Morgunblaðið - 25.02.1999, Qupperneq 4

4 FIMMTUDAGUR 25. FEBRÚAR 1999
MORGUNBLAÐIÐ
FRÉTTIR
KALLA varð eftir aðstoð tækjabfls Slökkviliðsins í Reykjavík til að ná hjónunum úr bifreið sinni.
Jarð-
sprengju-
banni
fagnað i
KIRKJUYFIRVÖLD víða um J
heim hafa verið hvött til þess að !
láta hringja kirkjuklukkum á há-
degi mánudaginn 1. mars til að
fagna því að þá gengur í gildi bann
á jarðspi'engjum. Biskup íslands
hefur í bréfi til presta hvatt þá til
að láta þá hringja kirkjuklukkum.
Alþjóðleg samtök um bann við
jarðsprengjum hafa hvatt til þess-
arar samhringingar kirkju-
klukkna. Vitað er um þátttöku
kirkna í Bandaríkjunum, Brasilíu,
Bretlandi, Frakklandi, Ítalíu og
Sviss. Með hringingunni er því
fagnað að 1. mars gengur í gildi
bann við notkun á jarðsprengjum
sem samþykkt hefur verið í 133
löndum. Gerist það nú, sex mánuð-
um eftir að 40 ríki hafa fullgilt
bannið. Island hefur samþykkt
bannið en Alþingi á eftir að stað-
festa það.
Umhverfísráðherra um þá ákvörðun að skrifa ekki undir Kyoto-bókunina
Vonast eftir að Island
verði aðili að bókuninni
Tvennt á
slysadeild
HJÓN á sjötugsaldri voru flutt á
slysadeild Sjúkrahúss Reykjavíkur
á áttunda tímanum í gænnorgun
eftir að bifreið þeirra lenti í hörð-
um árekstri við Iögreglubifreið á
mótum Egilsgötu og Snorrabraut-
ar í Reykjavík. Karlmaðurinn, sem
var ökumaður bifreiðarinnar,
mjaðmagrindarbrotnaði meðal
annars en konan hlaut mun minni
áverka, að sögn læknis á vakt á
Sjúkrahúsi Reykjavíkur í gær.
Hvorugt þeirra er talið í lífshættu.
Tildrög slyssins voru þau, að
sögn Lögreglunnar í Reykjavík, að
fólksbifreiðinni var ekið aust.ur
Egilsgötu og er hún ók yfir
Snorrabraut, á grænu ljósi, skall á
henni lögreglubifreið, með blikk-
andi ljósum, sem ók yfir á rauðu
ljósi. Lögreglubifreiðin var í neyð-
arútkalli. Lögreglumennina sakaði
ekki en bfll þeirra er talsvert
skemmdur. Fólksbifreið hjónanna
er hins vegar talin ónýt.
GUÐMUNDUR Bjarnason um-
hveyfisráðheri'a segist vonast eftir
að Island gerist aðili að Kyoto-bók-
uninni. Það hafi hins vegar verið
sameiginleg niðurstaða ríkisstjórn-
arinnar að það væri ekki rétt að
undirrita bókunina strax. Hann
segir að um þetta hafi verið skiptar
skoðanir meðal íslensku samninga-
mannanna, sem tóku þátt í störfum
loftslagsráðstefnanna í Kyoto og
Buenos Aires.
Guðmundur sat ekki fund ríkis-
stjómarinnar sl. þriðjudag þegar
endanlega var ákveðið að undirrita
ekki bókunina fyrir 15. mars, en
þann tímafrest ákváðu þátttöku-
þjóðir. Hann sagðist hins vegar
hafa tekið fullan þátt í undirbún-
ingi málsins, en ítarlega hefði verið
farið yfir kosti og galla þess að
undirrita bókunina á þessu stigi.
Skiptar skoðanir meðal
samningamanna
„Ég hef áður lýst þyí yfir að ég
vonaðist til þess að ísland gæti
orðið aðili að samningnum og full-
gilt hann að lokum. Ég taldi hins
vegar að ríkisstjómin yrði sameig-
inlega að komast að niðurstöðu um
það hvenær væri heppilegast að
undirrita bókunina,“ sagði Guð-
mundur.
Aðspurður sagði Guðmundur
rétt að það væru skiptar skoðanir
um það hvort þessi niðurstaða, að
undirrita ekki bókunina að sinni,
styrkti samningsstöðu Islands eða
veikti hana varðandi möguleika
okkar til að fá samningsaðila okk-
ar til að samþykkja íslenska
ákvæðið svokallaða, en það fjallar
um undanþágu smárra hagkerfa,
sem nota endurnýjanlegar orku-
lindir, frá ramma bókunarinnar.
Hann sagði að samningamenn
Islands hefðu ekki verið á einu
máli í þessu efni. Embættismenn-
irnir hefðu lagt minnisblöð fyrir
ráðherra ríkisstjórnarinnar þar
sem velt væri upp kostum og göll-
um í málinu og stjórnin hefði m.a.
á grundvelli þeirra tekið ákvörðun
í málinu.
Guðmundur sagði að næsti fund-
ur um loftslagssamninginn yrði
haldinn í Berlín í sumar. Hann
sagði að íslensk stjómvöld vonuð- 1
ust eftir niðurstöðu á fundinum, en
það væri allt eins líklegt að umfjöll-
un um íslenska ákvæðið lyki ekki
þar. Hann sagði að tregðu gætti
hjá aðildarþjóðunum að taka eitt
atriði út úr og klára það. Þjóðimar
vildu sjá heildarmyndina fyrir sér
áður en þær mótuðu endanlega af-
stöðu til einstakra atriða.
Rannsókn á innra skólastarfí og aðstæðum skólabarna í 10. bekk í Reykjavík
SKÝRINGA á mismun milli skóla
hvað varðar tneðaleinkunnir á sam-
ræmdum prófum í 10. bekk í
grunnskólum Reykjavíkur er frek-
ar að leita í bakgrunni íbúa í hverf-
unum en í mismun á innra starfi
skólanna, samkvæmt niðurstöðum
rannsóknar, sem Elsa Reimars-
dóttir og Hildur Björk Svavars-
dóttir hafa unnið og er efni BA-rit-
gerðar þeirra í félagsfræði við Há-
skóla íslands. Þættir á borð við
menntun og starfsstétt íbúa í
skólahverfi reyndust fremur tengj-
ast hárri meðaleinkunn skólans en
þættir sem tengjast skólanum
sjálfum, svo sem framboð á stuðn-
ingi við nemendur, og óheimilar
fjarvistir nemenda, sem þó höfðu
marktæk áhrif til lækkunar á með-
aleinkunil.
Hlutfall háskólamenntaðra íbúa í
skólahverfum borgarinnar var frá
4% til 41%. Dreifing meðaleinkunna
skólanna sýndi að tengsl þessa við
einkunnir væru sterk. Einnig kom
fram marktækur munur milli
starfsstétta íbúa og einkunna.
Rannsóknin var þannig unnin að
fengnar voru upplýsingar um það
sem snýr að starfi skólanna frá
skólastjórnendum þeirra 20
grunnskóla í Reykjavík, að frá-
töldu Kjalarnesi, sem hafa nem-
endur í 10. bekk. Notaðar voru op-
inberar upplýsingar um meðalein-
kunnir skólanna á samræmdum
prófum.
Hvað varðar bakgrunnsupplýs-
ingar um íbúa skólahverfanna - s.s.
Bakgrunnur skýrir
mun á meðaleinkunn
menntun, starfsstétt, vinnutíma,
fjölskyldutekjur og barnafjölda á
heimili - var byggt á gögnum úr
könnunum frá Félagsvísindastofn-
un Háskóla íslands sem náði til allt
að 1.384 svarenda.
Fyrsta rannsókn á innra starfi
og bakgrunni nemenda
Samkvæmt ritgerðinni, sem ligg-
ur frarami í Þjóðarbókhlöðunni, er
' þetta fyrsta rannsóknin hérlendis
þar sem reynt er að meta bæði
innra starf skólanna og bakgrunn
íbúa í skólahverfum.
Af þeim þáttum sem kannaðir
voru í starfi skólanna komu aðeins
fram marktæk áhrif fjarvista á ein-
kunnir. Þau áhrif birtust þannig að
því lægra sem hlutfall óheimilla
fjarvista nemenda úr kennslu-
stundum var því hærri voru meðal-
einkunnir í skóla. Fjarvistarhlut-
fallið var frá 0,07% í Hvassaleitis-
skóla og upp í 2,85% í Breiðholts-
skóla.
I 6 skólanna voni óheimilar fjar-
vistir nemenda minni en 1% af
kennslustundum og í 5 skólanna
voru þær meiri en 2%. Tekið er
fram að í sumum skólum séu örfáir
nemendur með mjög margar óheim-
ilar fjarvistir og geti það hækkað
hlutfall nokkuð hjá skóla.
Ekki kom fram að þættir á borð
við aldur kennara eða kynferði
kennara í skóla hefðu áhrif á meðal-
einkunnir.
Þá var kannað hvort fram 'kæmi
marktækur munur eftir því hvaða
úrræðum væri beitt til stuðnings
nemendum, hvort þeim stæði til
boða mismunandi námshraði, hvaða
sérkennsluúrræði væru í boði,
aukanámskeið eða aukinn tímafjöldi
í kjarnagreinum. Einnig hvort nem-
endum 10. bekkjar gæfist kostur á
vali í kjai-nagreinum og aðstoð í
skóla við heimanám.
Aðeins í tveimur þessara þátta
mældist munur en þá reyndist hann
vera í öfuga átt við það sem búast
mætti við. Þannig kom fram að
meðaleinkunn var 0,33 lægri í þeim
skólum þar sem boðið var upp á
mismunandi námshraða í kjarna-
greinum í 10. bekk. Þar sem auka-
námskeið í kjarnagreinum voru
haldin var meðaleinkunn 0,4 lægri
en meðaltalið.
Rannsakendur nefna þá skýringu
á þessu að stuðningurinn sé veittur
til þess að mæta þörf, sem er til
staðar, og að munurinn á einkunn-
um væri meiri ef stuðningur væri
ekki í boði.
Frá 4-42% íbúa í skólahverfuin
með háskólamenntun
Þegar greindir voru bakgi'unns-
þættir íbúa skólahverfa sarn-
kvæmt upplýsingum Félagsvís1
indastofnunar kom í ljós verulegur
munur eftir menntunarhópum í
skólahverfum. Þar sem háskóla-
menn voru fæstir höfðu 4% íbúa í
skólahverfi lokið háskólaprófi. Á
hinum enda kúrfunnar var hlutfall
háskólamanna í þeim hópi sem tal-
inn var endurspegla foreldra
40^42%.
I hópnum sem talinn var endur-
spegla foreldra sem lokið hafa bók-
legu framhaldsnámi voru frá 13% til
37% íbúa í skólahverfum en frá 15%
og upp í 40% reyndust hafa lokið
starfsnámi eða iðnnámi. Hlutfall
þeirra sem einungis hafa lokið
grunnskólaprófi var frá 15% til
42%.
Meðaleinkunn í hverfisskóla svar-
enda sem lokið hafa grunnskóla-
námi reyndist vera 5,35, Meðalein-
kunn í hverfisskóla svarenda sem
lokið hafa iðnnámi var 5,37; meðal-
einkunn í hverfisskóla svarenda
sem lokið hafa bóklegu framhalds-
námi var 5,53 og meðaleinkunn í
hverfisskóla þeirra sem lokið hafa
háskólanámi var 5,65.
Fram kemur að könnunin nái að-
eins til eins skólaárs og beri því að
líta á hana sem vísbendingu en ekki
óyggjandi staðreynd þótt hún bendi
til að félagslegur bakgrunnur hafi
töluverð áhrif á niðurstöður á sam-
ræmdum prófum. Sveiflur séu í
meðaleinkunnum skóla milli ára og
til að styðja niðurstöður þyrfti að
skoða niðurstöður fieiri ára. Sú
meginniðurstaða að munur á meðal-
einkunnum skóla endurspegli mun
á íbúum skólahverfanna sé svipuð
niðurstöðum annarra kannanna,
sem hafi sýnt að nemendur séu ekki
jafnir þegar þeir koma í skólann
heldur geti aðstöðumunur þeirra
verið töluverður og eftir því sem
bakgrunnur þeirra sé betri verði
námsárangur betri.
Leiðbeinandi Erlu Reimarsdóttur
og Hildar Bjarkar Svavarsdóttur
við gerð ritgerðarinnar, sem ber tit-
ilinn Samræmd próf: Hvaða þættir í
skóla og umhverfi sldpta máli?, var
Guðbjörg Andrea Jónsdóttir, for-
stöðumaður þróunardeildar
Fræðslumiðstöðvar Reykjavíkur.
Umsjónarkennari var Stefán Ólafs-
son prófessor.