Dagblaðið Vísir - DV - 30.03.1988, Blaðsíða 24

24
MIÐVIKUDAGUR 30. MARS 1988.
í Svörtu á
Undanfarin ár hefur viðgangur inn utan hefðbimdins útgáfutíma sé bæði „djarfur og stórhuga“.
bókaútgáfunnar Svarts á hvítu bóka hér á landi en er að sögn þeg- Hann ræðst í verk sem hann hefúr
vakið athygli Upphaflega var út- ar farin aö seljast. íslendingasög- frekarveriðlatturtilaðtakaaösér
gáfa á tímariti tengd þessu nafhi umar hafa þegar selst í um 14 og hefur með því að leggja oft á tiö-
en í tímans rás hefur útgáfan þró- þúsund eintökum og salan heldur um allt undir gert Svart á hvítu aö
ast yfir í stönduga bókaútgáfu sem áfram jafht og þétt. stöndugu fyrirtæki.
hefur getið sér það til frægðar að Áður en Svart á hvitu gaf út Grá-
selja Thor Vilhjálmsson og gefa Kraftaverkamaðurinn í Svörtu á mosa Thors Vilhjálmssonar, og
allar íslendingasögumar út í hvítu er Bjöm Jónasson. Undir raunar áður þýðingu hans á Nafiii
tveimur bindum. hans sfjóm hefur fyrirtækiö rósarinnar, höfðu bækur Thors
Þessar útgáfur hafa malað fyrir- blómstrað og er nú í röð öflugustu ekki selst að marki Þegar þau tíð-
tækinu guU og nú hefur það sent forlaga hér á landi Bimi er lýst indi bámst að Thor væri oröinn
frá sér Sturlungu í þrem bindum bæöi sem hugsjónamanni og klók- metsöluhöfundur þá datt mönnum
með líku sniði og Islendingasög- um fjármálamanni. Þeir sem hafa fyrst í hug aö hér væri kominn nýr
urnar. Sturlunga kemur á markað- unnið með honum segja að hann Thor. Eftir á að hyggja eru þó fleiri
á þvi aö þama hafi lagleg sölu- fieiri útgáfur af sama tagi á leið-
mennska komið til. inni.
Útgáfa íslendingasagnanna og Það þykir einkenni á Bimi að
Sturlungu em önnur dæmi í sömu hann leggst ekki á meltuna þegar
vem. Fomritaútgáfan hjá forlag- góður hagnaöur verður af einni
inu er að sögn nánast orðin að bók. Hann heldur áfram að leggja
stofnun og þaö hefur fjölda manna allt undir. Á skrifstofu útgáfunnar
á launum allt áriö viö að gefa út við Laugaveg er fatt sem bendir til
sögur sem voru að gleymast vegna mikilla umsvifa. Hagnaðinum er
þess að þær vom ekki til í aögengi- ekki safnað í íburö. Krónumar,
legum útgáfum. . sem koma í kassann, em allar lagð-
Augljóst er að íslendingasögum- ar undir { nýtt stórvirki.
ar hafa skilað fyrirtækinu veruleg- -GK
um hagnaði og þess vegna er ráðist
í aö gefa út Sturlungu og það era
Boginn spenntur til hins ýtrasta
- segir Bjöm Jónasson um útgáfuna á Sturlungu
„Þetta er dýr útgáfa og við höfum
lent í hálfgerðum vandræðum á
köflum, sérstaklega undir lokin.
Boginn hefur verið spenntur til
hins ýtrasta og ef til vill aðeins
meira. En viðskiptamenn okkar
hafa sýnt okkur umburðarlyndi og
haft áhuga á því sem við erum að
gera. Annars hefði þetta aldrei
verið hægt,“ segir Bjöm Jónasson,
útgefandi hjá Svörtu á hvítu, sem
sent hefur frá sér nýja útgáfu af
Sturlungu. „En þetta heppnaðist
og bókin er þegar farin að seljast.
Undirbúningurinn fyrir útgáfuna
hófst fyrir jólin 1986 en síðastliðið
ár var unnið að verkinu á fullu og
sex til átta manns hafa verið hér á
launurn."
Stöðugur vöxtur
Svart á hvítu hefur verið að vaxa
og dafna síðustu árin. Fyrir sex
árum var aðeins sjaldséð tímarit
gefið út með þessu nafni en nú hef-
ur fyrirtækið þróast upp í stönduga
bókaútgáfu sem ekki er síst þekkt
fyrir að taka áhættu sem aðrar
bókaútgáfur gera ekki. Fyrir þrem-
ur árum komu íslendingasögurnar
út hjá forlaginu. Sú saga er sögð
að þar hafi ræst æskudraumur
Bjöms Jónassonar og hann neitar
þvíekki.
„Já, ég held að allir sem unna
fombókmenntunum hafi áhuga á
aö varðveita þær sem lifandi þátt í
þjóðlifinu hverju sinni. Það var
orðin hálfgerð klisja að enginn
nennti að lesa sögumar. Við létum
verða af því upp á von og óvon að
gefa þær út í handhægri útgáfu og
því var tekið fagnandi. Við áttum
ekki endilega von á því. Það kom
bara í ljós að fólk hefur áhuga á
fomsögunum."
íslendingasögurnar hafa selst í
um 14 þúsund eintökum. Með slíkri
sölu skilar útgáfan verulegum arði.
En er þá Svart á hvítu orðið að stór-
gróðafyrirtæki?
„Nei, þessar bækur em dýrar í
framleiðslu en það er rétt að pen-
ingahliðin hefur verið í lagi. Við
höfum bara verið svo vitlausir, ef
ég má orða það svo, að leggja í
nýja stórútgáfu þegar einni sleppir.
Öll saga forlagsins bermeðsérað
þetta er hópur manna sem hefur
áhuga á að koma tilteknum hlutum
í verk. Það kostar áhættu.“
Allt í Sturlungu
„Allt sem kom inn fyrir íslend-
ingasögurnar hefur farið í að kosta
Sturlungu. Ef Sturlunga gengur vel
gæti vel komið til greina að halda
áfram. Við leggjum ekki hagnaðinn
í fyrirtækið eins og sést á takmörk-
uðum íburði hér. Enn er þó ekki
farið að hugsa fyrir hvað verður
næst.
Það skemmtilegasta er að það er
raunverulegur áhugi á fornsögun-
um. Þær eru lesnar affjölda
manns."
Nú er Sturlunga mun erfiðari af-
lestrar en íslendingasögurnar. Þið
óttist ekki að hún sé of þung?
„Nei, það ætti ekki að fæla frá.
Það er enginn sem les Sturlungu
frá upphafi til enda. Það liggur bet-
ur við aö grípa niöur í hana og lesa
kaíla og kafla. Þaö er víða mikil
dramatík í henni og að auki er þetta
saga forfeðra okkar. Það er ekki
hægt að upplifa Sturlungu sem
hreinar bókmenntir heldur einnig
sem hluta af sögu okkar.“
Sturlunga í nýju útgáfunni kostar
yfir 10 þúsund krónur. Er hún ekki
ofdýr?
„Nei, það tel ég ekki. Við höfum
alltaf verið verðhræddir hér og
leggjum meira upp úr að 'selja mik-
iö en að græða mikið á hveiju
eintaki. Þetta skiptir líka miklu
fyrir fyrstu viðbrögðin við útgáf-
unni.“
Með Sturlungu leggið þið í stóra
útgáfu utan aðalbókatímans fyrir
jólin. Er það ekkert verra?
„Nei, það skiptir engu máli. Við
seljum mest með sölumönnum og
það er líka gott að vera í friði fyrir
jólabókaflóðinu. Það er meira pláss
á markaðnum utan þess."
Gallerí Suðurgata 7
Nú hefur vöxtur fyrirtækisins á
síðustu ámm vakið athygli. Hvern-
ig hefur sú þróun verið?
„Bókaútgáfan hefur starfað á
sjötta ár. Við unnum hér tveir í
fyrstu og gerðum ýmsar tilraunir
sem ekki heppnuðust allar. Hópur-
inn, sem stendur að Svörtu á hvítu,
kom fyrst saman við rekstur gal-
lerísins Suðurgata 7. Sá hópur gaf
út tímarit sem hét Svart á hvitu.
Innan hópsins var áhugi á að stofna
forlag og síöan hef ég verið hér.
Fyrst gáfum við út Frjálshyggjuna
eftir Birgi Björn Sigurjónsson og
gekk þokkalega. Við seldum hana
sjálfir á mannamótum. Ég hef oft
farið í sölutúra þar til fyrir tveim
árum og gæti vel hugasð mér að
faraaftur.
Við lítum ekki á okkur sem hefð-
bundið fyrirtæki heldur hóp
manna sem er að vinna að áhuga-
málum sínum. Menn koma og fara.
Sambandið helst og það er mjög
fijótt að hafa fyrirtækið svolítið
laust íreipunum."
Nú hefur T7erið bætt við útgáfuna
Regnbogabókum sem gefa út reyf-
ara. Er góður markaður fyrir
reyfara hér?
„Já, það er markaður fyrir reyf-
ara og salan er vaxandi. Við erum
með menningu á heilanum og bar-
daga við þetta stórengilsaxneska
skrímsli sem veður hér uppi. Kilju-
útgáfan er stór hluti af þessari
baráttu. Ef tungan er ekki varð-
veitt í þessum hluta afþreyingar-
innar þá les þjóðin ensku í staðinn.
Þess vegna verður að bjóða upp á
reyfara í á íslensku."
Maðurinn sem seldi Thor
Nú hefur verið bent á þig sem
manninn sem seldi Thor Vil-
hjálmsson. Hvaða brögðum var
beitt?
„Við gerðum ekkert og beittum
engum sölumennskubrögðum. Það
verður eiginlega að spyrja fólkið
sem keypti bókina um skýringar á
sölunni. Ég held að hún hafi þótt
góð. Thor er á undan sinni kyn-
slóð. Það er fyrst okkar kynslóð
sem erkomin upp að honum. Þetta
em afburðagóðar bókmenntir og
það hlaut að koma að þ ví fyrr eða
síöar Thor yrði viðurkenndur.“
Hjá Svörtu á hvítu em svokallaöar
stórútgáfur áberaridi. Er það stefn-
an að halda þessu áfram?
„Já, það er ætlunin að gefa meira
út af stórum verkum, ef til vill
mest af því að það er spennandi og
skemmtilegt. Áhættan er meiri og
líka spennan. Salan er líka öðruvísi
og auðveldara að stýra henni. Mér
hefur líka fundist svo margt ógert
hér af þessu tagi. Hér hefur verið
unnin mikh fræðivinna síðustu
áratugina en fátt af henni aðgengi-
legt fyrir okkur hin. Við lítum á
það sem hlutverk okkar að koma
þessu á framfæri. Það á t.d. eftir
að koma stórskáldum okkar á
framfæri í aðgengilegum útgáfum.
Ég er ekki að segja að við séum
að draga okkur út úr jólabókaútg-
áfunni en við ætlum að minnka
vægi hennar. Við eru líka komnir
með töluverða reynslu í stórútgáf-
um og viljum nýta hana. Það
skiptir máh að geta sameinað gæði
og fræði og markaðshhðina, að geta
haft alla þessa þætti samofna,* ‘
sagði Bj öm J ónasson. -GK