Dagblaðið Vísir - DV - 24.05.2003, Blaðsíða 28

Dagblaðið Vísir - DV - 24.05.2003, Blaðsíða 28
/~/'& l Cf Q t"t> lCi CS JJV LAUCARDACUR24.MAÍ2003 Vil ekki vera kven- rithöfundkir Auður Jónsdóttir rithöfundur seqir að ferli sínum sem barnabarni skáldsins hafi lokið þegar ritun bókarinnar Skrtjtnastur er mað- ur sjálfur lauk. Hún talaði við DV um qildi viðurkenninqa, andúð sína á starfsheitinu kvenrithöfundur, skopstælinqar oq barna- bækur. Sjálfsagt vilja flestir listamenn verða þekktir fyrst og fremst fyrir að vera þeir sjálfir. Ég er viss um að það pirrar listamenn óendanlega þegar ein- hver annar merkimiði er alltaf hengdur um háls- inn á þeim sem skyggir á þann rétta. Undarleg for- tíð, gamalt hneyksli eða sérstæður uppruni getur haft þessi áhrif og væri hægt að nefna hér dæmi eins og t.d. um listmálarann Elínborgu Halldórs- dóttur, sem alltaf er kennd við pönkhljómsveitina sem hún var í um nokkurra mánaða skeið fyrir 20 árum, Dóru Takefusa, sem er oft minnt á 4 sek- úndna nektarsenu í kvikmynd fyrir 15 árum, og Ólaf Jóhann Ólafsson sem sifellt verður að sæta því að efhahagur hans vekur meiri athygli en hæfi- leikar hans á ritvellinum. Bók um afa fyrir böra Eins var það þegar Auður Jónsdóttir rithöfund- ur steig sín fyrstu skref á ritvellinum fyrir rúmum fimm árum með útgáfu skáldsögu sem heitir Stjórnlaus lukka. Þá varð öllum afskaplega tíðrætt um þá staðreynd að hún er barnabarn Halldórs Laxness. Samt rekur mig ekki minni til þess að afi hafi neitt komið við sögu í bókinni. Það hlýtur að vera í besta falli vafasöm bókmenntafræði að telja að ætterni hófundar skipti einhverju máli. Auður lét þetta samt ekki trufla sig að ráði en það er samt sérkennileg tilviljun að hennar þekktasta bók fjall- ar einmitt um afann fræga, ástmög margra kyn- slóða lesenda. Þetta er hin illflokkanlega bók Skrýtnastur er maður sjálfur - hver var Halldór Laxness sem kom út fyrir síðustu jól og er víst fræðibók fyrir börn. Upplýsing, sem er félag bóka- safhs- og upplýsingafræðinga, útnefhdi bókina á dögunum bestu fræðibók fyrir börn sem út kom á árinu 2002. Áður hafði bókin fengið viðurkenningu frá bóksölum og tilnefningu til íslensku bók- menntaverðlaunanna fyrir utan það að seljast eins og mjólk sem er eina viðurkenningin sem hefur einhver áhrif á heimilisbókhald rithöfunda, svo orð sé á gerandi. Ferli niínuiii sem barnabarni lokið DV hitti Auði á kaffihúsi og spurði hana hvort væri ekki gaman að fá viðurkenningu frá bóka- safnsfræðingum sem hlýtur að vera svipað og fyr- ir lækni að fá viðurkenningu frá lyfjafræðingum og afgreiðslufólki í apótekum eða fyrir pylsugerð- armann að fá verðlaun frá samtökum sjoppueig- enda. „Mér þótti mjög vænt um þetta," segir Auður og telur sig reka minni til þess að slík viðurkenning hafi tvisvar áður verið veitt og það hafi verið bæk- ur um húsdýr annars vegar og landnámsmenn hins vegar sem hrepptu hnossið. Hún er semsagt í kompaníi með kindum, kúm og víkingum. „Ég skil það svo að það sé verið að verðlauna mig fyrir vinnubrögð. Þetta er bara heiðurinn, skjal og blómvöndur, en mér finnst'vænt um þessa og viðurkenninguna frá bóksölunum. Það er gam- an að fá viðurkenningu frá fólki sem sýslar við bækur, les mikið og er alminlegt fólk." - Auður sagði nokkuð frá því í viðtölum vegna útkomu bókarinnar að þetta hefði reynst henni nokkuð snúið verkefni. Hvernig kom þetta annars til? „Ég fékk símtal frá Sigþrúði Gunnarsdóttur, barnabókaritstjóra Máls og menningar, sem bað mig að gera þetta. Ég vissi ekkert hvernig ég ætti að gera þetta og lokaði mig af í þrjár vikur og skrif- aði í belg og biðu allt sem mér datt í hug. Það var engin uppskrift eða fyrirmynd og það sem átti að verða pen myndabók varð eiginlega að ritgerð minni um afa. Það var svo okkar samvinna að gera þetta að aögengilegri bók." - í ljósi þess hvernig til tókst, má þá segja að þú hafir skrifað þig frá afa þínum með þessari bók? „Ég var mjög efins í fyrstu hvort ég ætti að vera að gera þetta en ég vildi gjarnan losna við hann. Það er ekkert gaman fyrir fullorðna manneskju að hafa einhvern ættingja vofandi yfir sínu starfi. Svo ég skrifaði einfaldlega allt sem ég hef að segja um hann og þar vonandi lýkur ferli mínum sem barna- barn." - Svo fer Auður að segja mér frá öðrum afa sín- um sem virðist ekki síður verðskulda bók en Hall- dór Laxness. Sá hét Ottó Jónsson og var íþrótta- maður, kennari og frumkvöðull í ferðamálum, þvældist um heiminn þveran og endilangan og henti sér til sunds í Marokkó eftir verðmætri skjalatösku sem hann missti í sjóinn með vegabréf- um allra farþeganna. Það er greinilega ekki alveg ónýtt aö eiga svona afa ef maður vill segja þjóðinni sögur. Halla Linker og Hitler úr ruslinu - Auður hóf feril sinn á því að skrifa tvær skáld- sögur og síðan eina barnabók og síðan þá fræðibók Auður Jónsdóttir rithöfundur fékk á dögununi þriðju viðurkenninguna fyrir bók sem hún skrifaði um afa sinn og heitir Skrýtnastur er maður sjálfur - hver var Halldór Laxness? DV-mynd GVA fyrir börn sem við erum að ræða um. Ertu þá orð- inn barnabókahöfundur? „Það er erfitt að flokka sig. Maður verður bara að skrifa það sem mann langar til. Það er mikil gróska í barnabókum og margt sniðugt fólk sem er að skrifa fyrir börn og skáldsagnahöfundar ekki síður en aðrir. Umræðan um barnabækur hefur verið lífleg og frjó." - En hvað ertu að skrifa núna? „Ég er að leita að sögu fyrir hugmynd sem ég hef fengið. Ég held að það sé bók fyrir fullorðna." - Auður segist hafa lesið ævisögu Höllu Linker þegar hún var ellefu ára. Um svipað leyti rakst hún á ævisögu Adolfs Hitlers í ruslatunnu og sett- ist þegar við lestur. „Ég held að börn séu alætur á bækur og leiti oft í bækur sem eru hvorki fyrir börn né fullorðna. Ég las allt sem mér datt í hug þegar ég var barn og datt ekki í hug að flokka það í barnabækur eða ein- hverjar aðrar bækur." Mikkinn minn - Eitt af því sem hefur vakið athygli meðal snuðrara á Netinu að undanförnu er grein sem Auður skrifaði og heitir Mikkinn minn og er með- al annars hægt að nálgast á vef Eddu. Þetta er morðfyndin skopstæling á grein Hallgríms Helga- sonar i safnritinu Skáld um skáld þar sem Hall- grímur skrifar um Mikael Torfason. Af hverju langaði þig til að gera grín að Hallgrími? „Það var ekki löngun mín til þess að gera grín að honum nákvæmlega sem varð til þessa. Mér fannst grein hans vera svo mikill farsi að hún mætti eig- inlega ekki liggja óáreitt." - Þessi bók, Skáld um skáld, hefur verið gagn- rýnd nokkuð af konum fyrir sérstæð hlutföll kynja og kallað fram greinaröð á Kistunni sem heitir Konur um skáld. Er þetta einhvers konar femíniskt bakslag í bókmenntaheiminum? „Varla. Það voru Eiríkur Guðmundssoh og Jón Kalman Stefánsson sem ritstýrðu þessari bók og mér skilst að þeir hafi talað við 16 konur og 40 karla en 17 karlar og 3 konur hafi svarað. Ég veit um margar konur fyrir utan sjálfa mig sem hefðu vel getað skrifað í þessa bók þótt engin taki þetta sérstaklega nærri sér. Það er frekar að fólki finn- ist þetta undarlegt og ekki sýna neitt yfirlit yfir bókmenntaheiminn sem hlýtur þó að hafa verið ætlunin." Rithöfundur dugar ágædega - Er einhver barátta milli kynjanna í bókmennt- um? „Það er nýtt að konur séu aö skrifa bækur á ís- landi. Við höfum búið við jöfraveldi karla í bók- menntum frá Jónasi Hallgrímssyni til Halldórs Laxness en ég held að í dag sé alls konar fólk að skrifa bækur og sú stéttaskipting, sem áður þekkt- ist, sé að mestu horfin þótt hún greinilega loði við. Mér fannst Hallgrímur vera að viðhalda þessu karlveldi með því að krýna sér yngri höfund sem einhvers konar arftaka sinn. Ég vil ekki láta kalla mig kvenrithöfund. Rithöf- undur dugar ágætlega. Það er einhver bylgja í gangi meðal kvenna hvort sem það á að kalla það bakslag eða ekki. Ég fór á fund hjá femínistum um daginn og fékk nett áfall því ég sannfærðist um að ástandið væri ekki eins og ég hafði haldið. Ég hélt að það væri betra." tPÁÁ
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.