Dagblaðið Vísir - DV - 30.01.1999, Qupperneq 29

LAUGARDAGUR 30. JANÚAR 1999 DV
JjV LAUGARDAGUR 30. JANÚAR 1999
Helgi Þór fyrir framan hótelið glæsilega.
Helgi Þór Jónsson í Hótel Örk:
Umsvifamikill
verktaki
Áður en Helgi Þór Jónsson byggði
Hótel Örk var hann verktaki í álver-
inu í Straumsvík og til dæmis með
mikinn byggingarkrana þar. 1986
keypti hann 44% hlut Flugleiða í
Arnarflugi og sama ár byrjar hann
byggingu hótelsins í Hveragerði.
Sumir töldu að á bak við Helga Þór
væru fjárfestar, íslenskir og erlend-
ir, en Helgi Þór neitar því í viðtali
við Helgarpóstinn og segir að hann
hafi selt stórar fasteignir í Kópavogi
og Reykjavík og tekur fram að bygg-
ingarkostnaður hótelsins verði milli
150 og 160 milljónir sem var helm-
ingi lægra en þær tölur sem fjöl-
miðlar höfðu birt.
Hallar undan fæti
í ársbyrjun 1987 er Hótel Örk vígð
en strax það ár fór að bera á vand-
ræðum í rekstri. Um haustið fór
fram fyrsta nauðungarsalan. Næsta
ár reyndi Helgi að bjarga fyrirtæki
sínu og um haustið tilkynnti hann
að hann hefði fengið tilboð frá er-
lendu fyrirtæki í 49% hlut í hótel-
inu. Síðasta uppboðið fór fram 6.
október 1988 og bauð hlutafélag
Helga Þórs og ijölskyldu, Hótel Örk
hf., 230 milljónir og var það hæsta
tilboðið. Framkvæmdasjóður var
hins vegar með næsthæsta tilboð og
var því tekið.
f víking til Svíþjóðar
Eftir þetta fór Helgi Þór aftur að
vinna sem verktaki í sandblæstri og
ryðvöm i álverinu í Straumsvík auk
þess sem hann aðstoðaði verktaka við
byggingu nýrrar bryggju við álverið.
Fyrir nokkrum árum hélt hann síðan
í víking til Svíþjóðar þar sem hann
vinnur nú við sandblástur.
Herluf Clausen í denn.
Herluf Clausen átti Laugaveginn:
Breytt staða skattakóngs
Herluf Clausen var goðsagnavera í
íslensku viðskiptalífi; allir þekktu
nafnið og vissu að það stóð fyrir mik-
ið peningavit en enginn þekkti mann-
inn á götu. Hann var heildsali og tal-
^að var um að hann léti peningana
vinna fyrir sig. Hann var um árabil
einn stærsti innflytjandi á tískufatn-
aði til landsins en er þekktastur fyrir
fjármálaviðskipti sín.
Árið 1989 var hann skattakóngur í
Reykjavík með um það bil 1,7 milljón-
ir króna á mánuði og skaut þar sjáif-
um Þorvaldi Guðmundssyni ref fyrir
rass. í grein sem er rituð í tilefni af
þeirri nafnbót er sagt að Herluf sé hlé-
drægur, frekar feiminn, laus við allt
sem heitir hroki og sérstaklega prúð-
ur. Enn fremur er sagt að hann forð-
ist sviðsljósið eins og heitan eldinn og
sé huldumaður.
Úr steiktum lauk í stór-
eignir
Herluf byrjaði viðskiptaferil sinn á
þvi að flytja inn steiktan lauk. Seinna
varð hann mjög umsvifamikill i fjár-
málaviðskiptum sem fólust að miklu
leyti í því að hann leysti út vörur fyr-
ir kaupmenn og tók veð í eignum
þeirra fyrir. Talað var um að Herluf
Clausen ætti allan Laugaveginn en
hann hafði fjárhagsleg ítök í allt að
þriðjungi verslana á Laugavegi.
Þegar harðna fór á dalnum hjá
Laugavegskaupmönnum varð Herluf
að leysa til sín eignir kaupmannanna
en vegna kreppunnar varð erfitt að
koma þeim í verð. Þessar aðstæður
leiddu til gjaldþrots árið 1995.
Af sem áður var
Herluf er svo lánsamur að vera
giftur vel stæðri konu, Sigríði Ingv-
arsdóttur, sem er stundum orðuð
við ísbjöminn en er með umboð fyr-
ir Sotheby’s á íslandi. Hún keypti
hús Herlufs á uppboði þegar hann
var lýstur gjaldþrota og búa þau þar
enn.
Árið 1997 var staða gamla skatta-
konungsins breytt, miðað við það
sem áður var, þar sem hann var
með einungis 66.666 kr. á mánuði.
DV grennslast fyrir um hvar fjármálamennirnir eru:
Horfnir mógúlar
Segja má aö síöasti áratugur hafi einkennst af stórum nöfnum í fjárfestingum og á fjár-
málamarkaöi. Nöfn flugu upp á stjörnuhimininn en hröpuöu mörg hver niður með látum. ís-
lenskur veröbréfaheimur var þá í mótun og vegurinn milli hins löglega og ólöglega var illa
merktur og vandrataöur. Sumir voru líka ratvísari en aörir.
Hér má sjá nokkra þeirra sem mjög voru umtalaöir í fjármálaheiminum á sínum tíma. Þaö
skal tekiö fram aö meö þessari umfjöllun er ekki veriö aö setja þessa einstaklinga undir einn
og sama hatt.

Svavar blaðar í Financial Times á meðan allt lék í lyndi.
Svavar Egilsson:
Frá Camp Knox til
Englaborgarinnar
Svavar Egilsson er ólíkur mörgum
athafnamönnum hvað varðar ættar-
tengsl í viðskiptum. Svavar er fæddur
í braggahverfinu Camp Knox. Hann
var einn af eigendum Jöfurs, átti
Naustið, Hótel Geysi, Hótel Höfða, ís-
lenska myndverið og var aðaleigandi
Ferðamiðstöðvarinnar Veraldar og
Pólaris. Vegna viðskipta sinna var
hann löngum nefndur pappirstígris-
dýr. Ferðamiðstöðin varð gjaldþrota
árið 1992 og nokkru síðar fór Svavar
úr landi.
Einnig má nefna að þegar Arnar-
flug var að sigla í strand stóð lengi til
að hann keypti 200 milljóna króna
hlut og fengi þar með meirihlutann í
fyrirtækinu en ekki varð af því.
Myndbandaleigur í LA
Samkvæmt heimildum DV er
J&avar Egilsson nú í Los Angeles
þar sem hann rekur myndbanda-
leigur og heyrst hefur að hann sé að
byrja rekstur bilaleigu.
Jón Óttar Ragnarsson á Stöð 2:
Megrunarmógúllinn
Jón Óttar Ragnarsson var einn af
stofnendum Stöðvar 2 árið 1986 sem
braut blað í íslenskri sjónvarpssögu.
Hann var sjónvarpsstjóri til ársins
1990 þegar dró til tíðinda í rekstri
stöðvarinnar. Verzlunarbankinn
hafði áhyggjur af rekstrinum en Stöð
2 skuldaði bankanum þá mikið. Jón
Óttar vildi þá fá nýja hluthafa og
halda óbreyttu rekstrarformi en svo
fór að hann hafði ekki stuðning til
þess.
Herbalife-kóngurinn
Skömmu eftir að Jón Óttar fór frá
Stöð 2 hélt hann til Ameríku. Hann
gaf út bók þar sem hann rakti sögu
sína en eftir það bar lítið á Jóni Ótt-
ari í íslenskum fjölmiðlum. Það var
ekki fyrr en fyrir um það bil tveimur
Jón Óttar í fyrstu útsendingu Stöðv-
ar 2.
árum sem fregnir tóku að berast um
Herbalife, megrunarlyf sem leyst gæti
vanda allra sem við aukakílóin
stríddu. Á bak við Herbalife var gam-
alkunnugt andlit Jóns Óttars.
Herbalife hefur náð miklum vin-
sældum á íslandi og annars staðar og
er talið að Jón Óttar hafi auðgast vel
á megrun manna.
Hermann Björgvinsson okurlánari:
Væri kallaður verðbréfastrákur í dag
Gífurlegt fjölmiðlafár var í kringum
okurlánara um miðjan síðasta áratug.
Mest var það í kringum Hermann
Björgvinsson okurlánara. Hermann
var með aðstöðu sína á annarri hæð í
húsinu við Hafnarstræti 20 í Reykjavík
þar sem nú er meðal annars til húsa
fjárfestingarfélag og lögmannastofur.
Hermann starfaði lengi hjá Hrafni
Backman, frænda sínum, sem rak með-
al annars Kjötmiðstöðina. Þaðan hellti
hann sér út í að stofna eigið fyrirtæki,
Verðbréfamarkaðinn, og byrjaði að
veita mönnum lán, svokölluð okurlán.
Handtekinn og dæmdur
Á þeim tímum sem ríkið ákvað
hverjir vextirnir voru lánaði Hermann
þeim sem vildu gegn hærri vöxtum.
Kunnugir segja að nú væri Hermann
einungis einn af verðbréfastrákunum
þótt hann hafi hlotið óvægna umfjöllun
í þann tíð sem hann var handtekinn og
dæmdur.
Seðlabankinn mun hafa vitað um
starfsemi Hermanns í einhvern tíma
áður en ráðist var tU inngöngu. Við
húsleit hjá Hermanni fannst á þriðja
hundrað miUjón króna en 182 miUjónir
af þvi voru í formi tékka frá Sigurði
Kárasyni. Sá tékki reyndist innstæðu-
laus og sagði Sigurður í fréttum að
hann hefði einungis verið „lausleg
skuldaviöurkenning" og viðurkenning
á „ótflteknum skuldum“. Við rann-
sóknina kom einnig í ljós að Hermann
var gjaldþrota og hundruð miUjóna
vantaði upp á að hann gæti staðið und-
ir skuldum og kröfum.
Leigubílstjóri í dag
Nú fer minna fyrir Hermanni. Hann
ekur leigubíl og býr í blokkaríbúð. Það
eina sem lifir eftir í minningunni um
hann er að hann var okurlánari og rak
starfsemi sem væri ekki litin jafnalvar-
legum augum í dag.
Hermann í réttarsalnum
Edda Helgason hjá Handsali:
Úr verðbréfum í
veiðileyfi
Edda Lína Helgason var einn af stofnendum verð-
bréfafyrirtækisins Handsals sem stofnað var árið 1991
og er enn starfandi. Edda hætti sem framkvæmdastjóri
þess árið 1995 og skflaði inn leyfi sfnu tU verðbréfamiðl-
unar. Þá hélt hún tU London þar sem hún rak fyrirtæk-
ið Sleipnir Investors sem fór á hausinn.
Samkvæmt upplýsingum DV býr Edda nú um stund-
ir hér á landi. Hún og faðir hennar, Sigurður Helgason,
fyrrverandi forstjóri Flugleiða, tóku Hofsá á leigu og er
Edda að selja veiðUeyfi i hana.
-sm
Edda Helgason á upphafsárum Handsals.
Kristinn Sigtryggsson í Arnarflugi:
Úr flugvélum í fisk
Kristinn Sigtryggsson var fram-
kvæmdastjóri Arnarflugs frá árinu 1987
tU 1990 eða aUt þar tU það fór á hausinn.
Fjórum árum síðar komst Kristinn aftur
i fréttir þegar Emerald Air var stofnað í
Belfast á írlandi. Ári síðar hóf félagið
starfsemi. Emerald Air fék meðal annars
lán upp á rúmlega 90 mUljónir hjá Líf-
eyrissjóði bænda og hafði framkvæmda-
stjóri lífeyrissjóðsins mUligöngu um
það. Hann var síðar dæmdur fyrir um-
boðssvik.
Rekstur fyrirtækisins var aUa tíð
brösóttur. Erfiðlega gekk að fá flugleyfí á
nafni Emerald Air hjá breskum yfirvöld-
um þannig að flugfélagið varð að leigja
flugvélar af öðrum flugfélögum. í bréfi
sem einn íslenskur hluthafi skrifaði öðr-
um hluthöfum, en aldrei var sent, kom
fram að maðurinn við stjórnvölinn réð
ekki við verkefni sitt. Svo fór að Activa,
eignarhaldsfélag Emerald Air, varð
gjaldþrota.
í útgerð í Úganda
Kristinn er nú í Úganda þar sem hann
stundar útgerð á Viktoríuvatni.
Kristinn tekur sér frí frá atinu í Arn-
arflugi.
Ármann Reynisson kemur út úr dómsalnum.
Ármann Reynisson í Ávöxtun sf.:
Listhneigður bissnessmaður
Eitt eftirminnilegasta fjármála-
fyrirtæki íslandssögunnar er Ávöxt-
un sf. og er það ekki af góðu. Árið
1982 stofnaði Ármann Reynisson
fyrirtækið með tveimur félögum
sínum og hóf viðskipti. Árið 1986
var fyrirtækið sakað um ólöglega
innlánastarfsemi og var þess krafist
að það stofnaði verðbréfasjóð svip-
aðan því sem tíðkaðist hjá öðrum
verðbréfafyrirtækjum. Á svipuðum
tíma fengu eigendur fyrirtækisins
leyfi viðskiptaráðuneytisins til að
reka verðbréfafyrirtæki.
Hallar undan fæti
Ávöxtun sf. hafði engan bakhjarl
og stóð því völtum fótum þegar Ólaf-
ur Ragnar Grímsson, þáverandi
íjármálaráðherra, lýsti því yfir í
fjölmiðlum að tveir verðbréfasjóðir
stæðu tæpt, en vildi ekki gefa upp
hverjir það væru. Þá hópaðist fólk
til Ávöxtunar og vildi leysa út bréf-
in sín sem þeim hafði verið tjáð að
væru innleysanleg samdægurs. í
þetta sinn var fólki sagt að hringja
seinna.
Sjóðir Ávöxtunar námu að sögn
fyrirtækisins um 400 milljónum
króna en kunnugir segja að það hafi
verið verulega ofáætlað. Hlutdeild-
arhafar voru 1100. Þegar allir vildu
taka út á sama tíma varð ljóst að
sjóðirnir voru allt of stórir miðað
við að fyrirtækið hafði engan sterk-
an bakhjarl. Sjóðimir fóru því á
hausinn. Mikil umræða var um það
á sínum tíma hvort bankaeftirlitið
hefði haft vitneskju um stöðu
Ávöxtunar til lengri tíma og hvort
ekki hefði verið gripið nægilega
snemma inn í atburðarásina.
Ekki er víst að viðskipti Ávöxtun-
ar þættu góð latína í dag. Til að
ávaxta peninga sjóðshafa var fjár-
fest í lélegum íbúðum og þær gerð-
ar upp til að selja á almennum
markaði. Mikil eftirmál urðu vegna
þessara íbúðakaupa, s.s. vanskil
kaupenda. Einnig var fyrirtækið
komið inn í rekstur bakarís.
100 milljónir voru greiddar til
baka til hlutdeildarhafa í sjóðunum.
Þekktur fyrir veislur
Ármann Reynisson var sérstakur
viðskiptamaður. Hann var mjög
íhaldssamur í klæðaburði, mjög list-
hneigður og lifði glæstu lífi. Hann
safnaði listaverkum og fylgdist vel
með leiklist og tónlist. Veislur hans
vora vel þekktar vegna glæsileika
og þá ekki sist fyrir gestina sem
vora ekki af verri endanum, meðal
annarra biskupar og seðlabanka-
stjórar. Þekking Ármanns á veisl-
um og samkvæmislífi nýtist Ár-
manni vel í dag en hann rekur
veisluþjónustu.
Sigurður Kárason leikur sér á upphafsárum Tívolísins í Hveragerði.
Sigurður Kárason íTívolíinu:
Skrautlegt í Skemmtigarðinum
Sigurður Kárason var eitt af undra-
bömum fjárfestinganna á síðasta ára-
tug. Hann byrjaði með spilasal í
Brautarholti en um 1985 fór hann út í
rekstur tívolís, fyrst á Melavellinum í
Reykjavík og síðan eins og frægt er
orðið í Hveragerði. Á svipuðum tíma
keypti hann ásamt félaga sínum Hótel
Borg. Fyrst um sinn ráku þeir það
sjálfir en þegar í óefni var komið tók
Ólafur Laufdal yfir reksturinn. Það
endaði þó með nauðungaruppboði og
Borgin var slegin fyrri eigendum árið
1989.
Rekstarfélag tívolísins hét
Skemmtigarðurinn hf. og þegar
harðna tók á dalnum i rekstrinum
leitaði Sigurður til ýmissa aðila og
bað þá að gerast hluthafa í ævintýr-
inu. Sumir töldu sig hafa verið
blekkta til fylgilags. Aðalfundir ár-
anna 1986 og 1987 vora ekki haldnir
fyrr en einn hluthafinn fékk stuðning
viðskiptaráðuneytis til að krefjast
þess að þeir yrðu haldnir. Á þeim
fundi var kjörin ný stjórn sem síðan
rak Sigurð úr starfi framkvæmda-
stjóra. Því mótmælti Sigurður, á þeim
forsendum að fundurinn hefði verið
ólöglegur. Þrátt fyrir viðleitni nýrrar
stjórnar til að rétta af fjárhaginn fór
að lokum svo að tívolíið varð gjald-
þrota og rekstrinum var hætt.
800 milljóna tákki
Margir höföu furðað sig á því
hversu mikla peninga Sigurður
Kárason hafði handa á milli. Skýr-
ingin kom ekki fyrr en árið 1997,
þegar í ljós kom að Sigurður hafði
haft milljónir af ekkju Arons Guð-
brandssonar, forstjóra Kauphallar-
innar. Talið er að það hafi runnið
til fjárfestinga Sigurðar fyrr á
árum. Einnig kom til sögunnar
maður að nafni Hermann Björg-
vinsson sem nefndur var okurlán-
ari.
Sigurður fékk lán hjá honum og
til tryggingar lét hann honum í té
tékka upp á tæpar 200 milljónir
sem á núvirði er um 800 milljónir.
Sá tékki var innstæðulaus.
Áfrýjaði til Hæstaréttar
Sigurður var dæmdur fyrir að
svíkja fé út úr ekkju Arons í héraðs-
dómi fyrir nokkram mánuðum. Sig-
urður fékk 20 mánaða dóm en áfrýj-
aði honum til Hæstaréttar.
-sm rf