Lesbók Morgunblaðsins - 23.12.1945, Blaðsíða 8

Lesbók Morgunblaðsins - 23.12.1945, Blaðsíða 8
626 LESBOK MORGUNBLAÐSINS íóðruð með. bestu Gullandsborðum; árið eftir var viðbætt það tilvantaði. En Skálholtskirkjukór var bygður síðar anno 1673. Til forkirkjunnar lagði M. Brynjolfur stóru stöplana og nokkra undirviðu; en biskupinn M. Þórður ljet hana byggja anno 1679. Allan byggingarkostnað Skálholts- kirkju með kaupi og kosti smíðanna, heimdrætti viðanna á XII. hndr. hest- um, fyrir X alnir hvert hestlán, og síðan fyrir uppbyggingu á kórnum, lagði hann eftir framlögðum reikn- ingum fyrir IIII hndr. hndr. XXX hndr. upp á landsvísu. Til þessarar Skálholískirkjubyggingar gaf íslands compagnie af sinni góðvild 100 ríx- dali; voru það prjedikunarstóllinn og skírnarfonturinn með þeirra himni yfir, tvær altaris messingspípur og 3 stqru eikarhurðirnar fyrir útidyr- um forkirkjunnar og báðum stúku- dyrunum. Ekki hefir nú á seinni tið- um rambyggilegra hús og af betri kostum gert verið af trje hjer í landi heldur en sú Skálholtskirkja, svo sem enn sjer merki til; meinast stað- ið hefði kunnað fyrir fúa og viðar- hrörnun um 200 ár, ef árlega notið hefði M. Brynjolfs umhirðingar. Hann ljet og steypa utanlands og innflytja hingað anno 1674 stóra ljósahjálminn í framkirkjunni, er vegur nærri 12 fjórðunga, en kostaði 32 ríxdali, hvar af kirkjan átti af brotakopar fyrir 11 ríxdali; einnig tillagði hann eina altaristöflu með skrúfi, hvort tveggja af silfri. FYRIR nokkrum dögum fór Arni Óla blaðamaður ásamt Matthíasi Þórðarsyni þ.jóðniin.javerði og ljós- knyndara blaðsins austur í Skálholt, til liess ftfl virða fyrir s.jer núver- íindi kirkju staðarins, og kirkju- gripina, sem hún geymir enn. Um ferð þá og aokonm hefir Árni skrifað et'tirfarandi ferðalýsingu: Lýsing á Skálholtskirkju. Ylt) f'úrum þrír austur að Skál- holti föstudaginn 7. desember. Ilell- isheioi var talin ótær snnihíluni oyr j>ess vegna fórum við Þingvallaleið- ina, pg sá vegur var jafn-greiðfær og á sumardegi. Þoka og slydduveð- ur helst allan daginn, dinit yfir og liálf-dapurlegt yf'ir ao' líta, hvar seni maður fór. lííllinn komst ekki heim að Skál- Altarið og stjakarnir frá Islamls Compagnie. holti, og urðum við að skilja hann ct'tir úti á þ.jóðveginum, ]iar senr niiluiisinerki tlóns Arasonar hisk- tips er. Minnismerki þetta er reisti $B tilhlutan efiskrar konu Disney Leith. llún fól Þorgrími Ouðmunds- syni kennara, sem lengi var fylgar- inaður hennar hjer á landi, að sjá iim verkið, en hann f.jekk Matthías þjóðminjayörð sjer til aðstoðar. .— Valdi Matthía.s staðinn ]>ar sem Jón hiskuj) var höggvinn, og fór par eftir lýsingu í ]>isku])sannálum síra Jóns Egilssonar. Minnismerkið ér st(5r steinn, sem stendur á stalla, fen umhverfis girðing úr stuðlabergs steinum, sem standa upp á endann, pg járnhlekkir á milli. Gr.jótið í })ennan minnisvarða var alt tekið Ji.já Þorlákssæti, sem er í klettabelti }>ar skamt frá. Þaðan og heim að staðnum er troðin braut og var nii illfær vegna aurbleytu. Endar hún í tröðum við kirk.jugarðinn og heimast í þeim. eða næst bænuin, er Stau])asteinn, ]>ar sem bisku])ar voru vanir að drekka hestaskál, ])egar ])eir kvöddu gesti sína. Ands])ænis steiu inum er sáluhliðið. Grindurnar í jiví eru hilaðar — brotnaði önnur fyrir nokkru — op; er nú hverri skepnu opinn vegur inn í kirk.ju- gatðinn. Kirk.jan sjálf er heldur ömvirleg fitlits. llún mun nú vera um 95 ára SÍimul. Þotta or timburkirk.ja. ]>ak- in báru.járni. Á honni er ofurlítill. tnrn og opp af honum var fyrruni kross, en hann er horfinn, hefir hann hrotnað af, og stendur svo- lítill stúfur upp úr turninum, en ekki hefir þótt taka því að set.ja nýjan kross þar á í staðinn. Þrír gluggar eru á hvorri hlið kirk.junn- ar, með sex litlum rúðum. Þr.jár rúðurnar voru brotnar, en 5 skoytt- ar saman. Gluggapósturinn í mið- glugganum að sunnanverðu er svo g.iörfúinn, að hann er að mestu dottinn úr og er þar gaphús milli

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.