Morgunblaðið - 29.04.1997, Side 28

28 ÞRIÐJUDAGUR 29. APRÍL 1997
MORGUNBLAÐIÐ
LISTIR
Híttumst
áKili
Heimskórinn
æfir Messías
SJÖUNDA starfsár íslandsdeild-
ar Heimskórsins hefst 17. maí
næstkomandi en næsta verkefni
kórsins er flutningur á Messíasi
eftir Hándel ásamt Sinfóníu-
hljómsveit Stokkhólms í Globen-
höllinni í Stokkhólmi í nóvem-
ber. Munu Hákon Leifsson kór-
stjóri, sem ekki hefur starfað
með börnum áður, og Vilhelm-
ína Ólafsdóttir undirleikari
stjórna æfingum fyrir tónleik-
ana hér á landi.
Fjórir einsöngvarar munu
koma fram á tónleikunum i Glo-
ben: Neil Mackie tenórsöngvari,
Anna Larsson messósópransöng-
kona og Peter Mattei bassa-
söngvari en enn sem komið er
hefur ekki verið gengið frá
samningi við sópransöngkonu.
Stjórnandi verður Robert Sund.
Heimskórinn, World Festival
Choir, var stofnaður árið 1984
TÓNLIST
Grafarvogskirkja
SÖNGTÓNLEIKAR
íslenskt sönglistafólk stóð fyrir tón-
leikum í Grafarvogskirkju og á ágóð-
inn af tónleikunum að renna í orgel-
sjóð. Sunnudagurinn 27. apríl 1997.
FYRSTA nútímakirkjubyggingin
á íslandi mun vera Neskirkja en sú
nýjasta er Grafarvogskirkja, sem
enn er vart meira en tilbúin undir
tréverk. Þetta er myndarlegt mann-
virki, sannkölluð stórkirkja og þar
sem ekki er ráð, nema í tíma sé
tekið, voru haldnir tónleikar til söfn-
unar í orgelsjóð og er ljóst að kirkja
af þessari stærð þarf stórt orgel.
Fjölmargir listamenn lögðu fram
vinnu sína og hófust tónleikarnir á
því að kór Grafarvogskirkju, undir
stjórn Harðar Bragasonar, söng
fjögur lög, Maríukvæði undir laginu
0, mín flaskan fríða, þema úr til-
brigðaþættinum fræga í Apassion-
ata píanósónötunni, eftir Beethoven,
Hjá lygnri móðu, eftir Jakob Hall-
grímsson og Englar hæstir, eftir
Þorkel Sigurbjörnsson. Kórinn er vel
syngjandi og söng t.d. Maríukvæðið
mjög vel. í miðhluta þemans, eftir
Beethoven og í lagi Jakobs, Hjá
lygnri móðu, gat að heyra sérkenni-
lega styrk og hraðabreytingar, sem
stungu svolítið í stúf við heildarsvip
lagsins.
og hefur haldið um eitt hundrað
tónleika víða um heim fyrir um
300.000 áheyrendur. íslands-
deildin var sett á laggimar árið
1991.
Meðal listamanna sem komið
Sigurður Skagfjörð Steingríms-
son söng tvö lög eftir Schubert, Die
Forelle og Der Tod und das Mádc-
hen. Ágætur söngur Sigurðar naut
sín ekki í hljómgun kirkjunnar en
með honum lék Bjarni Jónatansson
og var endurómanin gjafmildari við
píanóið en söngvarann.
Kór Islensku óperunnar, ásamt
Ólöfu Kolbrúnu Harðardóttur, við
undirleik John Beswick og undir
stjórn Garðars Cortes, flutti fjögur
lög, Ave Maríu, eftir Kaldalóns,
Sálm úr Galdra:Lofti, við texta úr
Lilju Eysteins Ágrímssonar, Panis
angelicus, eftir C. Franck og Smá-
vinir fagrir, eftir Jón Nordal. Kórinn
söng mjög vel, sérstaklega Sájminn
og lag Jón Nordals. Söngur Ólafar
var hrífandi, sérlega þó í Ave Mar-
íunni.
Kvennakór Reykjavíkur, undir
stjórn Margrétar Pálmdóttur, flutti
með sínum fallega hljómi þijú lög,
Ef þig langar að syngja, Kalliolle
Kukkulalle og negrasálminn Mary
had a baby. Undirleikari var Svana
Víkingsdóttir.
Síðari hluti tónieikanna var að
mestu framfærður af söngfólki Graf-
arvogskirkju, Unglingakór og
barnakór undir stjórn Áslaugar
Bergsteinsdóttur og kirkjukórinn
undir stjórn Harðar Bragsonar. Ás-
laug er laginn kórstjóri og var söng-
ur unglinganna í þremur lögum, sér-
staklega í Dagný, eftir Sigfús Hall-
dórsson, mjög fallega mótaður.
hafa fram með Heimskórnum
eru Luciano Pavarotti, Plaeido
Domingo, Dmitri Hvorostovskíj,
Lorin Maazel, Sinfóníuhljómsveit
Moskvuborgar og Sinfóníuhljóm-
sveit Islands.
Barna og unglingakórinn fluttu sam-
an tvö lög, geliska lagið Dagur er
risinn og Drottinn Guð, eftir Moz-
art. Bæði Iögin voru vel sungin en
í seinna laginu sungu þijár stöllur
einsöng og gerðu það mjög fallega.
Það að nota kontrabassa með í undir-
leik, setti dægurlagabiæ á útfærsl-
una, sem á alls ekki við í Mozart, en
á bassann lék Birgir Bragason.
Ut í voríð nefnist karlakvartett,
sem söng þijú lög og gerði það ágæt-
lega, þó söng þeirra væri illa svarað
af hinu víðfeðma kirkjuskipi. Með
félögunum lék Bjarni Jónatansson
og hefur hann einnig útsett sum
laganna. Tónleikunum lauk með sér
framlagi kóranna í Grafai’vogskirkju
og söng Ingveldur Ýr Jónsdóttir ein-
söng, í Lofið þér Drottinn, eftir
Mozart. Ingveldur söng þetta fagra
tónverk mjög vel en með henni var
leikið á sópran- saxofón, af Jóel
Pálssyni og hefði vel mátt sleppa
bæði saxofón- og kontrabassaleikn-
um, án þess að tónverk Mozarts
hefði misst mikið við það.
Það verður fróðlegt að heyra
hversu vel hljómandi fullgerð Graf-
arvogskirkja verður og þó mörgum
þætti hún fyrst nýstárleg að gerð,
er hún þegar farin að vinna á hvað
viðkunnanleik snertir og með mynd-
arlegu orgeli og góðu söngfólki,
verður Guði, er tímar líða, sungin
dýrð með fiutningi fagurra tónverka
í fagurmótuðu húsjistaverki þessu.
Jón Ásgeirsson
LEIKLIST
II m f . Gnúpvcrja,
Á r n c s i.
G n ú pvcrjahrcppi
SKUGGA-SVEINN
Höfundur: Matthías Jochumsson.
Leikstjóri: Halla Guðmundsdóttir,
Tónlistarstjóri og undirleikari: Kati'-
ín Sigurðardóttir Leikmynd: Sigurð-
ur Hallmarsson. Lýsing: Hallniar Sig-
urðsson. Leikendur: Tryggvi Stein-
arsson, Sigrún Símonardóttir, Aðal-
steinn Steinþórsson, Kristín Bjarna-
dóttir, Loftur S. Loftsson, Gunnar
Þór Jónsson, Sigrún Bjamadóttir,
Gunnar Runólfsson, Sigurður Stein-
þórsson, Sigurður Loftsson, Sigurður
U. Sigurðsson, Jóhaim Bjömsson,
Guðni Araason, Hjalti Gumiarsson,
Daði Viðar Loftsson, Sigm-ðm- Björg-
vinsson, Fimibogi Jóhannsson. Sýning
í Áraesi, Gnúpveijahreppi, 24. april.
GNÚPVERJAR standa við mörk
hins óbyggilega. Þeir horfa yfir
víðfeðmt hérað og grösugar sveitir
til sjávar en að baki þeim leynast
öræfin, óræð og harðneskjuleg.
Það býr fleira í þokunni þar en
niðrí Flóa. Þess vegna er það ofur
eðlilegt að þessi sveit skuli hafa
tekið ástfóstri við leikritið Skugga-
Svein eftir Matthía Jochumsson og
sett það upp alls sex sinnum síðan
1913. Nábýlið við öræfin gerir
þetta verk raunverulegt, það sem
er nærri manni en óþekkt er heill-
andi. Öræfin seiða mann til sín,
rétt eins og í leikritinu, þau seiða
til sín Ástu, dóttur Sigurðar lög-
réttumanns í Dal og strákinn
Gvend. Þess vegna átti ég fyllilega
von á því að heimamenn myndu
túlka djúpan skilning á þessu
klassíska verki í uppsetningunni í
Árnesi. Enda kom það á daginn.
En þó var ánægjulegast að sjá
hvað þessi sýning er heilsteypt og
vel unnin.
Það er ekki heiglum hent að
gera Skugga-Sveini góð skil. Til
þess þarf talsverða breidd í leik-
rænni tjáningu, svo ekki sé nú
minnst á sönginn. Hérna var ein-
faldega valinn maður í hveiju rúmi.
Hjalti Gunnarsson er kraftmikill
sem Skugga-Sveinn, karlmannleg-
ur, óragur, mikilúðlegur, og í lokin
varð hann magnaður í túlkun sinni.
Hjalti nær að túlka reisn þess
manns sem mætir áskorun óblíðra
örlaga og hvikar hvergi. Það er
vel af sér vikið. Þá var Finnbogi
Jóhannsson eftirminnilegur sem
Ketill skrækur, kvikur, lipur, laf-
hræddur. Og Aðalsteinn Steinþórs-
son var einkar fyndinn sem Jón
sterki, hinn belgingslegi hugleys-
ingi. Sigurður Steinþórsson og Sig-
urðut' U. Loftsson sómdu sér vel í
hlutverki stúdentanna og sungu
dável saman. Gnúpveijar hafa
löngum átt góða söngmenn og mér
er það sönn ánægja að skýra frá
því að sú list er enn við lýði í sveit-
inni, því allir sem tóku lagið gerðu
það vel og af smekkvísi. Þar á líka
Katrín Sigurðardóttir hrós skilið,
en auk þess að leika undir á píanó
var hún tónlistarstjóri sýningarinn-
ar. Það sópar að Gunnari Þór Jóns-
syni sem valdsmannslegum Lár-
enzíusi sýslumanni, og Tryggvi
Steinarsson hefur hið grandvara,
íhugula yfirbragð bændahöfðingj-
ans. Sigrún Símonardóttir var yfir-
lætislaus sem dóttir hans, og þau
Kristín Bjarnadóttir og Loftur S.
Loftsson bráðgóð í hlutverkun sín-
um sem hjúin í Dal. Það er breidd
í þessari sýningu sem kemur á
óvart. Leikarar eru vel æfðir orðn-
ir (búið var að sýna leikritið nokkr-
um sinnum þegar ég sá það) og
öruggir í .hlutverkum sínum, svo
að glettnin og gáskinn sem býr í
leikritinu nýtur sín vel. Þarna sem
í öðru hefur Höllu Guðmundsdóttur
leikstjóra tekist vel til.
Öll umgerð sýningarinnar er
vönduð, leikmynd einkar vel unnin,
lýsing góð (enda engir aukvisar þar
á ferð) og búningar ágætir, svo og
förðun og hárgreiðsla. í leikskrá
er birt hlutverkaskipan í Skugga-
Svein allt frá því Gnúpveijar settu
leikritið fyrst á svið 1913. Þar má
lesa hvernig sömu ættirnar hafa
tekið þátt í.að túlka þetta mikla
verk íslenskrar leikritunar mann
fram af manni. Það eykur enn á
gildi þessarar sýningar nú og gefur
henni sögulega dýpt sem varla á
sér líka annars staðar á landinu.
Ungmennafélag Gnúpveija er sjö-
tugt um þessar mundir og fagnar
þeim tímamótum með þessari stór-
góðu sýningu. Ég er viss um að
það kumrar í sumum af ánægju
yfir því. í þokunni, hátt uppi á Kili.
Guðbrandur Gíslason
Að syngja Guði dýrð
Morgunblaðið/Ásdís
HÁKON Leifsson og Vilhelmína Olafsdóttir ásamt Steinari
Birgissyni hjá Islandsdeild Heimskórsins.
Þýtur í skógum
__________TÓNLIST
Langholtskirkja
KÓRTÓNLEIKAR
Ýmis kórlög og verk eftir m.a. Jón Ásgeirs-
son, Vivaldi, Verdi, J. Strauss og Sibelius. Ein-
söngvarar: Kristín R. Sigurðardóttir, Svanhild-
ur Sveinbjörnsdóttir, Guðmundur Sigurðsson,
Jóhann Fr. Valdimarsson og Reynir Þórisson.
Píanóundirleikari: Vilhelmína Ólafsdóttir.
Skagfirzka söngsveitin í Reykjavík ásamt
hljómsveit u. stj. Björgvins Þ. Valdimarssonar,
Stað, fimmtudaginn 24. apríl kl. 17.
ÞAÐ var reisn yfir vortónleikum Skag-
firzku söngsveitarinnar sumardaginn
fyrsta í Langholtskirkju. 75 kórsöngvarar
og 5 einsöngvarar komu fram ásamt píanó-
leikara og 29 manna hljómsveit, og var
nánast hvert sæti í kirkjunni skipað. Má
segja að söngsveitin hafi átt inni fyrir
umstanginu, því hljómur hennar var víðast
hvar hreinn, þróttmikill en lipur og í góðu
jafnvægi. Sama gilti um um einsöngvar-
ana, flesta úr röðum kórfélaga; þar gat að
heyra óvenju raddprúða einstaklinga utan
þess hóps er lagt hefur einsöng sérstaklega
fyrir sig.
Meðal smærri verkefna á fyrri hluta tón-
leikanna má nefna Sefur sól hjá ægi, sem
hljómaði mjúkt og fallega með þeirri lifandi
dýnamík sem virðist aðalsmerki söngsveitar-
innar. Útsetning Árna Ilarðarsonar á
Tíminn líður, trúðu mér er vinsæ! að verð-
leikum og var flutt af krafti, og Hava nag-
ila (úts. Faktor) var sungin af bæði krafti
og dulúð. Reynir Þórisson söng einsöng I
rússneska þjóðlaginu Kalinka með bjartri
og unglegri tenórrödd.
Næstu þijú lög voru íslenzk, Nótt (Árni
Thorsteinsson/Magnús Gíslason, radds. Helgi
Bragason), Minning (Markús Kristjáns-
son/Davíð Stefánsson) og Vor (Pétur Sig-
urðsson/Friðrik Hansen); ljóðatitlarnir al-
nafnar tuga ef ekki hundruða annarra kvæða
og ljóðin því kunnari af upphafslínunum (Nú
ríkir kyrrð í djúpum dal, Þú varst minn
vetrareldur & Ljómar heimur logafaguij. En
svona var á tímum þegar ekki þótti jafnnauð-
synlegt og nú að velja hugafurðum eftir-
minnileg heiti. Kórinn söng af fallegri mýkt,
þó að vart yrði við smáþreytuhljóm í alt í
Nótt og Minning hafi verið óþarflega hæg.
Vorið heppnaðist bezt í þessari þrenningu,
og átti þróttmikill tenór Guðmundar Sigurðs-
sonar sinn þátt í því. Píanóundirleikur Vil-
helmínu Ólafsdóttur var kliðmjúkur og fal-
lega mótaður, ekki sízt í Minning..
Fyrri helmingi lauk með tveim stemmum
eftir Jón Ásgeirsson, Pilturinn og stúlkan
og í gleðinni („sóló parlandó" mælt fram
af Friðbirni Erni Steingrímssyni) og féllu
báðar í frábæran jarðveg hjá hlustendum,
mest þó hin síðari, þar sem má heyra ávæn-
ing af klifandi Orffs í Carmina Burana.
Seinni hluti hófst á tveim negrasálmum
a cappella, Go Tell It On The Mountain og
hinum hrynþunga Elijah Rock, báðirsungn-
ir af vandaðri mótun í styrk og hraða en
algengt er hérlendis. Síðan voru fluttir 8
af 12 þáttum liinnar frægu Gloria eftir
Vivaldi með aðstoð 29 hljóðfæraleikara úr
og utan S.í. Þó að strengjasveitin hafi ver-
ið full fámenn eða 10 manns (3-2-2-2-1),
var leikur hennar fjörugur þegar til heyrð-
ist, og „fylgiraddir" (svo maður hnykki á
réttari notkun þessa vandræðaorðs fyrir
„obbligati") voru í frábærum höndum Ei-
ríks Arnar Pálssonar á trompet og Kristj-
áns Stephensens á óbó. Orgelið í fylgi-
bassa var hins vegar of sterkt vegna fá-
mennis strengja, en var velleikið af Vieru
Manasek.
Kórinn söng sína kafla vel, þ.e. Gloria,
er skartaði skemmtilegri bergmálsdýnamík,
Gratias agimus tibi (innkoman að vísu ekki
góð), Proper magnam, hið hottandi Domine
Fili, Quoniam tu solus og hina glæsilegu
tvöföldu kórfúgu Cum sancto spiritu. Krist-
ín Ragnhildur Sigurðardóttir og Svanhildur
Sveinbjörnsdóttir sungu vel heppnaðan dúett
í Laudamus te og sá Svanhildur um afar
velhljómandi einsöng (burtséð frá einstaka
„yfirskoti" í tónhæð) í Domine deus, þar sem
Vivaldi minnir á hirðingjasenuna við Betle-
hem með punktaðri hrynjandi siciliana-dans-
ins.
Kristín og Jóhann Fr. Valdimarsson
sungu hinn kunna Ástardúett úr Sígauna-
baróni J. Strauss (so/so-/tí-la/so-se/fa),
er vakti mikla hrifningu tónleikagesta, og
sama gerði Steðjakór Verdis úr II Trovat-
ore, þó að vantaði meiri snerpu í hljómsveit-
inni. Prentaðri dagskrá lauk með Finlandiu
Sibeliusar, sem hér var flutt óstytt, þ.e.a.s.,
kórinn kom ekki inn fyrr en að undan-
gengnum löngum hljómsveitar„forleik“.
Var það svolítið kyndugt á þar til gerðum
kórtónleikum, en undir öllum kringumstæð-
um var tilkomumikið þegar kórinn kom
loks inn með „Þýtur í skógum höfugt
harmalag". Lauk tónleikunum með Ást-
ardúett úr Kátu ekkjunni (eins. Kristín og
Jóhann) og John Brown’s Body við frábær-
ar undirtektir.
Ríkarður O. Pálsson