Dagblaðið Vísir - DV - 01.04.1985, Qupperneq 24

24
DV. MANUDAGUR1. APRlL 1985.
íslenskarflugvélar:
FLUGSLYS HAFA VALDtÐ
DAUÐA 359 MANNA
íslensk loftför hafa frá upphafi flugs
valdiö dauða 359 manna. Meira en
helmingur þeirra fórst í einu slysi,
eða 183 menn, þegar DC-8 þota Flug-
leiða fórst á Sri Lanka árið 1978.
Þessar upplýsingar eru fengnar úr
fyrstu ársskýrslu flugslysanefndar.
Nefndin hefur ákveðið, í samráöi við
samgönguráðuneytið, að gefa fram-
vegis út ársskýrslu um störf sín.
I skýrslunni er fjallað um fimmtán
mál, sem loftferðaeftirlit Flugmála-
stjómar hafði til meðferðar á árinu,
þar sem flugslysanefnd var aðili að
rannsókn. Fjölmargar töflur og yfirlit
um flugslys og óhöpp eru í skýrslunni,
þar á meðal um orsakaþætti. Einnig er
aö finna lagaákvæöi sem lúta að rann-
sókn flugslysa.
1 yfirliti um dauðaslys í íslenskum
loftförum frá upphafi kemur fram að
fyrsta dauðaslysið varð árið 1920 er
barn hljóp í veg fyrir flugvél í flugtaks-
bruni í Vatnsmýrinni í Reykjavík. Hér
fer listi yfir mestu flugslys Islandssög-
unnar: -KMU.
Ár Skrásnr. Tegund loftfars Málsatvik i stuttu máli og slysstaður Látnir
1978 TF-FLA Douglas DC-8-63 Fórst í aðflugi að flugvellinum við Colombo á Sri Lanka. 183
1947 TF-ISI Douglas C-47A Flaug á Hestfjall i Héðinsfirði austan Siglufjarðar. 25
1951 TF-ISG Douglas C-47A Týndist undan Vatnsleysuströnd í aðflugi að Reykjavíkurflugvelli. 20
1964 TF-ISU Vickers V-759 Fórst i aðflugi að Fornebuflugvelli við Osló. 12
1970 TF-FIL Fokker F-27-300 Fórst á eyjunni Mykines i Færeyjum i aðflugi að Vagarflugvelli. 8
1975 TF-LKH Sikorsky S-55 Fórst við bæinn Hjarðarnes á Kjalarnesi við Hvalfjörð. 7
1973 TF-VOR Beech D-50B Fórst i Búrfjöllum norðaustan Langjökuls. 5
1982 TF-FHJ PA-23-250 Flaug á Kistufell i Esju í aðflugi að Reykjavikurflugvelli. 5
1947 TF-RVI Grumman JRF-6B Fórst í flugtaki á Hvammsfirði við Búðardal. 4
1948 TF-RVL Avro Anson V Fórst á Skáiafelli á Hellisheiði á leið frá Vestmannaeyjum. 4
1958 TF-BOB Cessna172 Fórst á Úxnadalsheiði ofan Bakkasels á leið til Akureyrar. 4
1968 TF-DGF Piper PA-28-150 Spann til jarðar i skýjum og fórst á Brunnhæð ofan Látrabjargs. 4
1970 TF-LLG Canadaair CL-44J Fórst í aðflugi að flugvellinum við Dacca i A-Pakistan. 4
1973 TF-REA Mooney M-20E Flaug á fjallshlið í Snjófjöllum vestan Holtavörðuheiðar. 4
1974 TF-JOI Beech B-23 Fórst i Svínadal i Dölum i flugi til Reykjavikur. 4
1980 TF-RTO BN-2A Islander Fórst i Smjörfjöllum, N-Múl. á leið til Egilsstaða. 4
1981 TF-ROM Rockwell RC-112 Fórst við Þverárvötn á Tvidægru á leið tii Akureyrar. 4
1983 TF-RÁN Sikorsky S-76A Fórst i æfingaflugi frá varðskipi í Jökulfjörðum. 4
1951 TF-RPM Airsp. Consul Fórst i hálendi Skotlands i ferjuflugi til íslands. 3
1959 TF-EVE Cessna 172 Fórst i Sátudal á Snæfellsnesi á leið til Reykjavikur úr sjúkraflugi. 3
1967 TF-AIO Douglas C-47A Flaug á Kervíkurfjall i aðflugi að Vestmannaeyjaflugvelli. 3
1974 TF-OAE Douglas DC-6B Fórst í aðflugi að flugvellinum við Niirnberg, V-Þýskalandi. 3
Flugslysið á Sri Lanka. Þar létust 183.
Léttbátur f rá 1946
ÁsgeirHvítaskáld
skrifarumsiglingar
Síðasta laugardag prófaði ég nýjan
léttbát sem ég hef veriö aö smíða í
tómstundum í vetur. Oskar Júlíus-
son skipasmiður, sem hefur smiðað
marga laglega listibáta, lánaði mér
bátabók sem gefin er út árið 1946.
Þar fann ég teikningu af léttbáti. Mig
vantaði svona bát, því svona jullu
notar maður til að róa út í seglskút-
una sem liggur við legufæri úti á
firðinum.
I bókinni stóð að auövelt væri að
róa henni og aö hún væri létt í drætti.
Eg ákvað að smíöa eftir þessari
gömlu teikningu. Það var auðvelt að
smíða hana; heftaði hana í lím.
Notaði eins þunnan krossvið og
mögulegt var til að gera hana létta.
En það er erfitt að burðast með
þungan léttbát upp fjöruna þegar
maður hefur verið einn á sjó og er
sárþreyttur. Þegar ég hafði klárað
að smiöa julluna voru komnir í fjöl-
skyldu mína tveir bátar og ein kona.
Allir fjölskyldumeðlimir bíða eftir
sumrinu, eftir sólríkum norðanvindi
og mjúkum sunnanbyr. Saman mun-
um við sigla út á hafið, með
juUuna í eftirdragi, og finna ævin-
týri.
Á laugardaginn bárum við léttbát-
inn niður í fjöruna út í Nauthólsvík.
Það var rok og öldurnar gengu yfir
gömlu bryggjuna. En það var logn í
litlu víkinni. Seglbretti geystust
fram og aftur úti á voginum. Létt-
báturinn er rauður aö innan en svart-
urað utan, heitir „Litli draumur”.
Kærastan settist á þóftuna í skut
en ég á miöþóftuna og ýtti frá landi.
Báturínn fauk frá landi svo léttur
var hann á vatninu. Eg setti út árar.
„Við megum ekki vera lengi,”
sagði hún, var að fara í eitthvert boð
semég varbúinnaðfría migfrá.
Það var létt aö róa bátnum, þó var
hannörlítiövalturmeðokkurtvö. Eg
reri út á víkina. Nú var smiðurinn
stoltur af árunum sem hann hafði
smíðað sjálfur. Komum út í öldumar
og það small í stefninu. Ljóst var aö
erfitt gat verið að ferja marga óvana
ílandívondu veðri.
„Egvilfaraíland.”
„Ertuhrædd?”
„Já,” sagði hún og hélt sér í stíg-
vélinmín.
Brátt setti ég hana í land og þá var
þetta allt annar bátur. Ekki vitund
valtur og svo létt aö róa honum að
maður fór bátslengdina við eitt ára-
tak. Eg þaut áfram eins og á kapp-
róðrarbáti og brátt var ég kominn út
á miðjan Fossvoginn. Það kom ekki
einu sinni skvetta inn þó þama væru
háar öldur.
Þama var strákur á seglbretti, í
basli. Nú sat hann bar á brettinu og.
rak út í hafsauga. Að koma þjótandi
gúmmari og allir um borð voru með
rauð kaskeiti; nýjasta tískan í segl-
brettabransanum. Seglbrettaæðiö
virðist vera að stórum hluta tísku-
fyrirbrigði. Þeir tóku strákinn um
borð og annar varð eftir á brettinu.
Brátt þeyttist hann áfram og fmss-
aðist frá brettinu eins og hraöbáti.
Kópavogsmegin lá ein skúta við
legufæri. Hún hafði verið þama allan
veturinn. Algjört kæruleysti. Því oft
leggur voginn eða rekís ber að, þá
hefði skútan rífnaö í tætlur. Hún
vaggaöi einmana í eðjunni. Vír slóst
á álmastrið. Grænt slím var á botni
hennar. Eg kíkti á gluggana. Það var
eins og vistarverumar hefðu verið
yfirgefnar í flýti.
Þaö rauk úr læknum og fólk stripl-
aðist á bökkunum er ég reri til baka.
Kærastan sat í skjóli við klett.
„Ég verð að fara bráöum, annars
verð ég of sein,” sagði hún.
Hún haföi einu sinni róiö báti á
Laugarvatni. Það var kominn tími til
að hún læröi að róa. Nauðsynlegt ef
hún ætlaði að taka þátt í siglinga-
starfinu næsta sumar. Best var aö
hún færi ein á jullunni til að spreyta
sig.
„Nei, ég get það ekki, ” sagði hún.
Eftir fortölur fékkst hún til að fara
ein. Hún settist um borð og ég sýndi
henni hvemig hún átti að gera. En
hún reri afturábak. Ég stóð í sand-
fjörunni, skíthræddur um að hún
myndi berast út í rokið og reka út á
haf, æpandi. Þá kæmi hún of seint í
boöið og ég yrði skammaöur. Loks
eftir mörg köll fattaði hún í hvora
áttina hún átti að róa. Svo læröi hún
að beygja og reri nokkrar ferðir
fram og til baka. Þetta gekk furðu-
vel, brátt vildi hún fara lengra út.
„Komdu nú i land, ertu ekki að
verðaofsein?”
„Nei, þetta er svo gaman,” sagði
hún og reri brosandi í krókaleiðir.
Hún þvemeitaöi að koma I land.
Eg mátti bíöa í skjóli við klett. Loks
kom hún í land og ég var hreykinn af
þessum tveim fjölskyldumeðlimum.
Sjálf seglskútan stóð á tunnum inni í
Igirðingu og horfði á með stóram
gluggaaugum lúkarsins.
Léttbátur 1946 hafði reynst
vonum framar, lak ekki dropa, fis-
léttur og þaut áfram eins og róðrar-
bátur. Hann var jafnvel búinn þeim
töframætti að vekja sjálfstraust hjá
þeim sem héldu að þeir gætu ekkert.
Bráöum kemur sumarið.
Bráðum kemur sunnanvindurinn.
Þá siglum við út á hafið og
finnumokkursjálf.