Dagblaðið Vísir - DV - 08.12.1999, Blaðsíða 20

Dagblaðið Vísir - DV - 08.12.1999, Blaðsíða 20
24 . jólaundirbáningurinn í desember. MIÐVIKUDAGUR 8. DESEMBER 1999 Thor Vilhjálmsson rithöfundur: Kannski árið sem ég datt í Tjörnina Thor Vilhjálmsson rithöfundur er fæddur árið 1925. Þegar hann var tíu ára drengur í Reykjavík var jólahald meö talsvert öðru sniði en er í dag. „Já, þú hnipptir í mig þegar ég var á þönum," sagði Thor þegar blaða- maður náði við hann símasambandi. „Það var svo mikil ferð á mér svo ég reyndi að hægja svolítið á til að kom- ast á þennan tíma sem þú nefndir. Það var ekki vandalaust og ég reyndi að fara með gát. Gekk ég þá svona skógarstíg sem ég kalla, en er þó innan Reykjavíkur- marka, og reyndi að rekja sporin til baka til þessa tíu ára drengs sem var ég sjálfur. Þá sá ég í snjónum spor eftir börn og þau lágu öll í aðra átt. Þá voru líka spor eftir kött sem var ekki gott að vita hvert stefndi. Á þessum hægagangi setti ég á eins konar vélsíma, innbyggðan í litla heilann sem stjórnar hreyfmg- unum. Setti ég á hæga ferð afturábak en hann var svo snöggur að ég vissi ekki fyrr en ég var næstum kominn aftur á Sturlungaöld. Þá fór ég nú að gá að mér betur og er að hugsa um að ná í þennan litla dreng sem var ég sjálfur. Þetta ár var ég tiu ára, þá finnst mér að ég sé á leið heim í for- eldrahúsin í Berg- staðastræti. Ég er með örum hjartslætti að bíða eftir ævintýrinu. Það snjóaði og þá finn ég á götunni dauðan kött með lemstraðan hausinn. Þá hafði einhver verið að dreifa gjöfum og gleðja aðra, en kötturinn ekki gáð að sér. Þegar ég kem heim angar hús- ið allt af gómsætum angandi krásum sem verið höfðu í undirbúningi frá þvi imi morguninn. Svo kom þvi að opna stofuna þar sem jólatréð var með öllum ljósunum sem gleðja gjarnan lítil börn og jafnvel aldrað fólk. Eg Thor Vilhjálmsson rithöfundur: reyndi að rekja sporin til baka til þessa tíu ára drengs sem var ég sjálfur." DV-MYND HILMAR Kannski sá maður sér færi að laumast inn í eldhúsið og klófesta gómsætan rass af fugli eða fóarn. Við vorum fimm systkinin og feng- um að lita dýrðina en langt var i þá stund þegar kæmi að gjöfunum. Þegar búið var að hlusta á útvarps- messuna og borða var tekið saman höndum, gengið í kringum jólatréð og við smáfólkið biðum með eftir- væntingu eftir gjöfunum. Maður reyndi þó að láta óþreyjuna ekki valda þvi að maður gleymdi sjálfu Jesúbarninu. Maður reyndi líka að láta tæran hugann hvarfla til lítiha barna sem áttu bágt. Ég var elstur og kannski orðinn það gamall að maður hafi fengi að taka þátt í að skreyta tréð. Manni fannst mikil ábyrgð í því. - Kannski var þetta líka árið sem ég datt í Tjörn- ina og hafði mig upp úr henni." -HKr. Helga Guðrún Johnson fréttamaður: Gleymdist í f atahenginu á aðfanga- dagskvöld Ein eftirminnilegustu æskujól Helgu Guðrúnar Johnson voru hald- in árið 1972 hjá föðurómmu hennar. Helga Guðrún var á tíunda ári. „Við ákváðum að færa jólin heim til ömmu vegna þess að hún var rúmföst á þessum tima. Við vorum sex í fjölskyldunni en auk okkar voru ættingjar frá Bandaríkjunum í heimsókn. Húsið var yfirfullt af fólki, rúmlega tuttugu manns, þannig að það var mikið fjör," segir Helga Guðrún. „Það var svo mikið gjafaflóð að ekki var hægt að hafa jólatré í fullri stærð. Það var keypt litið tré sem var sett á borð í stofunni og síðan flæddu gjafirnar um öll gólf. Ég og Óli bróðir ætluðum að skemmta fólk- inu með því að leika jólasveina og Bernsku minnar ' Eins og kynslóðirnar eru hver annarri ólikar erujólin sem mótuðu þær einnig hver með sínu sniði. DV leitaði tilfólks á öllum aldri og bað það að rifja uppjól bernsku sinnar - hverjir voru siðirnir, hvað var á borðum, hverjar voru gjafirnar. Og ekki síður hvers kyns hughrifhefur þessi hátíð barna skilið eftir íhjörtum fullorðins fólks Bjórn Grétar Sveinsson, formaður VMSÍ: Vildi bara bækur i jolagjof Björn Grétar Sveinsson er alinn upp á Eskifirði og minnist jólanna um miðjan sjötta áratuginn en þá var hann tíu ára. „Epla- og appelsinulykt var alltaf fyrirboði jólanna heima á Eskifirði. Allajafnan fengum við ekki mikið af ávöxtum á öðrum árstíma og þetta var því kærkomin viðbót. Æskujólin eru mjög hátíðleg í minningunni og ég minnist þess að húsið var alltaf mikið skreytt," segir Björn Grétar um æskujólin. Jólamaturinn var ávallt hefðbund- inn, rjúpa á aðfangadagskvöld og hangikjöt á jóladag. „Rjúpurnar voru alltaf góðar og síðan var alltaf möndlugrautur og að sjálfsögðu möndlugjöf í eftirmat. Það rikti alltaf mikil spenna á milli okkar bræðra um hver myndi hreppa móndluna. Stundum var ég sá heppni," segir Björn Grétar. Jólagjafirnar eru sérkapítuli og hafði Björn Grétar snemma mjög sterkar skoðanir á þeim. „Ég vildi bara bækur. Leikföng skiptu mig Ragnhildur Gísladóttir tónlistarmaöur: „Mér þótti jóliri fyrst vera komin þegar mammá var aö sjóða rauðkáliö á aðfangadag." Ragnhildur Gísladóttir tónlistarmaður: Snúður fékk líka sína jólapakka Björn Grétar Sveinsson: „Þaö ríkti alltaf mikil spenna á milli okkar bræðra um hver myndi hreppa möndluna. Stundum var ég sá heppni." litlu máli. Það var alltaf mikið gefið af bókum í fjölskyldunni og ef ég var kominn með nokkrar þá var mér meira sama um hinar gjafirnar, líka mjúku pakkana. Á þessum árum voru Ævintýrabækurnar í mestu uppáhaldi og maður var gjarna orð- inn spenntur að sjá nýju bókina nokkrum vikum fyrir jól." Jólastressið sem nú einkennir jó- laundirbúning segir Björn Grétar hafa verið í lágmarki heima á Eski- firði, með einni undantekningu þó. „Almennt var ekki mikið stress nema ef vera skyldi í kringum bakst- urinn. Það var bakað gríðarlega mik- ið heima og sortirnar margar. Við bræður gerðum okkur oft leik að þvi að læðast í baukana þegar enginn sá til en það var svo mikið af kökum að sjaldnast grunaði mömmu nokkuð," segir Björn Grétar Sveinsson. -aþ Ragnhildur Gísladóttir tónlistar- maður er fædd 1956 og man vel eftir jólunum þegar hún var 9-10 ára. „Það var aldrei byrjað að skreyta fyrr en á Þorláksmessu. Stundum vor- um við að skreyta með mömmu á að- fangadagsmorgun og það var æðisleg tiMnning. Ég er mikið jólabarn og það var sérstök hátíðar- og heilög stemn- ing þegar búið var að skreyta og jólin voru allt í einu komin klukkan sex. Maður sparaði sér allt þar til jólin voru komin og við systkinin borðuð- um jafnvel ekkert allan daginn. Ég er alin upp í Arnarholti á Kjal- arnesi en pabbi minn var forstöðu- maður fyrir því heimili. Auk þess var hann organisti í Brautarholts- kirkju. Á aðfangadag var alltaf mess- að úti á Hæli klukkan fjögur. Þá var maður alltaf puntaður í messu og fór síðan heim i jólamatinn klukkan sex. Messan brúaði því ágætlega bið- ina eftir jólunum. í jólamatinn var hrisgrjónagraut- ur, það var fastur liður. Þá var villi- gæs eða svínabógur þar sem paran var skorin í teninga. Það fannst mér flottast. Annars þótti mér jólin fyrst vera komin þegar mamma var að sjóða rauðkálið á aðfangadag. Þetta var mesta jólalyktin. Ég man líka sérstaklega eftir lyktinni af jólaskón- um mínum sem geymdir voru í borð- stofuskápnum. Eftir matinn voru pakkarnir opn- aðir. Hundurinn okkar, hann Snúð- ur, fékk lfka sína jólapakka og fékk að taka þá upp sjálfur, þó venjulega mætti hann ekki vera i stofunni. Eft- ir þessa athöfn rifum við okkur upp og keyrðum upp að Ytri-Tindstöðum sem var innsti bærinn á Kjalarnesi þar sem afi og amma bjuggu. Þangað var farið í kvöldkakó og við urðum jafnvel að brjótast til þeirra í brjál- uðum byl og snjó. Þá varð maður líka að ganga upp brekkurnar tölu- verðan spotta. Hjá afa og ömmu vor- um við í góðu yfirlæti fram á nótt þegar haldið var heim aftur. Um jól- in var svo messað í Brautarholti og þangað fórum við líka. Mér finnst jólin vera mikið upp- gjör. Þá er allt tekið í gegn. Þegar maður hreinsar til í kringum sig, þá hreinsar maður til í sálartetrinu í leiðinni, svo framarlega sem maður gerir þetta með jákvæðu hugarfari." -HKr.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.