Morgunblaðið - 23.06.1994, Side 1

72 SÍÐUR B/C/D
139. TBL. 82. ÁRG.
FIMMTUDAGUR 23. JÚNÍ 1994 PRENTSMIÐJA MORGUNBLAÐSINS
Kjarn-
orku-
áætlun
frestað
Washington. Reuter.
BILL Clinton, forseti Bandaríkj-
anna, tilkynnti í gærkvöld, að stjórn-
völd í Norður-Kóreu hefðu fallist á
að fresta áætlunum sínum í kjarn-
orkumálum. Hefur Bandaríkjastjórn
í framhaldi af því ákveðið að taka
upp viðræður við stjórnina í Pyongy-
ang og hætta um sinn að minnsta
kosti undirbúningi refsiaðgerða í
öi-yggisráði Sameinuðu þjóðanna.
„I dag höfum við fengið formlega
staðfestingu á því, að stjórnvöld í
Norður-Kóreu ætla að fresta í meg-
inatriðum kjarnorkuáætlunum sín-
um eða á meðan nýjar viðræður
milli ríkisstjórnanna fara fram,“
sagði Clinton á fréttamannafundi í
Hvíta húsinu. „Við höfum svarað
þessu með tilkynningu um, að við
séum tiibúnir til að hefja nýjar við-
ræður í Genf í næsta mánuði."
Eldsneyti ekki endurunnið
Clinton sagði, að Norður-Kóreu-
stjórn hefði tilkynnt, að kjarnakljúf-
urinn í Yongbyon yrði ekki endur-
hlaðinn kjarnorkueldsneyti og fyrra
eldsneytið ekki endurunnið. Þá yrði
eftirlitsmönnum Alþjóðakjamorku-
málastofnunarinnar, IABA, leyft að
vera áfram í landinu. Leyniþjónustur
á Vesturlöndum telja, að í Yongbyon
hafi verið framleitt efni í kjarnorku-
sprengjur.
Að sögn Ciintons munu viðræð-
urnar við Norðuf-Kóreustjórn snúast
um öryggis- og efnahagsmál og
stjórnmálaleg samskipti og sagði að
hann lokum: „Við fögnum þessari
jákvæðu þróun og vegna hennar
munum við fresta tilraunum okkar
til að fá refsiaðgerðir samþykktar í
öryggisráði Sameinuðu þjóðanna."
ESB-fund-
ur á Korfú
LEIÐTOGAFUNDUR Evrópu-
sambandsríkjanna hefst á
grísku eynni Korfú á morgun
og verður haldinn í höll þeirra
dýrlinganna Milqáls og Georgs.
Verður þar meðal annars gengið
frá samstarfssamningum við
Rússa og undirritaðir verða að-
ildarsamningar Austurríkis-
manna, Svía, Norðmanna og
Finna. Þeir fyrstnefndu hafa
þegar samþykkt þá í þjóðarat-
kvæðagreiðslu.
Frakkar fara með
her inn í Rúanda
Samþykkt í öryggisráðinu en efasemdir um afskiptin
Sameinuðu þjóðunum. Reuter.
ÖRYGGISRÁÐ Sameinuðu þjóðanna samþykkti í gær, að Frakkar
sendu herlið til Rúanda til að stöðva manndrápin í landinu, en talið
er, að um hálf milljón manna hafi látið þar lífið. Búist var við, að
um 2.500 franskir hermenn færu inn í Rúanda nú í morgun frá Zaire.
Reuter
Rússar gerast aðilar að Friðarsamstarfi Atlantshaf sbandalagsr í kj a
Samþykkja stækkun NATO
Bill Clinton og Boris Jeltsín hittast
á leiðtogafundi í september
Edouard Balladur, forsætisráð-
herra Frakklands, sagði í gær, að
franska ríkisstjórnin hefði ákveðið
þessa aðgerð vegna þess, að önnur
ríki hefðu látið undir höfuð leggj-
ast „að stöðva einn mesta harm-
leik síðari tíma“. Sagði hann, að
frönsku hermennirnir yrðu fyrst
sendir til svæðis þar sem lífi tútsí-
manna væri ógnað af vopnuðum
sveitum hútúmanna.
Burt fyrir júlílok
Balladur sagði, að frönsku her-
mennirnir yrðu ekki í Rúanda leng-
ur en út júlímánuð og þeir myndu
ekki skipta sér af átökum stjórnar-
hersins og uppreisnarmanna en
verjast ef á þá yrði ráðist.
Fimmtán ríki eiga sæti í örygg-
isráðinu og voru 10 samþykk því
að Frakkar skærust í leikinn en
fimm sátu hjá. Gætir verulegra efa-
semda um þessa aðgerð Frakka og
skýrir það hve mörg ríki sátu hjá
en þau voru Brazilía, Kína, Nýja
Sjáland, Nígería og Pakistan. í
Frakklandi eru skoðanir einnig
skiptar og á þingi hefur verið spurt
hvað gert verði, leysi eftirlitssveitir
SÞ franska herliðið ekki af hólmi
fyrir júlílok. Óttast sumir, að Frakk-
ar muni ekki uppskera neitt þakk-
læti fyrir hjálpina og lenda í sömu
ormagryfjunni og Bandaríkjamenn
í Sómalíu. Hefur franski kommún-
istaflokkurinn boðað til útifundar
til að mótmæla afskiptunum af
ástandinu í Rúanda.
Hóta að ráðast gegn frönsku
hermönnunum
Uppreisnarmenn í Föðurlands-
fylkingu Rúanda, sem er aðallega
skipuð tútsímönnum, eru einnig
andsnúnir afskiptum Frakka og
óttast, að þeir muni koma í veg
fyrir sigur þeirra á stjórnarhernum.
Hafa þeir hótað að snúast gegn
frönsku hermönnunum. Þá vara
þeir einnig við því, að afskipti
Frakka geti orðið til að stríðið ber-
ist yfir til nágrannaríkjanna.
ANDREI Kozyrev ásamt Sergio Balanzino, aðstoðarframkvæmda-
stjóra NATO, í aðalstöðvum bandalagsins í Brussel.
ANDREI Kozyrev utanríkisráð-
herra Rússlands tjáði fastafull-
trúum Atlantshafsbandalagsins
(NATO) í gær að Rússar sam-
þykktu fyrir sitt leyti stækkun
NATO til austurs en þeir teldu þó
að stækkun af því tagi ætti að
bíða enn um sinn.
Kozyrev undirritaði í gær sam-
komulag um aðild Rússa að Friðar-
samstarfi NATO en það felur í sér
nána samvinnu í öryggismálum.
Við þetta tækifæri sagði Koz-
yrev fastafulltrúunum að Rússar
kynnu enn að hafa áhuga á fullri
aðild að Atlantshafsbandalaginu
en þó ekki fyrr en eftir að önnur
ríki Austur-Evrópu væru gengin
til liðs við það.
„Hann hljómaði mjög sáttfús og
féllst á hugmyndina um stækkun
NATO,“ sagði einn af yfirmönnum
bandalagsins sem bað um að njóta
nafnleyndar. „Við erum í sjöunda
himni," bætti hann við.
Allt til þessa hafa Rússar lagst
af hörku gegn því að fyrrverandi
bandalagsríkjum þeirra, svo sem
Póllandi og Ungverjalandi, yrði
boðin aðild að NATO. Bandalagið
hefur fyrir sitt leyti samþykkt að
bjóða nýjum ríkjum aðild en hvorki
tímasett hvenær né nefnt þau sem
til greina kæmu. í samtölum við
fastafulltrúana sagðist Kozyrev
þeirrar skoðunar að ekki bæri að
stækka bandalagið fyrr en reynsla
væri komin á Friðarsamstarfið.
í yfirlýsingu sem gefin var út í
höfuðstöðvum NATO í gær sagði
að náðst hefði samkomulag um
víðtækt samráð og samstarf við
Rússa bæði innan og utan Friðar-
samstarfsins. Næði það til sviða
þar sem „framlag Rússa væri bæði
einstakt og mikilvægt“.
Leiðtogafundur
Skýrt var frá því í Moskvu og
Washington í gær að Borís Jeltsín
Rússlandsforseti hefði þegið boð
um að koma til leiðtogafundar við
Bill Clinton Bandaríkjaforseta í
Washington í september.
Risasamn-
ingur um
olíuvinnslu
Moskvu. Reuter.
LÍKLEGT þykir, að samningar
náist á þessu ári milli Rússa og
ýmissa vestrænna olíufélaga um
sameiginlega olíuvinnslu í norð-
urhéruðum Rússlands.
Talsmaður rússneska orku-
málaráðurieytisins sagði, að lík-
lega yrði gengið endanlega frá
samstarfsverkefninu fyrir árslok
en að því standa auk Rússa olíu-
félögin Texaeo, Norsk Hydro,
Exxon og Amoeo. Er samning-
urinn upp á 45 til 58 milljarða
dollara og á að standa í 47 ár.