Dagblaðið Vísir - DV - 24.05.2003, Blaðsíða 10

Dagblaðið Vísir - DV - 24.05.2003, Blaðsíða 10
LAUGARDAGUR 24. MAÍ 2003 Útgáfufólag: Utgáfufélagið DV ehf. Framkvæmdastjóri: Örn Valdimarsson A&alrítstjórí: Óli Björn Kárason Ritstjórí: Sigmundur Ernir Rúnarsson Aðstoöarritstjóri: Jðnas Haraldsson Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar, blaöaafgreiösla, áskrift: Skaftahlio 24,105 Rvík, riml: 550 5000 Fax: Auglýsingar: 550 5727 - Ritstjórn: 550 5020 - Aörar deildir: 550 5749 Ritstjórn: ritstjorn@dv.is - Auglýsingar: auglysingar@dv.is. - Dreifing: dreifing@dv.is Akurcyri: Kaupvangsstræti 1, simi: 462 5000, fax: 462 5001 Setnlng og umbrot: Útgáfufélagið DV ehf. Plötugerö og prentun: Árvakur hf. DV áskilur sér rétt til að birta aösent efni blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds. DV greiðir ekki viðmælendum fyrir viðtöl við þá eða fyrir myndbirtingar af beim. Kynslóðaskipti Kynslóöaskipti eru að verða á Al- þingi og þau ná einnig inn í hina nýju ríkisstjórn sem tók við völdum í gær. Eitt af því athyglisverðasta sem gerðist í nýafstöðnum alþingis- kosningum var endurnýjunin á þingi. Átján nýir alþingismenn voru kosnir, meira og minna ungt fólk. Von er því til þess að ferskari vindar leiki um þá sali en gert hefur lengi. Af þeim átján þingmönnum sem nú serjast nýir á þing eru aðeins tveir funmtugir og tveir á fimmtugsaldri. Aðrir eru ungt fólk, tíu á milli þrítugs og fertugs og fjórir á þrítugs- aldri, þar af einn aðeins 23 ára gamall, svo ungur að við iá að hann slægi áratugagamalt met Gunnars Thoroddsens sem einnig settist 23 ára á þing. Þessi þróun er af hinu góða og tímabær. Alþingi endur- speglar með þessu móti betur aldurskiptingu þjóðarinnar. Hinir ungu og kraftmiklu hitta fyrir þá sem reynsluna hafa. Blandan verður betri en ef meðalaldur þingsins er hærri. Þessi endurnýjun sést og í vali á ráðherrum. Fjórir nýir ráðherrar taka við, ýmist nú í ráðuneyti Davíðs Oddssonar eða síðar í ráðuneyti Halldórs Ásgrímssonar. Tveir þeirra eru ungt fólk, innan við fertugt, Árni Magnússon og Þorgerð- ur Katrín Gunnarsdóttir. Báðir formenn stjórnarflokkanna vildu endurnýjun og gera það meðal annars með því að velja ungt fólk til þeirra áhrifastarfa sem ráðherrastörf vissulega eru. Halldór Ásgrímsson lýsti því beinlínis yfir í gær að Árni Magnússon hefði, auk prýðilegrar fyrri reynslu af störfum sínum, verið valinn sem fulltrúi nýrrar kynslóðar. Framsóknarflokkurinn lagði ekki síst áherslu á að ná eyr- um ungs fólks í kosnirigabaráttunni, fólksins sem er að koma undir sig fótunum, þeirrar kynslóðar sem á næstu árum mun bera þyngstu byrðina vegna afborgana af hús- næðislánum, námslánum og greiðslu leikskólagjalda. Aðrir flokkar komu auðvitað einnig inn á þau svið. Þannig vildu Vinstri-grænir leggja alveg af leikskólagjöld, að leikskólinn væri rekinn á sama hátt og grunnskólinn. Það er þó á engan hallað þótt því sé haldið fram að Framsóknarflokkurinn hafi best náð eyrum unga fólksins, ekki síst vegna þeirrar áherslu sem hann lagði á að lánshlutfall almennra íbúðar- lána yrði hækkað í allt að 90%, að ákveðnu hámarki, mál sem einkum brennur á ungu fólki. Þessa sér stað í stjórnarsáttmála hinnar nýju ríkisstjórnar. Þetta loforð Framsóknarflokksins er tekið orðrétt í stefhuyf- irlýsingu stjórnarinnar. Með því verður fylgst hvort efht verður. Þá segir einnig að hugað verði að lækkun endur- greiðslubyrði námslána. Það orðalag er að vísu loðnara en enginn efi er heldur á því að ungt fólk fylgist ekki síður með aðgerðum stjórnarinnar hvað þetta varðar. Skattamál snúa ekki síst að unga fólkinu, fólki sem þarf að vinna mikið meðan það er að eignast þak yfir höfuðið. Sá ald- urshópur hefur farið illa út úr því skattkerfi sem við höfum búið við. Skattalækkun var á loforðalista stjórnarflokkanna í kosningabaráttunni, ekki síst Sjálfstæðisfiokksins. í stefhuyf- irlýsingu hinnar nýju ríkisstjórnar eru kosningaloforð flokksins tekin nánast orðrétt upp í stefhuyfirlýsingunni. Boðað er að tekjuskattur á einstaklihga eigi að lækka um allt að 4%. Nái það fram að ganga snertir það alla en ekki síst þá sem þurfa aðstæðna vegna að afla sér mikhla tekna. Aðrar skattalækkanir eru einnig á dagskrá. Með efhdum þeirra lof- orða mun fólk fylgjast, ekki síst yngri kynslóðin. Nýju þingi og ríkisstjórn er óskað velfarnaðar. Fróðlegt verður að fylgjast með störfum þeirra sem valist hafa til for- ystu, einkum og sér í lagi hinna ungu sem nú eru að hasla sér völl. Jónas Haraldsson H>*V" Góðra gjalda vert (?) Olafur Teitur Guönason blaöamaður Ritstjórnarbréi Því er gjarnan haldið fram að fólk sé reiðubúið að greiða hærri skatta fyrir betra velferðarkerfi. Það á sjálfsagt við um marga, ef ekki flesta. Þess vegna hefur það borið nokkurn árangur að halda því fram, sem einni af meginrök- semdunum gegn hugmyndum Framsóknarflokks og Sjálfstæðis- flokks um víðtækar skattalækk- anir, að þær hljóti að þýða niður- skurð i velferðarkerfinu. Mjög fáir eru hlynntir niðurskurði í velferðarkerfinu. Til upprifjunar En fólki sem hefur efasemdir um að hægt sé að lækka skatta án þess að skera niður í velferðar- kerfinu væri hollt að blaða í gegnum fjárlögin. í rauninni væri freistandi að leggja til að fjárlög- unum væri haldið meira að fólki svo það gerði sér betur grein fyr- ir í hvað skattgreiðslur þess fara. Það mætti gera þau að skyldu- lesningu í framhaldsskólum. Það mætti birta valda fjárlagaliði á sjónvarpsskjánum þegar engin dagskrá er, í staðinn fyrir að hafa enn meirá fé af fólki með spurn- ingaleikjum. Það mætti sýna sundurliðaða nauðungarstyrki al- mennings til ýmissa verkefna á mjólkurfernum, svona í bland við smásögur og Ijóð. Ætli fólk geri sér til dæmis grein fyrir þvi að árleg útgjöld ríkisins til landbúnaðar- og sjáv- arútvegsmála eru tæpir fjórtán miUjarðar króna á ári? Það er miklu minna en fer til lóggæslu- og óryggismála. Greiðslur ríkis- ins til mjólkurframleiðenda nema meira en 4 milljórðum á ári. Það eru tæpar tólf milljónir króna á dag! Og beinar greiðslur til sauð- fjárbænda eru um 2 miUjarðar til viðbótar. Eiga þessar upplýsingar ekki heima á mjólkurfernunni? Hvað skyldi mikið af skóttum fólks og fyrirtækja renna til skóg- ræktar? Ætli það séu 100 milh'ón- ir á ári? Eða 200 miujónir? Nei, það eru um 620 muljónir á ári eða 1.700.000 krónur á dag. Miklu fleiri dæmi mætti nefna um verkefni sem margir telja að séu góðra gjalda verð. Stefnuyfirlýsingin í fljótu bragði virðist stefnuyf- irlýsing nýrrar ríkisstjórnar end- urspegla að langmestu leyti sögu- legar skattalækkunartillögur Sjálfstæðisflokksins sem formað- urinn kynnti á landsfundi. Enda hafa flokksmenn lýst ánægju með að hafa náð þeim í gegn í stjórn- armyndunarviðræðum. Þegar betur er að gáð verður hins vegar ekki betur séð en að Framsóknarflokkurinn hafi að miklu leyti haft þessar skatta- lækkanir af fólki - eða að minnsta kosti trygginguna fyrir því að þær komi til framkvæmda - án þess að ná fram sínum eigin loforðum á móti. Hvers vegna leyfði Halldór Ás- grímsson ekki Davíð Oddssyni að standa við það kosningaloforð sitt berum orðum i stjórnarsáttmál- anum að virðisaukaskattur af matvælum verði lækkaður um helming? Hvers vegna i ósköpun- um ekki? Gleymum því ekki að þótt Halldór hafi gagnrýnt tillög- ur Davíðs í kosningabaráttunni og talið þær heldur djarfar, þá kom hann sjálfur fram með djarfar tillögur í skattamálum. Hann vildi lækka tekjuskattspró- sentuna um 3,35% í staðinn fyrir 4% sem Davíð boðaði. Munurinn var nú ekki meiri en það. Hvers vegna gátu þeir ekki náð saman um að negia niður lækkun ein- hvers staðar þarna á milli? Kaup kaups? Halldór vildi líka hækka per- sónuafslátt og gekk að því leyti lengra en Davið í skattalækkun- um. Þetta er mjóg dýr aðgerð, eins og Halldór benti Guðjóni Arnari Kristjánssyni á með eftir- minnilegum hætti í kosningabar- áttunni. En það er ekkert fjallað um þetta kosningaloforð Halldórs í stjórnarsáttmálanum. Hvers vegna er það ekki inni? Halldór virðist jú hafa fengið það fram að matarskatturinn verði ekki lækk- aður um helming. Kannski Halldór hafi gefið þetta eftir gegn því að hans eigið loforð um að hækka ótekjutengd- ar barnabætur upp í 73.000 krón- ur fyrir börn undir 7 ára aldri næði fram að ganga. Ekki svo gott: Þessa upphæð er ekki að finna í stjórnarsáttmálanum. „I rauninni vœri freistandi að leggja til að fjárlögunum væri haldið meira að fólki svo það gerði sér bet- ur grein fyrír í hvað skattgreiðslur þess fara. Það mætti sýna sundurliðaða nauð- ungarstyrki almenn- ings til ýmissa verk- efna á mjólkurfern- um, svona í hland við smásögur og Ijóð." Vonandi var það ekki loforð um algjóra ríkisvæðingu húsnæð- islána, með 90% lánum, sem hafði af fólki tryggingu fyrir því að matarskatturinn lækkaði um helming. Þetta verður bjarnar- greiði við almenning í landinu. Yfirgnæfandi líkur eru á að íbúðaverð muni snarhækka þeg- ar allir eiga kost á 90% lánum. Og ef eitthvert kraftaverk verður til þess að þetta gerist ekki, þá mun hitt gerast: eftirspurn eftir ódýru húsnæði mun hrapa. Og hverjir sitja þá í súpunni? Auðvitað þeir sem hafa haft lítið á milli handa og ekki haft efni á öðru en lítilli íbúð. Þeir munu eiga i mestu vandræðum með að. taka þátt í 90%-veislunni þegar meira og minna hver einasti maður hefur móguleika á að eignast dýrari íbúð. Vel sloppið? Engin leið er að átta sig á hver gaf hvað eftir og í skiptum fyrir hvað i þessum stjórnarsáttmála. Það ætti raunar að krefja þá svara um það, svo betur megi mæla hve vel þeir uppfylla loforð sín. Á yfirborðinu virðist hins vegar sem tihogur beggja flokka hafi heldur verið vatnaðar út. Og hvað þýðir það? Jú, það þýðir að það hefði þurft að setja umfangs- meiri skattalækkanir í stjórnar- sáttmálann ef annar hvor fiokk- urinn hefði fengið hreinan meiri- hluta og sest einn að völdum. Það er sérkennileg niðurstaða, ef rétt er, að með samningavið- ræðum geti báðir flokkar komist ódýrar frá kosningaloforðum sín- um og í rauninni kennt um „nauðsynlegri málamiðlun" við hinn flokkinn. ímyndum okkur að foreldrar séu að semja um fermingargjöf handa barni sínu. Annað vill gefa dýr hljómflutn- ingstæki og tvo geisladiska með. Hitt vill gefa heldur ódýrara tæki og fimm diska. Annað segir: „Ég fellst á millidýrt tæki og er tilbú- in(n) að sleppa mínum diskum ef þú sleppir þínúm." Hver situr þá eftir með sárt ennið? Til happs Það vill skattgreiðendum til happs að stjórnarfiokkarnir hafa getið sér orð fyrir að ganga lengra, ef eitthvað er, í skattamál- um en segir skýrum stöfum í stjórnarsáttmála. Allir vita að vegna sjálfvirkni kerfisins þyngd- ist skattbyrði fólks í uppsveifl- unni, en hinu verður heldur ekki neitað að skattar voru lækkaðir og hefðu því orðið enn hærri ef ekkert hefði verið að gert. Að þessu sinni er kveðið skýrt á um ýmsar lækkanir og aðrar gefnar í skyn þótt ekki sé um bein loforð að ræða. Ætla má að hugur stjórnarherranna standi til þess að framkvæma þær til hins ítrasta. Það væri góðra gjalda vert. Og það verður enginn vandi að tína til milljarðana á móti kostnaðinum. Af nógu er að taka.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.