Dagblaðið Vísir - DV - 13.11.1996, Síða 14

14
MIÐVIKUDAGUR 13. NÓVEMBER 1996
DV
Útgáfufélag: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF.
Stjórnarformaöur og útgáfustjóri: SVEINN R. EYJÓLFSSON
Framkvæmdastjári og útgáfustjóri: EYJÖLFUR SVEINSSON
Ritstjóri: JÓNAS KRISTJÁNSSON
Aöstoöarritstjóri: ELlAS SNÆLAND JÓNSSON
Fréttastjöri: JÓNAS HARALDSSON
Auglýsingastjóri: PÁLL STEFÁNSSON
Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar: ÞVERHOLTI11,
blaðaafgreiðsla, áskrift: ÞVERHOLTI14,105 RVfK, SlMI: 550 5000
FAX: Auglýsingar: 550 5727 - RITSTJÓRN: 550 5020 - Aðrar deildir: 550 5999
6RÆN númer: Auglýsingar: 800 5550. Áskrift: 800 5777
Stafræn útgáfa: Helmasföa: http://www.skyrr.is/dv/
Ritstjórn: dvritst@centrum.is - Auglýsingar: dvaugl@centrum.is. - Dreifing: dvdreif@centrum.is
AKUREYRI: Strandgata 25, sími: 462 5013, blaðam.: 462 6613, fax: 4611605
Setning og umbrot: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF.
Filmu- og plötugerð: ISAFOLDARPRENTSMIÐJA HF. - Prentun: ÁRVAKUR HF.
Áskriftarverö á mánuöi 1700 kr. m. vsk. Lausasöluverð 150 kr. m. vsk., Helgarblaö 200 kr. m. vsk.
DV áskilur sér rétt til aö birta aðsent efni blaðsins i stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds.
Bandalag um hvað?
Þótt vel hafi tekizt að koma á og framfylgja samstarfi
kosningabandalags Reykjavíkurlistans, er ekkert sem
bendir til, að unnt sé við núverandi aðstæður að koma á
svipuðu samstarfi á landsvísu, með eða án Framsóknar-
flokksins, sem nú situr í stjóm með sjálfum óvininum.
Flest mál, sem sameina flokka væntanlegs kosninga-
bandalags, em á verksviði sveitarstjóma. Flest mál, sem
sundra þessum sömu flokkum, em á verksviði Alþingis
og ríkisstjómar. Og ekkert bendir til, að skoðanaágrein-
ingur þessara flokka fari minnkandi á landsvísu.
Þótt tilhugalíf miðist sjaldan við kaldan veruleika
hjónabandsms, er engin leið að sjá fyrir sér, að kosninga-
bandalag á landsvísu komizt hjá að taka þegar í upphafi
á ýmsum grundvallarmálum. Meðal þeirra má nefha Evr-
ópu, fiskveiðistjóm, landbúnað og neytendamál.
í öllum þessum málum hefur Alþýðuflokkurinn sér-
staka stefhu, sem skilur hann frá Sjálfstæðisflokknum,
en aðrir flokkar hugsanlegs kosningabandalags hafa
hins vegar stefnu, sem fellur mjög saman við stefhu höf-
uðóvinarins. Af hverju er hann þá höfuðóvinurinn?
Ef litið er eingöngu á Evrópu, fiskveiðistjóm, land-
búnað og neytendamál, er miklu nær, að allir stjóm-
málaflokkar landsins, með Sjálfstæðisflokkinn í broddi
fylkingar, myndi kosningabandalag gegn Alþýðuflokkn-
um. Svo undarlegur er veruleikinn í málefhamynztrinu.
Ef Alþýðuflokkurinn gefur eftir sérstöðu sína í fram-
angreindum málum til að koma á málefhalegri samstöðu
í kosningabandalaginu, getur Sjálfstæðisflokkurinn
væntanlega líka fengið inngöngu í bandalagið, sem verð-
ur þá bandalag allra flokka gegn engum flokki.
Hversdagsleiki stjómmálanna sýnir, að Sjálfstæðis-
flokkurinn er sem ríkisstjómarflokkur ekki aðeins mjög
líkur Framsóknarflokknum sem ríkisstj ómarflokki,
heldur einnig líkur Alþýðubandalaginu eins og það hef-
ur verið sem ríkisstjómarflokkur á síðari árum.
Ef eitthvað greinir Sjálfstæðisflokkinn frá þeim flokk-
um, sem nú gæla við hugmyndir um kosningabandalag,
er það eindreginn stuðningur hans við stórfýrirtæki og
samtök stórfyrirtækja, sem njóta einokunar eða fáokun-
ar í skjóli pólitískra aðgerða frá fyrri tímum.
Framsóknarflokkurinn er sáttur við þessa einokun og
fáokun samtaka stórfyrirtækja, af því að fýrirtæki, sem
em honum velviljuð, eiga minnihlutaaðild að þessari að-
stöðu. Smokkfiskurinn nýtur molanna af borði kol-
krabbans. Þar slær hjarta Framsóknarflokksins.
Ofan á þessa sérstöðu Framsóknarflokksins bætist svo
sérstaða hans sem ríkisstjómarflokks líðandi stundar.
Engin leið er að sjá fyrir sér, að hann gangi til næstu al-
þingiskosninga sem aðili að kosningabandalagi gegn
þeim flokki, sem hann er hamingjusamlega giftur.
í engum málum, sem hér hafa verið rakin, í málum
Evrópu, fiskveiðistjómar, landbúnaðar, neytenda og kol-
krabbans, er unnt að sjá, að vatnaskil í stjómmálum
landsins séu fremur milli Sjálfstæðisflokksins og hinna
flokkanna heldur en milli og innan hinna flokkanna.
Kvennalistinn hefur miklar efasemdir um, að hinir
flokkar væntanlegs bandalags séu samstarfshæfir í mál-
efrium kvenna. Ef svo er ekki, þá stendur ekkert eftir af
sameiginlegum málum á landsvísu annað en stuðningur
við íhaldssama yfirstétt í félögum launafólks.
Atkvæðarýrt yrði bandalag um hagsmuni yfirstéttar
félaga launafólks í þeim gamla stíl Verkamannaflokksins
brezka, sem var fyrir langvinna hundahreinsim hans.
Jónas Kristjánsson
„Þaö er taliö aö þorskveiöar meö togurum séu um sjöfalt dýrari en veiöar með línu eöa handfærum," segir m.a.
í grein Önundar.
Tveir forn-
leifafundir
þorskveiðum sem undir-
stöðuatvinnu á stöðun-
um.
Reiöarslag
Skemmst er frá því að
segja að eftir að undir-
búningsnefhd hafði náð
samkomulagi um til-
lögu að breyttri fisk-
veiðistefnu kom hún til
afgreiðslu á LS. Sjávar-
útvegsráðherra flokks-
ins flutti þar breyting-
artillögu um óbreytta
fiskistefnu, sem studd
var af formanni flokks-
ins, og þegar merkið
var geflð ruku allar
hendur á loft. Breyting-
artillagcm var samþykkt
„Þingmenn Vestfjarða hafa árang•
urslaust horft upp á kvótana og
atvinnuna hvorfa burt frá byggð-
unum sem allar byggjast á þorsk-
veiðum sem undirstöðuatvinnu á
stöðunum
Kjallarinn
Önundur
Ásgeirsson
fyrrv. forstjóri Olís
Bæði útgerðar-
menn og sfjórn-
málamenn eru
teknir að óttast um
afdrif kvótakerfis-
ins og þvi róa hags-
munaaðilar nú öll-
um árum að við-
haldi þess með
áróðri sínum á
fundum og í fjöl-
miðlum. Á 1700
manna fúlltrúaráði
á landsftmdi Sjálf-
stæðisflokksins
(LS) vildu þing-
menn Vestfjarða fá
stuðning við breyt-
ingu á þessu kerfi
sem flestir nema
útgerðarmenn líta
nú á sem úreltar
fomleifar. Kvóta-
kerfið er nú um
það bil að hafa
drepið allar hyggð-
ir á Vestfjörðum,
nema e.t.v. ísa-
ftörð.
Á Súðavík er
ráðgert að breyta
eina togaranum i
frystiskip, í Bol-
ungavík er síðari
togarinn til sölu, á
Suðureyri og Flat-
eyri er fyrir löngu búið að fram-
selja skipin burt frá stöðunum, á
Þingeyri er Sléttanesið látið halda
sjó mánuðum saman í fiskleysi í
Smugunni af því að nýir utanbæj-
areigendur hafa selt frá sér kvót-
ana. Á Bíldudal og Patreksfirði
eru engir togarar lengur.
Þingmenn Vestfjarða hafa ár-
angurslaust horft upp á kvótana
og atvinnuna hverfa burt frá
byggðunum sem allar byggjast á
og tillaga Vestfjarðaþingmanna
kom aldrei til athugunar á LS.
Þetta var eins og í Þýskalandi
fyrir 60 árum nema að enginn
hrópaöi „Heil Hitler".
Áfnám línutvöfóldunarinnar er
reiðarslag fyrir smábátaútgerð í
fiskiþorpunum á Vestftörðum og
er fúrðulegt að þetta skuli geta
gerst samtímis því að þorskkvótar
eru stækkaðir vegna aukinnar
þorskgengdar á miðunum. Vest-
firðingar þurfa nú ekki lengi að
biða örlaga sinna sem ákveðin
verða í Reykjavík. Þingmenn
þeirra eru gagnslausir jámenn í
öllum flokkum.
Gæti oröiö banabiti Sjálf-
stæðisflokksins
Þá hélt LÍÚ aðaifund og fagnaði
unnum sigrum með afhámi línu-
tvöfoldunar og fækkun smábáta,
nú um 280 niður i um 800, sem var
þeirra markmið. Þetta er vist
þriðjungur af ftölda smábáta 1991.
Þetta var sams konar fundur og
haldnir eru af „guöfeðrunum" suð-
ur á Sikiley og er margt líkt með
skyldum. Þetta gæti vísast orðið
banabiti Sjálfstæðisflokksins því
að útilokað er aö þetta geti staðist
til lengdar.
Framtíðin er í óvissu
Það er talið að þorskveiðar með
togunim séu um sjöfalt dýrari en
veiðar með línu eða handfærum.
Samt sefta íslenskir stjómmála-
menn næstum allar þorskveiðar á
togskip eða frystiskip og flytja
með því alla atvinnu frá fiskiþorp-
unum og úr landi. Nú er rætt um
að sameina kvóta ÚA og KEA og
setja undir eina stjóm með 25.000
þorskígildistonn, allt á togskip.
Þetta gerist á sama tima og öll tog-
skip hafa verið sett í bann á Ný-
fundnalandsmiðum og aðeins
leyfðar krókaveiðar.
Þetta er valdboð alþingismanna.
Almenningur fær enga rönd við
reist svo sem LS sýndi best. Það
tekur enga stund fyrir útgerðir
þessara stóm togskipa að skafa
allan fisk af grunnmiðunum. Þeir
hafa gert þetta áður og munu gera
það aftur. Hættan er á næsta leiti.
Framtíðin er í óvissu.
Önundur Ásgeirsson
Skoðanir annarra
Samfylking um hvað?
„Stóra leyndarmálið hjá þeim flokkum sem nú
ræða um að fara saman í eins konar kosningabanda-
lag er það að þeir hafa ekki svör við spurningum
sínum. í gegnum alla umræðuna kemur rauði þráð-
urinn aftur og aftur í ljós: Samfylking, já, en um
hvaö? Venjulega er sú spuming sett fram undir for-
merkjunum: Við verðum að ná saman um málefnin
fyrst. Rétt eins og afstaða flokkanna um „málefhin"
sé skýr. Það er hún ekki ... Hvert er svar vinstra
bandalagsins?"
Stefán Jón Hafstein í Degi-Tímanum 12. nóv.
Nýtt stjórnarmynstur?
„Um leið og Framsóknarmenn virðast nálgast
jafnaðarmenn í málílutningi sínum er ekki óhugs-
andi, aö fleiri snertifletir finnist á málefnastöðu
Sjálfstæðisflokks og Alþýðubandalags en nokkum
hefði órað fyrir. Þótt allt virðist rólegt á yfirborði ís-
lenzkra stjómmála um þessar mundir er þess vegna
vel hugsanlegt, að þar sé á ferðinni meiri gerjun en
ætla mætti við fyrstu sýn.“
Úr forystugrein Mbl. 12. nóv.
Glaður og sorgmæddur
„Þetta var aldeilis prýðilegt flokksþing. Sjálfur er
ég í senn glaður og sorgmæddur. Ég er auðvitað
glaður yfir þeim feikilega stuðningi sem ég fékk við
framboð mitt, en vitanlega ekki sáttur við að hafa
tapað kosningunni. ... Aðalmálið er að við höfum
þaggað rækilega niður í þeim sem halda fram að Al-
þýðuflokksmenn geti ekki útkljáð sín mál án þess að
allt fari í bál og brand. ... Ég sagði fyrir flokksþing-
ið aö minn tími í Alþýðuflokknum hefði komið þeg-
ar ég var fimmtán ára, og þar er hann og verður.“
Guðmundur Ámi Stefánsson í Alþbl. 12. nóv.