Morgunblaðið - 11.11.1992, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 11.11.1992, Blaðsíða 1
64 SIÐUR B/C/D STOFNAÐ 1913 258.tbl.80.árg. MIÐVIKUDAGUR 11. NOVEMBER 1992 Prentsmiðja Morgunblaðsins Reuter Borís Jeltsín, forseti Rússlands, kannar heiðursvörð varðmanna við Buckingham-höll í fylgd Filippusar prins, eiginmanns Elísabetar Bretadrottningar. Síðar snæddu forsetinn og eiginkona hans miðdegisverð með Elísabetu drottningu og Filippusi. 011 ráð notuð gegn valda- ránstílraiinum - segir Jeltsín Rússlandsf orseti London. Reuter, The Daih/ Telegraph. TVEGGJA daga heimsókn Borísar Jeltsíns Rússlandsf orseta í Bret- landi lauk í gær og var hann fullvissaður um stuðning þarlendra ráðamanna við umbótastefnu hans á heimaslóðum. Forsetinn ávarp- aði sameiginlegan fund beggja þingdeilda og snæddi miðdegisverð með Elísabetu drottningu í Buckingham-höll. Jeltsín notaði tæki- færið og bauð drottningu í opinbera heimsókn til Rússlands og þá hún boðið. I ræðu sinni í þinginu sagðist forsetinn ekki myndu hika við að beita neyðarlögum ef það reyndist nauðsynlegt til að brjóta á bak aftur nýja tilraun afturhaldsafla til valdaráns. Jeltsín reyndi að slá á ótta manna á Vesturlöndum við að valdataka harðlínumanna væri yf- irvofandi í Rússlandi. Hann sagði að vissulega væru enn fyrir hendi ýmis öfl sem vildu hverfa til gam- Bretar og Frakkar deila um GATT og Maastricht Mitterrand sagður vilja draga athyglina frá einangrun frönsku syórnarinnar London, Haag, Bonn. Reuter. JOHN Major, forsætisráðherra Bretlands, sakaði í gær Francois Mitterrand, forseta Frakklands, í raun um afskipti af breskum innanríkismálum en í fyrradag gagnrýndi franski forsetinn bresku stjórnina harðlega og sagði frestun á staðfestingu Maastricht-sáttmálans „óafsak- anlega". í Bretlandi er því haldið fram, að með tali sínu um Maastricht sé Mitterrand að reyna að draga athyglina frá sér- stöðu Frakka í GATT-deilunni en þeir eru sakaðir um að standa einir í vegi fyrir nýjum samningi um aukin heimsviðskipti og hag- vðxt. „Frökkum verður ekki látið haldast þetta uppi. Málið snýst um GATT og aftur GATT," sagði breskur embættismaður. „Það kemur aðeins í hlut breska þingsins og stjórnarinnar að stað- festa Maastricht-sáttmálann hér í landi," sagði Major á þingi í gær og bætti því við, að hann hefði skrif- að Mitterrand lítið bréf vegna um- mæla hans í fyrrakvöld um að frest- un staðfestingarinnar væri „óafsak- anleg". í því minnti hann Mitterrand á, að það, sem mestu máli skipti fyrir Evrópu nú væri ekki Ma- astricht, heldur að koma í veg fyrir viðskiptastríð með nýjum GATT- samningi. Sir Peter Hordern, fórmaður Evr- ópumálanefndar breska íhalds- flokksins, sagði í gær, að Mitterrand hefði kosið að þyrla upp moldviðri um Maastricht til að beina athygl- inni að einhverju öðru en GATT-deil- unni og einangrun Frakka í því máli. „Mitterrand vill síst af öllu sjá nýjan GATT-samning og þess vegna reynir hann að hafa hátt um eitt- hvað annað," sagði Sir Peter. Jacques Delors, forseti fram- kvæmdastjórnar Evrópubandalags- ins, EB, sagðist í gær vera vongóður um, að nýr GATT-samningur liti dagsins ljós fyrir áramót og gaf í skyn, að EB væri nú samningsfús- ara en áður í deilunni við Bandaríkja- menn um niðurgreiðslur á fræolíu. Taldi hann jafnvel, að samningar gætu tekist fyrir leiðtogafund EB- ríkjanna í Edinborg 11. og 12. des- ember nk. Delors, sem sumir segja, að hafi komið í veg fyrir GATT- samning og gengið með því erinda frönsku stjórnarinnar, fagnaði einn- ig tilraunum Arthurs Dunkels, fram- kvæmdastjóra GATT, til að koma viðræðum aftur af stað. Klaus Kinkel, utanríkisráðherra Þýskalands, kvaðst í gær vera viss um, að Frakkar féllust á málamiðlun í GATT-deilunni. Hann lagði hins vegar áherslu á, að fröhsku stjórn- inni yrði sýndur skilningur þvl að það, sem hún óttaðist í sambandi við nýjan GATT-samning, væri ekk- ert annað en bændauppreisn. Giul- iano Amato, forsætisráðherra ítalíu, lýsti í gær yfir skilningi á afstöðu Frakka. Hann sagði að allir, einnig Bandaríkjamenn, yrðu að slá af kröf- um sínum. alla stjórnhátta kommúnismans. Forsetinn nefndi til fyrrverandi valdamenn í Sovétkerfinu, öfga- fulla, rússneska þjóðernissinna, ráðamenn í stórfyrirtækjum sem ekki hefðu reynst færir um að laga sig að breyttum aðstæðum og loks hvers kyns ævintýramenn. „Póli- tísku upphlaupin sem efnt er til núna eru ekkert annað leikrænir tilburðir þar sem draugar fortíðar- innar bjóða til lokasýningar." Forsetinn bað fólk að sýna Rússum skilning og sagðist viður- kenna að enn væri unnið að því að koma hernum og verksmiðjum hans undir tryggilega stjórn kjör- inna stjórnvalda. Enginn þyrfti þó að óttast að snúið yrði af braut umbóta þótt erfiðleikarnir væru miklir. „Það er engin önnur leið," sagði hann og vitnaði þar í Marg- aret Thatcher, fyrrverandi forsæt- isráðherra Bretlands, er hún varði stefnu sína sem andstæðingar sögðu of harkalega. Forsetinn hvatti menn til forð- ast að hreykja sér af sigri Vestur- landa í kalda stríðinu; sigurvegar- arnir hefðu verið andstæðingar einræðis, jafnt í vestri sem austri. Breska stjórnin sögð hafa með leynd heimilað vopnasölu til íraka Heitið sjálfstæðri rannsókn London. The Daily Telegraph, Reuter. JOHN Major, forsætisráðherra Bretlands, sagði í gær að sljórn hans myndi láta sjálf- stæðan rannsóknardómara kanna ásakanir á hendur yfirvöldum um að þau hefðu leyft sölu á vopnum tíl íraka í lok síðasta áratug- ar. Salan fór fram i trássi við einhliða bann gegn slíkiim viðskiptum sem Bretar settu gagnvart innlendum fyrirtækjum. Major sagði margt furðulegt hafa komið upp í tengslum við mál sem höfðað var gegn þrem mönnum fyrir vopnasölu. Málsókn yfirvalda gegn þeim hrundi í gær er fyrr- verandi ráðherra viðurkenndi að hafa hvatt til sölunnar. Mennirnir þrír eru stjórnendur fyrirtækisins Churchill Matrix. Það var sakað um að blekkja tollyfirvöld en einnig iðnaðar- og viðskipta- ráðuneytið með því að fullyrða að verkfæri, Major og Sa.rida.ni Leyfði stjórn Thatcher vopnasölu til íraka? sem fara áttu til íraks, brytu ekki í bága við bannið. I reynd átti að hota þau til að búa til hvellhettur á sprengjur. Vitnisburður Alans Clarks, fyrrverandi varnarmálaráðherra, var í gær í mótsögn við fyrri vitnisburð hans að sögn dómara sem ákvað því að sýkna mennina. Clark sagðist hafa sagt fulltrúum Churchill Matrix að besta leiðin til komast fram hjá „erfiðum og smásmugulegum" reglum væri að leggja áherslu á friðsamleg not sem hægt væri að hafa af útflutningsvörunum. Fram kom fréttin- um að einn hinna ákærðu hefði hætt lífi sínu með því að njósna fyrir Breta í írak án þess að þiggja laun fyrir vikið. Leynileg skjöl sem birt hafa verið í réttar- höldunum benda til þess að ríkisstjórn Margar- et Thatcher hafi með leynd samþykkt stefnu- breytingu varðandi vopnasöluna aðeins tveim vikum áður en herir Saddams Husseins íraks- forseta réðust inn í Kúveit í ágúst 1990. Breskir fjðlmiðlar segja að stjórn íhalds- flokksins geti nú þurft að kljást við „Iraq- gate", hneykslismáí er kunni að reynast jafn erfitt viðureignar og íran-kontrahneykslið í Bandaríkjunum.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.