Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Árgangur

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1980, Blaðsíða 18

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1980, Blaðsíða 18
22 ÁRBÓK FORNLEIFAFÉLAGSINS hrapað til bana niður af palli þeim, sem kirkjuloftsstiginn liggur upp á. Stigi sá er mjóg óvandaður tréstigi." Johan Christoph Sabinsky var þýzkur maður sem starfað hafði í Danmörku. Hann kom að Hólum sumarið 1757 til þess að standa fyrir múr- hleðslu nýju kirkjunnar sem Gísli biskup Magnússon hafði sett sér að risi i stað timburkirkjunnar gömlu, svonefndrar Halldórukirkju. Gerð steinkirkj- unnar átti að taka þrjú ár, en verkið gekk mjög erfiðlega fyrir ýmissa hluta sakir og tók sex ár. Segir glöggt frá því öllu í riti Helge Fínsens og Esbjorn Hiorts, Gamle Stenhuse i Islandfra 1700-tallet, 1977 (ísl. þýðing dr. Kristjáns Eldjárns 1978, Steinhúsin gömlu á íslandi). Halldórukirkja var rifin til fulls sumarið 1759. Um fjögur ár eftir það, fram að vígslu steinkirkjunnar 20. nóvember 1763, var embætti flutt í timburstof- unni fornu á Hólum, Auðunarstofu; þó voru prestar ekki vígðir þar, heldur í Viðvíkurkirkju. Jóhanna Dóróthea Sabinsky hefur því verið borin til skírnar í Auðunarstofu og litla kistan hennar staðið þar meðan sungið var yfir henni. Sumarið áður var smíði nýju kirkjunnar svo langt komið að veggir höfðu ver- ið hlaðnir í fulla hæð, en turninn aftur á móti, sem Sabinsky fyrirhugaði án stoðar í teikningu arkítektsins danska, en með vilja Gísla biskups, ekki hærra risinn en að efri brún glugganna. Fyrir einhverjar sakir var horfið frá því að hlaða turninn alla leið upp og þakið látið ganga beint fram yfir hann í hæð við meginkirkjuna, og er þar nú forkirkjan. Samkvæmt greinargerð timbur- mannsins danska sem ráðinn var að Hólum til smíða, hóf hann að klæða kirkjuþakið í otkóbermánuði 1762 (þ.e. um það leyti sem litla Sabinsky-dóttir sálaðist). Ekki er þar með sagt að þá hafi menn verið hættir við að hlaða turn- inn og forkirkjan búin að fá það snið sem hún hefur nú. Það mun þó varla hafa dregizt lengi úr því, enda allir sem áttu hlut að þessari fyrirhafnarsömu musterissmíði orðnir mæddir á henni, Sabinsky ekki sízt; hann hafði frá upp- hafi sýnt mikinn dugnað og trúmennsku í störfum og bar nýju dómkirkjuna mjög fyrir brjósti, að því er bezt verður séð. Handaverk hans hlutu líka hrós úttektarmanna. Úr því að ekki er sýnt að hleðslu forkirkjunnar væri lokið öndverðan nóv- embermánuð 1762, getur vel staðizt, tæknilega, að Sabinsky hafi lagt kistu dóttur sinnar þar í vegg og múrað fyrir, eins og munnmælin segja. Hitt er svo annað mál, hvort hann setti grafletrið nákvæmlega þar sem kistan litla var inni fyrir. Hann kynni að hafa valið töflunni stað sem horfði betur við kirkju- gestum. Textinn var jafn sannur fyrir því: að hér — í turninum sem verða átti, nú forkirkjunní — væri „schlaff kaemmerlein" dóttur hans. II Hvers vegna múraði Sabinsky kistu dóttur sinnar í vegg Hólakirkju, eins og
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.