Dagblaðið Vísir - DV - 24.03.2001, Síða 22

22
LAUGARDAGUR 24. MARS 2001
Sveitadrengur af lífi og sál
Frá því Friörík hætti sem forstjóri Sölumiöstöövar hraöfrystihúsanna fyrir réttum tveimur árum hefur hann sinnt stjórn-
arformennsku og ráögjöf. Hann hefur einnig fjárfest í feröaþjónustu og á hlut í hóteli á Rangárbökkum og gistiaö-
stööu í Kerlingarfjöllum.
Sveitamaður
inn við beinið
Friðrik Pálsson, stjórnarformaður,
ráðgjafi og talsmaður, sóttur heim
að Vindási í Fljótshlíð.
Helgarblað
Ihinu langdregna flugvallar-
stríði sem fyrir skömmu var
háð um skoðanir Reykvíkinga
kom einn skeleggastur talsmanna
úr óvæntri átt. Friðrik Pálsson var
í 13 ár forstjóri Sölumiðstöðvar
hraðfrystihúsanna, stærsta fyrir-
tækis á íslandi, og hafði talaö við
þjóðina um ástand og horfur í fisk-
sölumálum í áratugi. Hann geröist
talsmaður Hollvina Reykjavíkur-
flugvallar og slóst við stjórnmála-
menn í beinum útsendingum, sat í
forsvari á fundum og ekkert virtist
geta raskað ró þessa manns með
dökku gleraugun I ljósu jakkafötun-
um.
Grettir sterki
Þegar Friðrik Pálsson var að al-
ast upp á hinum sögufræga sveita-
bæ, Bjargi í Miðfirði, var hann, að
eigin sögn, latur við hefðbundin bú-
störf en kaus frekar að liggja með
nefið niðri í bókum frá blautu
bamsbeini. Bjarg er fæðingarbær
Grettis Ásmundarsonar, einhvers
mesta kappa sem íslendingasögurn-
ar fjalla um, þó eitthvað hafi skort á
gæfuna.
„Ég held ég hafi aldrei litið bein-
línis upp til Grettis en það er steinn
í túninu þar sem er sagt að höfuð
hans sé graflð og við krakkarnir
bámm mikla virðingu fyrir honum
og trúðum því að þarna væri haus-
inn.“
Friðrik er næstyngstur sjö systk-
ina sem uxu úr grasi í Miðfirðinum
en hann var eina systkinið sem fór
úr héraði og gekk menntaveginn í
Verslunarskólanum. Sveitin togaði
alltaf í hann.
Ræturnar í moldinni
„Ég ætlaði aldrei beinlínis að
verða bóndi,“ segir Friðrik í viðtali
við DV. Það fer að mestu fram um
borð í rauðum LandCruiser, nálægt
löglegum hraða á þjóðvegi eitt.
Stefnan er í austur, yfir Hellisheiði.
gegnum Selfoss og áfangastaðurinn
er Vindás í Fljótshlíð. Vindás er í
Hvolhreppi, rétt við hreppamörk
hinnar eiginlegu Fljótshlíðar. Þama
hafa Friðrik og þrir meðeigendur
hans rekiö nokkuð stöndugan bú-
skap frá árinu 1983 og þama liggja
rætumar í moldina, aftur til upp-
runans. Þarna eru söguslóðir ekki
síður en á Bjargi því hér réðust ör-
lögin í frægustu sögu alls menning-
ararfsins, Brennu-Njáls sögu. Þetta
er i dag ein eftirsóttasta sveit lands-
ins meðal malbiksbúa sem dreymir
um að eiga land og þarna er hægt að
benda á jarðir og nefna nöfn
þekktra eigenda úr viðskiptum og
athafnalífi.
Það er sólskin í þessu ferðalagi,
auð jörð á láglendi en hvítir fjall-
arisar gæta hins flata Suðurlands.
Bláfell, Jarlhettur, Kerlingarfjöll,
Hekla, Vatnafjöll, Tindflöll og Eyja-
flallajökull. Þetta er festin um háls
landvættanna hér á Suðurlandi.
Sveitastrákar
Meðeigendur Friðriks í Vindási
eru bræður tveir frá Skinnastað í
Öxarflrði, Stefán og Þorleifur Páls-
synir, sem fást við flármál og lög-
fræði, og Kári Arnórsson, skóla-
stjóri og hestamaður. Þeir kynntust
gegnum hestamennskuna fyrir ára-
tugum og hafa staðið saman fyrir
búi á Vindási síðan ásamt eiginkon-
um sínum og þeim bömum sem
finnst gaman í sveit.
Þegar talað er um að standa fyrir
búi er yfirleitt átt við að reka ein-
hvers konar búskap. Fæstir jarðeig-
endur af mölinni, sem eiga fomar
vildisjarðir úti á landi, gera það en
Vindás er meira en sumarbústaður.
Þar eru 25 hektarar heyjaðir á
hverju sumri og af sjálfu leiðir að
það þarf að dytta að girðingum,
halda við húsum, bera á og vinna í
heyskap þegar færi gefst.
43 bílhræ
„Við keyptum þessa jörð 1983 og
satt best að segja fengum við hana
fyrir lítið því ég held að menn hafi
haldið að húsið væri ónýtt,“ segir
Friðrik.
„Við gerðum miklar endurbætur
á húsinu og gerðum allsherjar
hreingerningu á jörðinni sem meðal
annars fólst i því að grafa 43 bílhræ
sem lágu víðs vegar um landið."
Traktor í afmælisgjöf
Friðrik er áhugamaður um búvél-
ar af ýmsu tagi og í Vindási eru til
þrír traktorar, sá elsti Zetor, argerð
1966, ættaður norðan úr Miðfirði, sá
næstyngsti er árgerð 1974 af Massey
Ferguson sem Friðrik fékk í afmæl-
isgjöf þegar hann varð fertugur fyr-
ir 14 árum.
„Þetta var höfðingleg gjöf frá
systkinum mínum og skyldmennum
en það fylgdi víxill sem var ábektur
en ósamþykktur."
Þriðji og yngsti traktorinn á enga
sögu. Hann er bara traktor og heitir
Massey Ferguson. En Vindásbænd-
ur eiga einnig flest algeng hey-
vinnutæki og kunna að nota þau.
„Ég hef alltaf sagt að vinnan slíti
svo í sundur fyrir mér búskapinn
að það sé ekki von á góðu. Þetta
voru mínar sælustu stundir í æsku
þegar heyskaparæði rann á menn.
Þegar þeir loksins ákváðu að slá
varð ekki aftur snúið og þá var
borðað á hlaupum og hlustað með
andakt á veðrið og menn horfðu
stöðugt til lofts.“
Friðrik gerir við sumt sem aflaga
DV
„Það er einhver sveita-
taug í skrokknum á mér.
Þetta er óskaplega sterk
tilfinning sem hellist yfir
mig og mér líður hvergi
eins vel og í sveit. Ég
held að það líði öllum
betur í sveitinni. “
fer í vélakosti í Vindási. Hann seg-
ist ekki vera góður í fíngerðum
verkefnum en geti klárað sig af gróf-
um viðgerðum.
Við eldhúsborðið
Komið er við í kaupfélaginu til að
kaupa sitt pundið af hvoru og svo er
rennt í hlað á Vindási. Þar eru ekki
gluggatjöld í stofunni því þau
myndu skyggja á jökulinn og innan
skamms snörlar kaffikannan í eld-
húsinu og það eru kanilsnúðar og
kleinur á eldhúsborðinu. Þetta er
eins og að koma heim.
„Það er einhver sveitataug í
skrokknum á mér,“ segir Friðrik
þegar hann er beðinn að lýsa tengsl-
unum við sveitina.
„Þetta er óskaplega sterk tilfinn-
ing sem hellist yfir mig og mér líð-
ur hvergi eins vel og í sveit. Ég held
að það líöi öllum betur í sveitinni.“
Heljarmennið mætir
Það marrar í eldhúsgólfinu þeg-
ar Smári bóndi og nágranni, sem
hárar hestum Vindásbænda á
vetrum, kemur og fær sér kaffi.
Hann er nokkuð þykkur undir
hönd, rómaður söngmaður og kór-
maður, járningamaður og heljar-
menni sem leikur Gunnar á Hlíð-
arenda í sýningum í Njálusetrinu
á Hvolsvelli. Það er sagt um
Smára að ef það spriklar hestur
hjá honum í járningu þá hreyfist
hesturinn en ekki maðurinn.
Innan skamms snúast umræð-
urnar við eldhúsborðið um hesta
og ættir þeirra, kórsöng og vígslu-
hátíðir þar sem Guðni Ágústsson
og hvítur hestur leika eitthvert að-
alhlutverk. Friðrik segir að jafnvel
hér, í umdæmi héraðshöfðingjans
Eggerts Haukdals, sé Guðni vel
þokkaður og Smári segir að hann
sé eftirsóttur á skemmtanir.
„Þeir eru svo vinnusamir, Vind-
ásbændur, og svitna svo við hey-
skapinn að það hendir niður skúr-
um af svitanum af þeim,“ segir
Smári og hlær og bollamir hrist-
ast á undirskálunum. Svo rifiar
hann upp söguna af því þegar
rigndi á Vindásbændur í hey-
skapnum og þeir fóru heim og
máluðu allt húsið að innan frekar
en að sitja auðum höndum.
„Okkur hefur frá fyrstu tíð ver-
ið tekið alveg sérlega vel hér í
sveitinni,“ segir Friðrik og riflar
síðan upp söguna af því þegar
Zetorinn brotnaði í tvo hluta í
slægjunni. Það var vondur dagur í
Vindási og vofði rigning yfir en þá
sem endranær komu ráðagóðir og
hjálpsamir nágrannar til skjal-
anna og lögðu sitt af mörkum.
ísland úr lofti
Friðrik segist hafa kynnst ís-
landi fyrst á unga aldri í tíðum
jeppaferðum um flöll og firnindi
en síðan, á þeim árum sem hann
stundaði flug sér til skemmtunar,
fór hann í tíöar flugferðir um allt
land og segist þekkja landið allt úr
lofti. Síðan tóku hestaferðirnar
völdin og Vindásbændur fara í
margar slíkar á hverju sumri og
ríða gjarnan inn Fljótshlíð, austur
á Emstrur, austur Mælifellssand í
Skaftártungu og síðan Jökuldali
og Fjallabak til baka aftur.
Trúin á landið
Það er augljóst af tali Friðriks
að hann hefur mikla trú á land-
búnaði og framtíð allri í sveitum
landsins en ekki síður á ferðaþjón-
ustu og uppbyggingu i henni. Þar
hefur hann látið verkin tala því
hann á með fleiri flárfestum helm-
ingshlut í veglegu bjálkahóteli á
bökkum Rangár, rétt vestan
Hvolsvallar, og keyptu þeir sig inn
í þetta fyrirtæki hins þekkta
hestamanns, Sigurbjarnar Bárðar-