Morgunblaðið - 04.07.1998, Síða 17

MORGUNBLAÐIÐ
VIÐSKIPTI
UR VERINU
LAUGARDAGUR 4. JÚLÍ 1998 17
Bann við að auglýsa
bjór ógilt í Póllandi
Varsjá. Reuters.
NEÐRI deild pólska þingsins hefur
fellt úr gildi umdeilt bann við auglýs-
ingum á bjór, bruggurum til ánægju
og bindindismönnum til armæðu.
Lagaákvæðið var ógilt með 219 at-
kvæðum gegn 194, en 16 sátu hjá.
Andrzej Dlugosz, framkvæmda-
stjóri helztu bjórverksmiðju Pól-
lands, Elbrewery, fagnaði samþykkt
þingsins og kvað hana í samræmi við
afstöðu fólks í öðrum Evrópulönd-
um.
Hann sagði að afnám bannsins
ætti að draga úr neyzlu sterkra
drykkja eins og vodka, en auka
neyzlu á bjór.
Vodka er enn vinsælasta áfengis-
tegundin í Pólland, en bjór nýtur
vaxandi vinsælda, einkum meðal
ungs fólks. Bjórneyzla hefur aukizt í
45 lítra á mann í fyrra úr 33 lítrum
1993.
Stuðningsmenn bjórauglýsinga
hafa haldið því fram að bannið sé
hvað sem öðru líður út í hött, því að
margir framleiðendur auglýsi áfeng-
islausan bjór, nauðalíkan venjuleg-
um bjór, og aðeins sé tekið fram
með smáu letri að hann sé ekki
áfengur.
Andstæðingar áfengis hafa sagt að
afnám bannsins verði alvarlegt áfall
fyrir tilraunir til að draga úr mikilli
ofdrykkju í Póllandi.
Afnám bannsins hefur valdið
klofningi í ríkisstjóm mið- og hægri-
flokka. Lítill flokkur, Frelsissam-
bandið (UW), tók höndum saman við
Lýðræðislegt vinstribandalag stjóm-
arandstæðinga (SLD) til að knýja
fram breytinguna gegn vdja Sam-
stöðu, sem er undir áhrifum kaþ-
ólsku kirkjunnar.
Talið er að Samstaða komi í veg
fyrir breytinguna í öldungadeildinni,
þar sem hún hefur 51% atkvæða, en
skoðanir era skiptar innan Sam-
stöðu.
Amex og Nasdaq
í eina sæng
New York. Reuters.
AÐILAR Amex verðbréfamarkaðar-
ins (American Stock Exchange) hafa
samþykkt samrana hans og móður-
fyrirtækis Nasdaq verðbréfamark-
aðarins á sérstökum fundi.
Samningurinn var samþykktur
með öraggum meirihluta, atkvæðum
622 aðila gegn 206. Samraninn þurfti
samþykki að minnsta kosti 576 aðila.
Ljúka á sameiningunni fyrir áramót.
Þar með sameinast annar og þriðji
stærsti verðbréfamarkaður Banda-
ríkjanna og Amex og National As-
sociation of Securities Dealers
(NASD), sem er stærri aðilinn,
renna saman í eitt.
Nasdaq mun verja 110 milljónum
dollara á fimm árum til að endur-
bæta aðstöðu og tækni Amex og 30
milljónum dollara til sameiginlegrar
markaðssetningar. Einnig verður
varið 40-50 milljónum dollara til að
tryggja að Amex hnigni ekki. Amex
verður aðskilið dótturfyi’irtæki.
Ólfkir markaðir
Amex er hefðbundinn verðbréfa-
markaður en Nasdaq tölvuvæddur.
Amex var stofnað fyrir 150 árum
þegar verzlað var með verðbréf á
svæði við gangstéttarbrún á Man-
hattan.
Nasdaq var stofnað fyrir 27 árum
og hefur skotizt fram úr Amex í
keppni um skráningu nýrra fyrir-
tækja, meðal annars með því að
hreppa Microsoft og Intel.
Nasdaq hafði skráð 5.466 fyrir-
tæki að verðmæti 1,9 billjónir dollara
í árslok 1997, en 783 fyrirtæki Amex
vora metin á 168 milljarða dollara.
Þótt Amex hafi dregizt aftur úr
keppinautum sínum á sviði venju-
legra hlutabréfa hefur Amex getið
sér gott orð á sviði hlutabréfa með
rétti til að kaupa á umsömdu verði
síðar og kemur næst Chieago Board
Options Exchange (CBOE) á því
sviði.
Auk þess sem Amex hefur hlotið
lof fyrir nýjungar á þessu sviði hefur
Amex treyst stöðu sína með sam-
komulagi um samvinnu við verð-
bréfamarkaðinn í Fíladelfíu, sem
stendur einnig framarlega á þessum
vettvangi. Að verðbréfamarkaðnum í
Fíladelfíu meðtöldum kveðst Amex
hafa næstum því eins mikla mark-
aðshlutdeild á þessu viðskiptasviði
og CBOE.
Talið er að samruninn leiði til
meiri samþjöppunar á bandarískum
verðbréfamarkaði. Stórfyi’irtæki I
Wall Street hafa áhuga á sh'kri sam-
þjöppun vegna mikils kostnaðar af
verðbréfaviðskiptum með gamla lag-
inu.
Þrátt fyrir samranann er
NASD/Amex eins og dvergur við
hliðina á kauphöllinni í í New York,
NYSE, sem er metin á 11,8 billjónir
dollara.
------------------
1.000 ný störf
hjá Vauxhall
London. Rcutcrs.
VAUXHALL, hinn brezki armur
General Motors, mun bæta við 1.000
nýjum störfum í bílaverksmiðju sinni
í Ellesmere Port á Norðvestur-
Englandi til að auka framleiðslu á
bílum af Astra gerð.
Þar með verða starfsmenn í El-
lesmere Port um 5.200 og verksmiðj-
an mun geta framleitt 180.000 bfla á
ári. í fyrra vora framleiddir 120.000
bflar.
Nick Reilly stjómarformaður
sagði að hægt yrði að auka afköst á
undan áætlun vegna þess að Astra
hefði verið vel tekið síðan sala hófst.
Með launasamningi í aprfl var
kaup starfsmanna tengt gengi punds
gegn marki. Samningurinn kom í
veg fyrir að verksmiðju fyrirtækisins
í Luton væri lokað og tryggði at-
vinnu þúsunda manna.
Nöfn verstu skipa-
félaga heims birt
London. Reuters.
ITWF, Alþjóðasamband flutninga-
verkamanna, hefur birt nöfn 20
verstu skipafélaga heims, sem fari
illa með sjómenn, svfld þá um laun
og skilji þá stundum eftir fjarri
heimkynnum sínum, þegar þau lendi
í erfiðleikum.
ITF segir að nafnbirtingin sé liður
í hálfrar aldar baráttu gegn henti-
fánaskipum.
Sambandið segir að versta félagið
sé Adriatic Tankers í Grikklandi.
Ahafnir félagsins urðu að bíða í 10
mánuði eftir að fá laun sín greidd og
þegar félagið varð gjaldþrota vora
skipin svo lítils virði að söluandvirðið
nægði ekki fyrir launum sjómann-
anna að sögn sambandsins.
Árið 1995 varð Adriatic Tankers
fyrsta aðildarfélag Intertanko, al-
þjóðasambands óháðra olíuskipaeig-
enda, sem hefur verið rekið úr sam-
bandinu, vegna þess að skip félags-
ins voru svo léleg.
Sjö af 20 verstu skipafélögum
heims, að sögn ITF, eru grísk. Hin
era indónesísk, suður-kóresk, rúm-
ensk, bandarísk og brezk.
Langflest hentifánaskip era skráð
í Panama og Líberíu.
Sulta“ veldur Ijóni á netum loðnu- og sfldarskipa
Þrotlaus
vinna í
netunum
Þdrshöfn. Morgunblaðið.
HJÁ Netagerðinni Ingólfi á Þórs-
höfn hafa menn ekki slegið slöku við
síðustu vikumar og vora uppgefnir
þegar síðustu töm lauk - að sjálf-
sögðu innan ramma EES-staðals, að
þeirra sögn.
Svokölluð „sulta“ í hafinu austan
við Langanesið, þar sem margir eru
nú á loðnu- og sfldveiðum, hefur gert
sjómönnum lífið leitt og farið illa
með netin. Sultan er marglyttuteg-
und sem sest innan í netin og þéttir
þau, svo þau verða líkust segli,
sökkva vegna þyngsla og rifna síðan
meira eða minna. Þá er ekki um ann-
að að ræða en að sigla til hafnar og
liggur Þórshöfn ágætlega við því
stutt er af loðnu- og sfldarmiðum
austur af Langanesi til Þórshafnar.
Þar taka starfsmenn Netagerðarinn-
ar Ingólfs við og bjarga málunum,
burtséð frá því hvaða tími sólar-
hrings er, virkur dagur eða helgur.
Fastir starfsmenn hjá Netagerð-
inni era átta en þegar mesta törnin
stóð yfir og skipin biðu við bryggj-
una eftir viðgerð á nót þá voru
fengnir til aðstoðar netagerðarmenn
frá Fáskrúðsfirði en þar er Neta-
gerðin Ingólfur einnig með útibú. St-
arfsmennimir hér segja að kappnóg
sé að gera í þessari grein í plássinu
og full þörf fyrir þjónustu af þessu
tagi. Hraðfrystistöð Þórshafnar hf.
er stærsti viðskiptavinur Netagerð-
arinnar en vissulega era fleiri sem
nýta sér hana og nýir viðskiptamenn
ávallt velkomnir, að sögn starfs-
manna.
Búið að
landa 51
þúsund
tonnum
LOÐNUVERKSMIÐJURNAR
höfðu í gær tekið á móti samtals
51.480 tonnum af loðnu á vertíðinni
sem hófst 20. júní síðastliðinn og
hefur veiðin gengið heldur treglega
enn sem komið er. Eftir hádegið í
gær vora 16 skip á veiðisvæðinu
sem er nú 70-90 mílur norður af
Langanesi og Melrakkasléttu og
samkvæmt upplýsingum frá Til-
kynningaskyldunni hafa skipin ver-
ið að færa sig heldur í vesturátt.
Upphafskvótinn í loðnunni er
688.200 tonn og í gær námu landan-
ir úr íslenskum skipum á vertíðinni
samtals 45.200 tonnum, en erlend
skip höfðu þá landað tæplega 6.300
tonnum.
Mestu verið landað
á Raufarhöfn
Mestu hefur verið landað hjá SR
mjöli hf. á Raufarhöfn, eða 7.725
tonnum. Hjá Síldarvinnslunni hf.
Neskaupstað hefur verið landað
7.155 tonnum, hjá SR mjöli hf. á
Seyðisfirði 4.882 tonnum, hjá Hrað-
frystihúsi Eskifjarðar 4.865 tonnum
og hjá SR mjöli hf. á Siglufirði hef-
ur verið landað 4.774 tonnum. Hjá
öðram loðnuverksmiðjum hefur
verið landað minna magni, en alls
hafa ellefu verksmiðjur tekið á móti
loðnu á vertíðinni.
I gær lönduðu tvö skip á Raufar-
höfn, en það voru Sunnubergið NS
sem var með tæplega 226 tonn og
ísleifur VE sem var með tæplega
980 tonn. Á fimmtudaginn landaði
Ammasat GR 50 tonnum á Siglu-
firði og Kranborg TN landaði 1.300
tonnum á Eskifirði, og á miðviku-
daginn landaði Húnaröst SF 634
tonnum í Vestmannaeyjum og Faxi
RE landaði þá 641 tonni á Eskifirði.
Morgunblaðið/Líney
STARFSMENNIRNIR hjá Netagerðinni Ingólfi á Þórshöfn hafa haft í
nógu að snúast upp á síðkastið.
LOÐNUNÆTURNAR eru engin smásmíði og handtökin eru ófá þegar
gert er við þær.