Morgunblaðið - 13.11.2001, Blaðsíða 43

MINNINGAR
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 13. NÓVEMBER 2001 43
Svo viðkvæmt er lífið
sem vordagsins blóm
er verður að hlíta þeim
lögum
Að beygja sig undir þann allsherjardóm
sem ævina telur í dögum.
Við áttum hér saman svo indæla stund
sem aldrei mér hverfur úr minni.
Og nú ertu genginn á guðanna fund,
það geislar af minningu þinni.
(Friðrik Steingrímsson.)
Elsku amma. Það er skrýtin til-
finning að kveðja þig núna, því í
raun þá voru veikindi þín þannig að
þú varst farin frá okkur fyrir all-
nokkru.
En nú er hin eiginlega kveðju-
stund runnin upp og okkur verður
hugsað tilbaka til allra þeirra góðu
stunda er við áttum með ömmu á
Sóló.
Þú varst konan hans afa, en þú
varst líka eina amman sem við
þekktum.
Minningarbrotin eru mörg, eins
og þegar við spiluðum bingó saman
allir krakkarnir á jólunum og þú
stjórnaðir af miklum krafti. Bingóið
endaði samt alltaf þannig að allir
fengu vinning því aldrei mátti skilja
neinn útundan.
Vöffluveislurnar þínar voru líka
alveg stórkostlegar og þeirra er
sárt saknað.
Stundirnar uppi í sumarbústað,
berjatínslan og svo margt fleira.
Það voru erfiðir tímar hjá þér
þegar afi Kjartan dó því þið voruð
svo samrýnd.
Elsku amma, við viljum þakka
þér fyrir allt það sem þú gerðir fyrir
okkur og biðjum góðan Guð að varð-
veita þig.
Kristmundur, Margrét,
Kjartan, Hrönn Karítas
og Hildur Jóna.
Ótal minningar hvirflast fram úr
fylgsnum hugans við lát Unnar en
ef til vill er ekki rétt að segja að
þær komi úr fylgsnum því minn-
ingar um Unni hafa aldrei grafist
undir neinu fargi. Hugsanir um
Unni hafa alla tíð verið ofarlega í
huga mér því þær eru svo hlýjar og
bjartar. Væri ég listmálari þá gæti
ég trúlega ekki málað mynd af
henni því bakgrunnurinn yrði of sól-
ríkur og bjartur og Unnur of björt
svo þetta yrði einn geisli. Fyrsta
minningin sem ég ber í huga mér er
af Unni í Nökkvavoginum. Það var
ævintýri líkast að fara í ferðalag inn
að Elliðaám. Fara með strætó úr
norðangustinum vestast í Vestur-
bænum og stíga út úr strætó í sólina
og lognið í Vogunum. Það var eins
og að koma í annan heim, hann var
öðruvísi en aðrir heimar því þar
áttu Unnur, Kalli og krakkarnir
heima og þar var alltaf sól. Í garð-
inum ræktaði Unnur jarðarber og
það var ekki gert í neinum smábeð-
um heldur í stórum beðum sem aðr-
ir ræktuðu kartöflur í. Þannig var
Unnur alltaf svo stórhuga. Terturn-
ar sem hún bakaði voru engu líkar
og hryggurinn sem hún steikti og
sósurnar sem hún hrærði var engu
öðru líkt. Allt sem Unnur gerði var
gott. Hvort sem hún stjórnaði fé-
lagi, viðskiptum eða heimili; allt var
gert af miklu örlæti og stórhug. Allt
lék í höndunum á Unni. Mér fannst
sem hún gæti allt. Það fylgdi henni
einhver kraftur og þegar hún kom í
heimsókn fór magnaður straumur
um húsið. Hún kom og tilkynnti að
hún gæti nú ekki stoppað lengi um-
sveipuð dulúð og krafti með hanska
og tösku, alltaf með varalit og fal-
UNNUR ÁGÚSTS-
DÓTTIR SCHRAM
✝ Unnur Ágústs-dóttir Schram
fæddist í Valhöll á
Bíldudal 15. desem-
ber 1915. Hún lést á
hjúkrunarheimilinu
Skjóli miðvikudag-
inn 31. október síð-
astliðinn og fór útför
hennar fram frá
Dómkirkjunni 9.
nóvember.
lega greitt hárið.
Hatta bar hún iðulega
og sama hvernig veðr-
ið var; alltaf var Unnur
á háum hælum. Veðrið
kom ekki Unni við.
Hún kom alltaf á bíl.
Hún var öðruvísi en
aðrar konur, öðruvísi
en aðrar mömmur.
Unnur var alltaf á ferð
og flugi en aldrei fat-
aðist henni og hún var
að mörgu leyti langt á
undan sinni samtíð.
Líf Unnar byggðist
á að gefa. ,,Krakkar
mínir fáið ykkur eins mikið af jarð-
arberjum og þið getið í ykkur látið,
rjóminn er í ísskápnum.“ Unnur gaf
og gaf. Unnur ræktaði ekki kart-
öflur sem teknar voru upp í haust-
kulda. Unnur ræktaði rauð jarðar-
ber sem voru tínd þegar sólin skein.
Minning hennar er mér blessun.
Margrét Schram.
Það var gaman fyrir mig norð-
anstelpuna að koma til Reykjavíkur
og hitta föðurfólkið. Afi og amma á
Stýró föðurbræður og föðursystir
með maka og börn. Nóg var að gera
við að kynnast, þiggja heimboð,
gistingu og ferðalög.
Uppi á lofti á Stýró bjuggu Karl
og Unnur með börnin sín tvö. Unn-
ur, unga konan að vestan sem kom
inn í líf Karls eins og ferskur vind-
blær, kvik, lífsglöð og dálítil mót-
sögn við rólyndan eiginmanninn.
Skopskyn hans var einstakt og jafn-
fræði hjónanna augljóst. Með fleiri
ferðum urðu kynnin nánari og
seinna þegar ég sótti skóla hér var
heimili Karls og Unnar sem mitt
annað. Þá voru þau flutt í Voga-
hverfið, höfðu reist sér hús og voru
ein af frumbyggjum þar.
Minningarnar skila Unni sem
konunni í kastljósinu. Unnur í hús-
móður- og uppeldishlutverki, Unnur
við píanóið, Unnur að skreppa í
heimsókn til nágranna, taka á móti
gestum, fara á fundi eða í fagnað.
Þennan vetur dvöldu hjá þeim hjón-
um tvö systkini Unnar að vestan og
úr stórum hópi ættmenna voru tíðar
heimsóknir. Mikið spaugað og
spjallað, Unnur miðpunkturinn og
Karl með hógværð sinni og kímni
ekki langt undan. Á þessum tíma
voru bönd vináttu treyst og auðvit-
að var seinna stúdentsveisla mín
haldin í þeirra húsi.
Eftir að börnin uxu úr grasi
sinnti Unnur æ meira félagsstörf-
um, hún var glæsilegur fulltrúi
kvenna sem unnu fyrir þá sem
minna máttu sín eða þurftu á aðstoð
að halda. Sjálfstæð, útsjónarsöm og
áræðin þegar því var að skipta.
Þessir kostir öfluðu henni vinsælda
og virðingar og var Unnur formaður
í Thorvaldsensfélaginu og Banda-
lagi kvenna í Reykjavík til margra
ára. Það var tekið eftir þessari konu
á götum Reykjavíkur, sem hélt ræð-
ur á mannamótum og sinnti sínu af
alúð.
Mikill missir var fjölskyldunni
þegar Karl lést um aldur fram, en í
lífi Unnar birti aftur upp þegar hún
hitti Kjartan sem varð seinni maður
hennar.
Við nokkrar konur í fjölskyldunni
höfðum það fyrir sið að hittast
reglulega og voru þær stundir
ómetanlegar. Unnur miðlaði okkur
af lífsreynslu sinni og glaðværð
hennar hafði smitandi áhrif. Það var
erfitt að upplifa þegar þessi vinkona
okkar hvarf smám saman inn í sinn
eigin heim og við fengum ekki að
eldast saman eins og eðlilegt væri.
Að lokum vil ég minnast Unnar
með þakklæti fyrir rausn hennar og
vináttu við mig og fjölskyldu mína.
Við sendum öllum ástvinum
hennar innilegar kveðjur og samúð.
Margrét G.S.
Móðursystir mín og elskuleg
frænka Unnur Ágústsdóttir er látin
eftir löng og erfið veikindi. Mig
langar að minnast hennar með
nokkrum orðum.
Sem ungur drengur vestur á
Bíldudal minnist ég þess að Unna
frænka, eins og við kölluðum hana
alltaf, og fjölskylda hennar voru í
huga okkar í Valhöll sveipuð
ákveðnum dýrðarljóma. Fyrstu árin
sem ég man eftir mér voru sam-
verustundirnar ekki margar, en hún
og Karl, fyrri maður hennar, komu
oft vestur á sumrin með börnin sín
Ágúst og Hrafnhildi. Það voru alltaf
skemmtilegir tímar því flest úr
hennar systkinahópi bjuggu á
Bíldudal og samheldni systkinanna,
barna afa míns og ömmu, var mikil.
Unnur var næstelst sjö systkina og
tveggja fóstursystra og var hún
stoð og stytta þeirra allra eftir Þor-
móðsslysið, en afi og amma fórust
þar bæði.
Unna frænka var sannkölluð
hetja og dugnaðarforkur. Hún rak
um árabil verslunina Veggfóðrar-
ann, fyrst með eiginmanni sínum
Karli og síðar eftir lát hans annaðist
hún reksturinn að mestu ein í mörg
ár. Það var alls ekki algengt á þeim
tíma að konur stæðu í slíkum
rekstri og tel ég að hún geti talist
ein af frumkvöðlum kvenna. Unna
var einnig mjög virk í félagslífi og
var hún ein af stofnendum Arnfirð-
ingafélagsins í Reykjavík og for-
maður Thorvaldsensfélagsins í
Reykjavík um árabil. Unna kom
stundum akandi ein á „bjöllunni“
sinni vestur á Bíldudal og í einni
slíkri ferð á sjöunda áratugnum var
hún á leið vestur að hausti til í niða-
myrkri. Ók hún þá fram á vörubíl
sem hafði ekið út af veginum í
Vatnsfirði og var hann að hluta til
ofan í ánni. Hún var ekkert að tví-
nóna við hlutina frekar en endra-
nær og snaraðist út úr bílnum, klifr-
aði niður að vörubílnum og aðgætti
hvort einhver væri í nauðum, en svo
reyndist ekki vera. Þetta lýsir Unnu
frænku vel og sýnir hversu kjark-
mikil og ósérhlífin hún var. Síðar
þegar ég stálpaðist og fór í skóla í
Reykjavík var hún ætíð mín hjálp-
arhella í flestu og greiddi götu mína
eins og henni var unnt. Það var ekki
í kot vísað fyrir blankan námsmann
að birtast hjá henni rétt fyrir mat-
inn á sunnudögum eftir að hafa lifað
sultarlífi alla vikuna. Það gilti einu
hvort það var vestur á Hávallagötu
eða hjá henni og Kjartani síðari eig-
inmanni hennar á Sóleyjargötunni,
þar sem ég leigði herbergi einn vet-
ur. Alltaf tók hún á móti manni af
sérstökum höfðingsskap.
Seinna þegar við Erla kona mín
hófum búskap hér fyrir sunnan tók
hún að sér það hlutverk að kíkja til
okkar annað slagið. Það var ekki
svo sjaldan að Unna birtist á sunnu-
dögum hjá okkur í Hörpulundinum
með fangið fullt af ís og öðru góð-
gæti fyrir okkur og börnin okkar og
var oftast á hraðferð, en hún þurfti
að koma við á fleiri stöðum í svip-
uðum erindum. Já, við eigum margs
góðs að minnast af henni Unnu
frænku.
Síðustu árin voru henni og fjöl-
skyldu hennar erfið, en hún átti við
langvarandi veikindi að stríða. For-
eldrar mínir hafa nú í sex ár búið í
nágrenni við Skjól, þar sem Unna
dvaldi undanfarin ár, og hefur
mamma heimsótt systur sína reglu-
lega, setið hjá henni stundarkorn,
gætt henni á súkkulaði og sýnt
henni ástúð.
Ég vil fyrir hönd foreldra minna,
systra og fjölskyldna okkar þakka
Unnu frænku samfylgdina og öll
elskulegheit í okkar garð. Ég vil
einnig votta börnum hennar og fjöl-
skyldum þeirra svo og systkinum
hennar samúð okkar.
Guð blessi minningu hennar.
Gústaf.
Kvenfélagasamband Íslands
kveður nú hinstu kveðju einn af
heiðursfélögum sínum, sómakonuna
Unni Ágústsdóttur Schram, fyrr-
verandi formann Bandalags kvenna
í Reykjavík og frv. framkvæmda-
stjóra Kvennaheimilisins Hallveig-
arstaða.
Unnur Ágústsdóttir Schram var
glæsileg kona svo af bar og sópaði
að henni hvar sem hún kom. Hún
var mikil athafnakona og forkur til
allra verka. Bjartsýn og úrræðagóð
og einstaklega ljúf í samvinnu.
Kvenfélagasamband Íslands,
Bandalag kvenna í Reykjavík og
Kvenréttindafélag Íslands, sem eru
rekstraraðilar Hallveigarstaða, hafa
alla tíð haft með sér mikið samstarf,
enda situr formaður hvers þeirra í
hússtjórn Hallveigarstaða. Mikils er
vert að þar takist góð samvinna
hverju sinni. Unnur var fram-
kvæmdastjóri Hallveigarstaða í
mörg ár. Í þau ár sem hún var for-
maður Bandalags kvenna í Reykja-
vík og um leið fulltrúi þess í hús-
stjórn Hallveigarstaða var rekstur
hússins mjög erfiður og mikilla við-
gerða á húsinu var þörf. Af sínum
alkunna dugnaði og krafti tókst
Unni að koma rekstri Hallveigar-
staða í svo gott horf, að við sem
stöndum nú að rekstri hússins njót-
um ennþá góðs af.
Unnur var gerð að heiðursfélaga
Kvenfélagasambands Íslands á 60
ára afmæli þess hinn 1. febrúar
1990 fyrir vel unnin störf að fé-
lagsmálum kvenna í Reykjavík og
fyrir vinnu sína fyrir Kvennaheim-
ilið Hallveigarstaði.
Kvenfélagasamband Íslands
kveður Unni Ágústsdóttur Schram
með virðingu og þökk fyrir gott
samstarf
Helga Guðmundsdóttir,
forseti KÍ.
Kveðja frá
Thorvaldsensfélaginu
Traust og mikilvirk félagskona og
heiðursfélagi er kvödd. Unnur gekk
í Thorvaldsensfélagið fyrir 45 árum
og varð strax afar virk í starfi.
Fljótlega var hún kosin í nefndir og
stjórnir og einnig tók hún mikinn
þátt í sjálfboðastarfi á Thorvald-
sensbazarnum og tók síðar við
stjórn þar að hluta til um árabil. Á
fyrstu árum Unnar í félaginu var
hafinn undirbúningur að byggingu
Vöggustofu Thorvaldsensfélagsins.
Þar lét hún ekki sitt eftir liggja við
fjáröflun og annað er gæti drifið
bygginguna áfram. Árið 1963 var
Vöggustofan afhent Reykjavíkur-
borg að gjöf en þá strax var hafist
handa við að safna fyrir byggingu
sem hentaði eldri börnum. Fjórum
árum seinna, en þá var Unnur orðin
formaður Thorvaldsensfélagsins,
tók hún fyrstu skóflustunguna að
viðbótarbyggingunni sem var svo
afhent borginni rúmlega ári seinna
eða 1968. Eftir þessi stórvirki var
farið að huga að öðrum málum og af
nógu að taka. Áfram var hugsað um
börn og nú var kröftunum beint að
barnadeild Landakotsspítala og
ýmsu öðru er varðaði veik börn. Allt
sem Unnur tók sér fyrir hendur var
vandlega gert. Hún var einstaklega
hugmyndarík, ákveðin og réttsýn og
hvatti félagskonur sífellt til sjálf-
stæðis og dáða. Orðin get ekki voru
ekki til í hennar huga. Félagskonur
nutu þess að vinna með henni, og á
Thorvaldsensbazarnum var alltaf
líflegt, og hún var skemmtileg og
góð vinkona. Unnur var glæsileg í
útliti og vakti athygli með ljúf-
mennsku sinni og fágaðri fram-
komu. Félagsmálakona var hún
mikil og það er hverju félagið góð
gjöf að eignast slíkan félaga. Thor-
valdsensfélagið átti því láni að fagna
að Unnur hélt þar um stjórnar-
taumana í 20 ár og félagið óx og
dafnaði vel og hún sáði vel fyrir
framtíð þess. Of langt mál er að
rekja hér öll þau góðu störf er hún
vann félaginu en þau voru mörg og
ómetanleg. Thorvaldsensfélagið á
Unni mikið að þakka og við fé-
lagskonur allar og minningin um
hana mun lifa um ókomna tíð.
Við kveðjum okkar kæru Unni
Ágústsdóttur Schram með þakklæti
og virðingu og biðjum henni Guðs
blessunar.
Guðlaug Jónína
Aðalsteinsdóttir, form.
Bandalag kvenna í Reykjavík
hefur átt marga forvígismenn og
einn þeirra var Unnur Ágústsdóttir
Schram. Hún kom inn í Bandalagið
sem fulltrúi Thorvaldsensfélagsins
og var formaður Bandalags kvenna
í Reykjavík frá 1976 til 1985. Unnur
valdist til forystu vegna stjórnunar-
hæfileika sinna og dugnaðar. Í
hennar formannstíð var Saga
Bandalags kvenna í Reykjavík
1917–1977 rituð af Sigríði Thorla-
cius og gefin út í tilefni af 60 ára af-
mæli félagsins. Unnur vann heils-
hugar að öllum baráttumálum
Bandalagsins og sýndi í verki að þar
fór viljasterk og einbeitt mann-
eskja. Húseignin Hallveigarstaðir á
Túngötu 14 í Reykjavík er sameign
Bandalags kvenna í Reykjavík,
Kvenréttindafélags Íslands og
Kvenfélagasambands Íslands og
skiptast þessi félög á um að hafa
umsjón með húsinu þrjú ár í senn.
Slík umsjón var á vegum Banda-
lagsins á meðan Unnur var formað-
ur og þá sýndi hún aldrei sem fyrr
drífandi kraft og dugnað í endurbót-
um og viðgerðum á húsinu.
Bandalag kvenna í Reykjavík
þakkar Unni vel unnin störf í þágu
félagsins.
Blessuð sé minning hennar.
Fyrir hönd Bandalags kvenna í
Reykjavík,
Hildur G. Eyþórsdóttir.
Í dag kveðjum við
elsku ömmu Inger í
hinsta sinn. Það er í
raun ótrúlegt að hugsa
til þess að amma sem
alltaf var svo hress sé farin frá okk-
ur. Maður sagði alltaf með miklu
stolti sögur af ömmu Inger. Hún var
alltaf að lesa bækur og hafði mikið
yndi af erlendum skáldsögum. Þegar
maður sagði henni frá bíómynd sem
maður hafði séð var hún oft þegar
búin að lesa bókina. Amma var kenn-
ari til fjölda ára í Iðnskólanum í
Hafnarfirði og hittum við ennþá
kunningja hennar, nemendur, sem
ávallt sendu henni góðar kveðjur.
Hún keyrði bíl þrátt fyrir háan aldur
– ömmu hefði ekki líkað þetta orða-
lag. Hún taldi sig ekki gamla og
kunni ekki við að fram væri komið
við sig eins og hún væri öldruð.
INGER J.
HELGASON
✝ Inger J. Helga-son fæddist 6.
febrúar 1913 í Kaup-
mannahöfn. Hún lést
á Landspítalanum
við Hringbraut 18.
október síðastliðinn
og fór útför hennar
fram frá Hafnar-
fjarðarkirkju 25.
október.
Amma ferðaðist mikið
og fór oft að heimsækja
ættingja sína í Dan-
mörku ein síns liðs. Við
gátum talað við ömmu
um allt milli himins og
jarðar. Hún var vel að
sér í öllu hvort sem það
var heimsmeistara-
keppnin í fótbolta eða
málefni líðandi stund-
ar.
Einnig minnumst við
þess að hafa fengið
góða aðstoð frá ömmu
þegar ekki gekk nógu
vel í ensku, dönsku eða
latínu í framhaldsskóla. Amma var
þá boðin og búin að taka okkur í
einkakennslu til að hífa upp einkunn-
irnar.
Við eigum góðar minningar frá
Sunnuvegi 3 þar sem amma tók
ávallt vel á móti okkur. Tvímæla-
laust eru jólaboð ömmu Inger með
skemmtilegri minningum frá Sunnu-
veginum. Þar bauð amma upp á ju-
lefrokost og öll fjölskyldan sat þétt
saman við langborð í lítilli stofunni
og átti skemmtilegar stundir.
Við kveðjum elsku ömmu með
söknuð í hjarta í dag.
Ottó R. Jónsson,
Jón Páll Jónsson.