Morgunblaðið - 01.12.1996, Blaðsíða 7

Morgunblaðið - 01.12.1996, Blaðsíða 7
MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR1.DESEMBER1996 B 7 tölum um hlaupið, því að athugan- ir eru í vinnslu. Ekki verður betur séð en að hitastig vatnsins í Vötn- unum áður en það lagði af stað niður sé og verði óráðin gáta. Menn fóru upp í gosgjána miklu en láðist að hafa með sér hita- mæli. Sé svo að vatnið hafi verið t.d. 10 gráður er það fór af stað niður, er í því fólgin varmaorka sem er hátt í tíundi hluti stöðuor- kunnar sem var nefnd í upphafi. Þetta er reiknað út frá því að hlaupvatnið sé niður undir frost- marki er vatnið kemur niður á Skeiðarársand. Það hitastig hefur vitaskuld verið margmælt. Ef at- hugað er lokaástand hlaupvatns- ins, þ.e. kyrrstætt vatn og kalt úti á sjó, er engu líkara en orkan mikla hafi horfið. Svarið virðist þó auðfundið ef athugað er nánar hvað hefur gerst: Orkan fór að verulegu leyti til að bræða þann ís sem fyrir var á leið vatnsins, og jók þarmeð við hlaupvatnið. Orkuforðinn nægir til að bræða um einn sjötta úr rúmkílómetra af ís, sem eru um 4% af því vatns- magni er rann niður. Vitað er að hlaupið hefur brætt frá sér. Það sést á gjánni er myndaðist við útfallið, og rúmtak þess er þar hvarf af ís virðist í fljótu bragði vera af sama stærðarstigi og við höfum fundið, þ.e. einn sjötti úr rúmkílómetra. Þannig virðist með þessum tölum, sem eru vitaskuld ekki allar hárrétt þekktar, ekki ósennilegt að meginorkan hafi farið til að auka við hlaupvatnið á sandinum - um allt að 4%. Aflmesta „virkjunin" í þessu samhengi er þó vitaskuld sú mikla varmaveita er bræddi ísinn. Talað er um að vatnsfall upp á um 5.000 rúmmetra. á sekúndu hafi runnið frá gosstöðvunum suður í Gríms- vötn. Til að bræða frá sér með þessum hraða þarf eldstöðin að gefa af sér um 1,7 billjónir vatta eða um tvö þúsund og fimm hundr- uð sinnum meira en allar virkjanir landsins gefa af sér af raforku. Varla þarf að taka fram að orðið billjón er hér notað upp á íslensku, semsé milljón milljónir, en ekki upp á amerísku eins og heyrst hefur í íslenskum fjölmiðlum. SWíWMM^fM OSEROENŒAMiGA T- Ll ±, i'JS&X » ^Sl ' t-r ilfl IÍP3* t IB. Isiæ. T Stérbfirea 17 viíl Gullinbrú, sími 567 4844 Kjarvalsstaðir Bækur, kort, plaggöt, gjafavörur. Opiö daglega frá kl. 10-18. • HSNlPressenGmbH • öruggir vandaðir pappírstætarar • Margar stærðir - þýsk tækni • Vönduð vara - gott verð WM J.RSn/KD5SONHF. =^iM Skipholti 33,105 Reykjavík, sími 533 3535. HAFIÐI séð físk slægðan, hausaðan og innyflin rifin út með klónum og fleygt í vaskinn eða á gólfið allt til þess að flakið fái notið sín. Dekraðev við flakið. Það sett á ljósaborð, snyrt, plokkað, beinagaddar, uggar og sporðar skornir af á ljóshraða. Augna- brúnaplokkari leitar uppi orma og dregur út eins og nabba. Ekki má finnast einn ormur, þá færðu min- us í kladdann. Bónusinn hrynur hjá hinum svo vertu vinsæl, plokk- aðu. Pakkaðu. Borða hafragrautinn sinn. Fólk er ekki hrifið af sannleikan- um; eins og ungur bókmennta- fræðingur á fullu kaupi sagði: Sannleikurinn er mesta lygin! Hvers konar öfugmæli eru þetta? spyr sú sem allt veit og þarf ekki að bíða eftir svari á hvolfi. Öfug- uggaháttur. Hér hefur hvorki haus né sporður verið skorinn af og eitt- hvað til traf ala þar til ég velgi þeim undir uggum. Ekki goggunarröð, ormamjak. Engisprettur eru gáfaðri ef út í það er farið. Eins og lýsi. Sumum þykir það bragðvont en það gerir öllum gott. Aðrir þurfa að fá sér brauðmylsnu, kasta því upp ella. Vá! Þetta get ég. • •• Meistaradansar. I þættinum sýna listir sínar ung- pörin, börnin, sem í sumar gerðu garðinn frægan í keppni í sam- kvæmisdönsum í Blackpool. Ég hlýt að vera útlendingur. Dansa pörin í akkorði? Hér er allt gert í akkorði. Samba, skottís, cha, cha cha og kva... ætla þau aldrei að stoppa, staldra við, gera hlé - á að dansa upp í bónus? Hraðar, hraðar, snú, snú snú og hraðar nú. Allt samkvæmt áætlun kaffibrún með hár í hnút og skjannahvítt skjört, allt of hvítt og strákurinn sneggri í hreyfingum en hún bætir það upp með millisporum og göngutakti. Aldrei kyrrð, þögn inn á milli nei sýna meira, dansa meira. Sko mig! Hallgerður. Oft má satt kjurt liggja nema því leiðist. „Hvaðan eru þjófsaugu komin í ættir vorar?" Flagð undir fögru skinni. Spillt af eftirlæti og dekri. Eins og grobbin nútímakona þótti Hall- gerður langbrók blendin, kaldlynd og sérgóð inn við beinið alveg upp að hársrótum. Þeim hefur ekki farið fram. Gunnar. Ég vil engin hornkerling vera. Hárnákvæm greining vekur upp fleiri spurningar en svör f ást við í mennta eitthvað skóla. Gunnar á Hlíðarenda vildi að Hallgerður strákaflenna sýndi iðrun og kurt- eisi í húsi Njáls (Bergþóra kona hans er fræg fyrir orðin: Þó ég viti bana minn þá mun ég fylgja þér) nægan usla hefði hún gert. Látið drepa þræla og komið af stað illindum og stolið úr húsi frænda Gunnars þó svo hún liði ekki skort eða sylti. Gunnari varð hált á því að kasta útsæði sínu fyrir svín. Hrægammar þekkja bráð sína af löngu f æri og láta sig ekki muna um að skartbúast til Þingvalla. Fögur er hlíðin: Hagalagðar er slegið hár Hallgerðar miðað við græn grösin. Þetta sá eymingja Gunnar eins og í flassbakki flenni- letri þvert á hlíðina en hann gat ekki bakkað; lá örendur örskoti seinna forkólfur sem gekk í daiið- ann eins og Jesús fyrir heiminn til að sýna eftirlifendum að ekki dug- ir kvenskassi að éta úr mönnum sál og hreysti sbr. Samson og Delilah heldur neita þær manni um lokkinn, hárlokk í boga! þá loks lufsurnar gátu orðið að liði og eins og Delilah þá réðst hún Hallgerður dekurrófa að hári Samsons til að ræna hann undramætti sínum. Oft hlýzt illt af kvenna hjali segir í íslendinga sögum. Þær skulu þegja á samkomum. Gella mánaðarins - Ætli hann sé skemmtikraftur? - rSwpi Hallgerður og Gunnar. Ætli stúlkan á úrklippunni sé stúdent? Líklega. Grein mín um sunnudaga varð hálf hjáróma við hlið þessarar, svo, hún kemur seinna. Hafið biðlund. Það er höggormur utan á hús- inu, gráu grafhvelfingslegu. Orm- urinn rígheldur sér í prik sem hann vill mjakast upp eftir. Táknrænt fyrir þrepin sem blasa við fólki þegar við útidyr, steyputröppur upp metorðastigann. -„Viltu kannski vera púkó?" -,,Ha!" -„Nei, ekki ég!" sagði litlagula hænan. Hvaða persóna í íslandssögunni vildirðu vera? var spurt í kosninga- áróðurs-bæklingi Olafs Ragnars á dögunum. Þessi klausa kom á und- an: Þótt vissulega sé eftirsóknar- vert af ýmsum að vera forseti kom í ljós þegar ungt fólk úr ýms- um áttum var spurt hvaða per- sóna það helzt vildi vera í ís- landssögunni að aðeins einn nefndi forseta ís- lands... -„Hall- gerður lang- brók," svaraði áður ungfrú Reykjavík: - Mérfannst rétt hjá henni að sleppa því að gefa Gunnari hár íbogastrenginn. Ég hefði ekki gert það heldur. Hann sló hana utanundir í viðurvist gesta og sak- aði um þjófnað. Svona gera menn ekki. Hallgerður sýndi karakter og svona eiga konur að bregðast við. Annars koma ýmsar aðrar konur sterklega til greina, eins og Guðrún Ósvífursdóttir. Af einhverjum ástæðum dettur mér enginn karl í hug sem ég vildi hafa verið." Ég skal trúa því. Gætu hafa verið bí. Kennari gerði því skóna að mestu hetjur Islendingasagna hefðu verið hins- egin.-„Nei, heyrðu nú," hálfemjaði karlkyns nemandi á fertugsaldri. Stuttu seinna hvarf hann úr snigla- Flagð undir fögru skinni. Spillt af eftirlæti og dekri. Eins og grobb- in nútímakona þótti Hallgerður langbrók blendin, kaldlynd og sérgóð inn við beinið alveg upp að hársrótum. Þeim hefur ekki farið fram. Ingibjörg Elín Sigurbjörnsdóttir læt- ur gamminn geisa í Borgarpistli. ^S^^I^te J^§mm) Meiörun Anno 8jörnsdót-<r Haligerður langbrók .Mií íanrtst rétt hjá hciwi aO Ueppa (wl oð gcfa Guntnrl b5r i bopo< Slraigítiti, Kg Iwfðí ckki &cn JíliO tielifet. rtewi sló tiam ut* amic.dír i vkltirvisi Btffla og £tks& tittt hjcituO. Svtíítti yvt.i mciisi ckfci Hallgcrflur sýmli ' &ft&Hrr o-z svoíiíi eig.« kmtuf ;ti> bLfc^Oasi víð. Annars lawpa jfrasai ndnir fcijnui fledtfcja "ina, citís oc Guðrun '.•ivíJursdííTiir. rXfctn- hvequrtt £**£& deild (fyrir þá sem tolla seint og illa á prikinu, falla eða sniglast annað) Ormaskólans. Líka ég. Sið- blindar apakenningar bókaorma: Rófubein; svört fiðrildi; kirkjan vonda fólkið!? -„Ragur er sá er við rassinn glímir," segja bók- menntir okkar. Látið mig fá starf- ið æ, nei ég nenni því ekki, ég er þó alla vega siðprúð. Heppni að heimsendir verður löngu um kart- öflugarð genginn þegar unga ómótaða smælki fósturjarðarinn- ar... Leggið þær niður. Hér kem ég og stofna einkaflokk: Harði hællinn, skósólagenginn. Kannski hugsa þær svona allar fegurðardísirnar nema hann sé skuggalegur og komi frá Sána- landi, þá má verja hann sérstak- lega ef hann er eftirlýstur ofbeldis- maður og fræg seiðkona með galdrarúnir á handleggnum tekur í sama streng með sinn dyntótta húgenotta. -„Höfum við gripið gæsina, götuna fram eftir veg?" er kenni- setning pútunnar. Hún ver ekki mann af Gunnars bergi brotinn. Innræting á eina bókina lærð; svik- in vara rotnun í beinum okkar manna. -„Væna konu, hver hlýtur hana?" segir í Orðskviðunum. Ekki afkomendur Gunnars á Hlíðar- enda. Það er gefið. -,,hún er miklu meira virði en perlur." (Okv31-10) ...Hvað erþá orðið um okkar starf í sex hundruð sumur? ... Þar komu Gissur og Geir, Gunnar og Héðinn og Njáll.. . Höfum við gengið til góðs götuna fram eftir veg? ... 0, þér unglinga fjöld og íslands fullorðnu synir, svona er feðranna frægð fallin í gleymsku og dá. Uppástunga kennara, hreina- satt: Njáll og Gunnar, þeir gætu hafa verið bí sagði lektor innræt- ingarinnar og í frímínútum: Ótækt að reka gellu mánaðarins þó hún dansi næturlangt á palli ef hún mætir á skólabekk að morgni? Kennarar Ormaskólans kalla vand- að mál uppskrúfað, glæst - (innan nöldurgeira míns, sef hjá orðabók- um) - þeir hata hetjulund og þjóð- erniskennd. Engin bók er bezt, bezt er ekki bezt, ýta þeim beztu út úr skólabókunum. Inn með lé- lega höfunda, kamarsnakk. Hú kers? Allir þeir beztu troðnir ofan í svaðið. Inn með náttúruna, dusil- menni upp við fossa látið gossa, tossa bossa bossa nóva hafa það gott hossa hossa mjaka sér. Knold og Tott sjá seint sitt óvænna. Inn- ræting í menntaskólum er víta- verð. Snapari og slefberi íslands þumbast og halda sig í breiðum eins og múkkinn en stundum bara tveir, saman svo gaman: Snapvísi borgar sig, ef kemur snap skánar skap? Orðstír er fyrir heiðingja. Fylg þú mér! Blýantsteikning 1973/Sigurður Eyþóreson

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.