Dagblaðið Vísir - DV - 29.01.1994, Blaðsíða 26

Dagblaðið Vísir - DV - 29.01.1994, Blaðsíða 26
26 LAUGARDAGUR 29. JANÚAR 1994 Davíð Oddsson og dular- fulli kynblendingurinn Haraldur Briem, faðir Valgerðar. Ýmsir hafa grennslast fyrir um það hjá ættfræðideild DV hvað hæft sé í þeirri kenningu sem nú gengur fjöll- unum hærra að Davíð Oddsson for- sætisráðherra sé afkomandi Hans Jónatans, kynblendings frá einni af Jómfrúreyjum Danaveldis. Kenning þessi hefur vakið mikla athygli en umræður um hana snúast að vonum um flest annað en kjarna málsins. Þekktar ættir - engin vísbending Ættir Davíðs, og þá einkum ættir Valgerðar Briem, ömmu hans, eru vel þekktar og heimildir um þær skilmerkilegar. Ekkert í þeim heim- ildum gefur minnstu vísbendingu um að Davíð sé einn af niðjum þessa merka manns. Eins og „kynblendingskenningin" hefur verið sett fram á prenti (í bók Stefáns Jónssonar, Að breyta fjalh, bls. 32, útg. í Rvk 1987, og í Morgun- blaðsgrein EMnar Pálmadóttur, Þrælaeyjar, sunnudaginn 9.1. sl.) er því einungis slegið föstu að Davíð sé afkomandi Hans Jónatans en ekkert um það sagt hvernig tengslunum sé háttað. Tveir möguleikar Ugglaust finnst flestum líklegt að Hans Jónatan, sem kom til landsins árið 1816, geti á margvíslegan hátt verið forfaðir Davíðs sem fæddist hundrað þrjátíu og tveimur árum síðar. Staðreyndin er hins vegar sú að möguleikar í þeim efnum, sem byggðir eru á lágmarks raunhæfni, eru varla fleiri en tveir. a) Að amma Valgerðar Briem, Guðný Benediktsdóttir, sem var eig- inkona Þórarins Erlendssonar, pró- fasts á Hofi í Álftafirði, og dóttir Benedikts Þorsteinssonar, prests á Skorrastöðum, hafi átt Þrúði, dóttur sína, fram hjá eiginmanni sínum en með syni Hans Jónatans, Lúðvík Jónatan Jónatanssyni, bónda á Hálsi í Hamarsfirði. b) Aö móðir Valgerðar Briem, Þrúður Þórarinsdóttir, sem var eig- inkona Haralds Briem, hreppstjóra á Rannveigarstöðum í Áíftafirði og síð- ar á Búlandsnesi við Djúpavog, hafi Þrúður Þórarinsdóttir, móðir Val- gerðar. Valgerður Haraldsdóttir Briem, móðir Odds Jæknis. Guðný Haraldsdóttir Briem, systir Valgerðar. L v.l f Á Ólafur Haraldsson Valgerðar. Briem, bróðir Dómhildur Briem, systir Valgerðar. átt Valgerði fram hjá eiginmanni sín- um en með öðrum hvorum sona Lúð- víks Jónatans Jónatanssonar, Hans, bátasmið á Strýtu við Hamarsfjörð og síðar í Sjólyst á Djúpavogi, eða Lúðvfk, bónda á Karlsstöðum. Paterestquem numptiae demonstrant Hér er það ekki ætlunin að útiloka þessa möguleika með afgerandi rök- um enda er það að óllu jöfnu sann- girniskrafa að hin fræga Pater est- regla gildi í ættfræði ekki síður en sifjarétti: Að sá beri sönnunarbyrð- Oddur Olafsson læknir, faðir Davíðs. ina sem staðhæfir að barn eiginkonu sé ekki barn hennar og eiginmanns- ins heldur launbarn annars manns. Enginrök... Sögusagnir um slíkt eru auðvitað mýmargar með þessari málglöðu og lauslátu þjóð. En í tiltölulega fáum tilfellum eiga slíkar sögusagnir við haldbær lfkindi að styðjast og í und- antekningartufellum byggjast þær á nánast óhrekjanlegum rökum. Blaðamönnum ættfræðideildar DV er ekki kunnugt um neinar slíkar röksemdir í þessu máh ef undan er skihn vísbending um hárprýði for- sætisráðherrans. ...og engar sogusagmr í nánast undantekningartilfellum byggjast framhjáhaldstilgátur af þessu tagi á sögusögnum - ef ekki ahnannarómi - sem kvikna og við- gangast samtímis eða skömmu eftir að þeir atburðir eiga sér stað sem tilgátan vísar Hl. Blaðamenn ætt- fræðideildar DV hafa haft samband við marga niðja Hans Jónatans sem lagt hafa sig eftir heimildum um lífs- hlaup hans, ættir og niðja. Allir þess- ir aðilar hafa staðfastlega neitað því að hafa nokkurn tíma heyrt sögu- sagnir um ættartengsl við forsætis- ráðherrann áður en bók Stefáns Jónssonar kom á prent. Sömu sögu er að segja um þá sem gleggst þekkja til Valgerðar.Briem, foreldra hennar og móðurforeldra. Reyndar hefur okkur ekki tekist að rekja söguburð- inn aftur fyrir ummæh Stefáns Jóns- sonar frá 1987. Hafi hins vegar gengið sögur á sín- um tíma um hugsanlega rangfeðrun Valgerðar eða Þrúðar er afar ólíklegt að þær sögur hefðu ekki varðveist í einhverri mynd því hér hefðu átt í hlut mjög áberandi og umtalaðir frammámenn í sínu héraði. Flest Davíð Oddsson forsætisráðherra. bendir því til þess að „kynblendings- kenningin" eigi hvorki við rök né gamlar gróusögur að styðjast. Tilgáta um misskilning í ljósi framangreinds sér ættfræði- deild DV ekki ástæöu til að endur- skoða það sem deildin hefur áður birt um ættir Davíðs Oddssonar for- sætisráðherra. -KGK Hér skal ósagt látið hvort Stefán Jónsson er upphafsmaður kenning- arinnar. En hafi hann eða einhver hugsanlegur heimildarmaður hans sett fyrstur fram kenninguna nú á síðustu árum er ekki ólíklegt að kenningin byggist á tilteknum mis- skilningi: Eftir að Hans Jónatan lést 1827 giftist Katrín, ekkja hans, Birni nokkrum Gíslasyni og bjuggu þau lengst af á Búlartdsnesi. Björn lifði Katrínu og kvæntist aftur, nú konu að nafni Þórunn Eiríksdóttir, og bjó á Búlandsnesi til dauðadags 1882. Tveimur árum fyrir dauða Björns og ári eftir að Valgerður fæddist fluttu foreldrar hennar, Haraldur Briem og Þrúður Þórarinsdóttir, að Bú- landsnesi sem mótbýlingar Björns. Eftir dauða Björns átti Haraldur tvo syni fram hjá konu sinni en með ekkju Björns, Þórunni. Þessir hálf- bræður Valgerðar voru því synir Þórunnar, sem var seinni kona Björns, en hann var seinni maður Katrínar sem upphaflega var kona Hans Jónatans. Ekki er ólíklegt að Stefán eða hugs- anlegur heimildarmaður hans hafi misskilið þennan gang mála á þann veg að forsætisráðherrann sé afkom- andi Hans Jónatans. Fullorðnir afkomendur HansJónatans í þ r i ð j a I i ð HANSJONATAN, f. á Þrælaeyjunni St Croix í Jómfrúreyjaklasanum 1785, sonur svartrar ambáttar og að öllum líkindum landshöföngjans þar, Heinrich Ludwig Emst von Schimmelmans. Hans Jónatan flutti með Schimmelman og konu hanstil Danmerkurog komtil íslands 1816. Hann var verslunarstjóri hjá Örum & Wulf á Djúpavogi fra 1818, kvæntist 1820 Katrinu Anthoníusdótturog bjugguþaulengstafíBorgargerði. Þauekjnuðust tvö böm sem komust á legg og geíð er um í Ættum Aústfirðinga. [ rtrjnu Undir Búlandsrjndi telur Brikur Sigurðsson þó að börnin hafi verið fleiri þó ekki séu af- komendur frá fleirum en pessum tveimur. Hans Jónatan kést 1827, harmdauði llestra enda afar vel lárJnn af sveilungum sinum. """"" *~" Lúðvík (Stefán) Jónatan Jónatansson, f. 1821, d. 1850, b. á Hálsi í Hamarsfirði, kv. Hansínu Jónsdóttur. Hans Lúövíksson, bátasm. á Strýtu, t. 1844 Lúövík Hansson. hatnsm. í Sjólist, Djúpav. Jón Hansson, skósm. á Reyöarfiröi Jóhann Hansson. stofn. Vélsm. Seyðisfj. Karl Hansson, húsasm. i Kanada Kristján Hansson, vinnum. á Austfjöröum Hansína Hansdóttir, húsm. á Seyöisfirði Benjamín Hansson, vélsm. á Seyöisfirði Luðvik Luðvikss. b. á Karlsst., I. 1854 Jón Lúðvíksson, b. á Teigarhorni Anna M. Lúövíksd.. húsm. á Djúpavogi Jóhanna Lúðvíksd., húsm. í Reykjavík Lúðvik Lúðvrksson, skipstj. iVestmeyjum I Katrín Lúðvíksd., I húsm. í Reykjavík Katrín Lúöviksdóttir húsmóðir \ Karl Kristjánsson. málari I Bergen Björg Kristjánsdóttir, húsm. í Kaupmh. ^^ Hansína Regína JónatansdótrJr, f. 1825,húsfreyja á Hálsi í Hamarsf., gift Briki Brikssyni, b. þar. Björn Eiríksson, trésm. á Eskif., '¦ 1847 Emelie S. Björnsd. húsm. á Reyðarf. Hansína R. Bjómsd. húsfr. áTeigarhomi Georg E. Bjömsson, f. 1885 Katrfn Björnsdóttir, f. 1887 Elise S. Bjömsdóttir, f. 1889 Niels P.E. Weywadt, f. 1892 Björn Björnsson. f. 1894 Georg Einloson, drukknaöiokv. ogbt. f
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.