði við önnur ríki. Verk-
þekking og hæfni stenst heldur
ekki þær kröfur sem ýtrastar eru
gerðar í öðrum löndum, en það er
auðvitað hinn eini rétti mælikvarði.
Við stöndum að sjálfsögðu frábær-
lega vel að vígi ef við berum okkur
t.d. saman við íbúa Grænhöfðaeyja.
xxx
Algengt er að heyra þau við-
brögð gegn aukinni fram-
leiðni, að allar aðferðir sem beinist
að því að ná henni upp hafi í för
með sér aukið vinnuálag starfs-
manna. Þetta er hins vegar al-
rangt. Lykillinn felst í aukinni
hæfni og verkþekkingu, sem gerir
fólki kleift að auka afköst og gæði
með betri vinnubrögðum og sam-
stilltari. Þó ný tækni leiki stórt hlut-
verk, þá er hún í aukahlutverki
hvað varðar að ná upp framleiðni.
Fólk verður þar í aðalhlutverkum,
hæfni þess og þekking. Aukinni
framleiðni ætti þess vegna að fylgja
meiri starfsánægja.