Morgunblaðið - 13.11.2001, Side 50

MINNINGAR
50 ÞRIÐJUDAGUR 13. NÓVEMBER 2001 MORGUNBLAÐIÐ
✝ Hrafnkell Valdi-marsson fæddist
á Teigi í Vopnafirði
24. október 1935.
Hann lést á Fjórð-
ungssjúkrahúsinu á
Akureyri 18. ágúst
síðastliðinn. Foreldr-
ar hans voru Guð-
finna Þorsteinsdótt-
ir, Erla skáldkona, f.
26.6. 1891, d. 23.11.
1972, og Pétur Valdi-
mar Jóhannesson,
bóndi, f. 14.9. 1893, d.
19.10. 1953. Hrafn-
kell var yngstur níu
systkina. Elstur þeirra var Þor-
steinn Valdimarsson, skáld, f.
31.10. 1918, d. 7.8. 1977, Guðrún,
f. 12.3. 1920, Margrét, 26.4. 1921,
d. 13.10. 1982, Ásrún Erla, f. 15.3.
1923, Gunnar Steindór, f. 25.5.
1924, Rannveig, f. 4.1. 1926, d. 3.4.
1953, Þorbjörg, f. 8.3. 1928, og
Hildigunnur, f. 21.9. 1930.
Hinn 24.9. 1959 kvæntist Hrafn-
kell eftirlifandi eiginkonu sinni,
Önnu Maren Leósdóttur, f. 21.10.
1941. Þau eignuðust þrjú börn.
Þau eru: 1) Valdimar Þór, f. 15.12.
1959. Kona hans er Monica Elisa
Cueva Martinez, f. 28.3. 1968.
Þeirra barn Daphne
Mireya Thor Cueva
f. 24.7. 1995. Börn
hans eru: Janus Þór,
f. 12.12. 1978, og
Magdalena Ýr, f.
21.2. 1984. 2) Rann-
veig Bryndís, f. 9.8.
1961, í sambúð með
Viðari Sigmarssyni,
f. 18.6. 1966. Barn
þeirra Aron Hrafn,
14.2. 1995. Barn
hennar George Ósk-
ar, f. 15.8. 1985. 3)
Kári, f. 14.1. 1965.
Hrafnkell og Anna
hófu búskap á Hofi í Vopnafirði
1959 þar sem þau bjuggu til ársins
1966 er þau fluttu að Þorbrands-
stöðum í Vopnafirði. Árið 1968
eignuðust þau jörðina Efri-Hóla í
Núpasveit þar sem þau bjuggu til
ársins 1983 er þau fluttu til Dal-
víkur. Á Dalvík vann Hrafnkell
við ýmis störf en lengst af við
Frystihúsið á Dalvík. Eftir Hrafn-
kel liggur ein ljóðabók, … og blöð
þíns bikars… sem út kom skömmu
fyrir andlát hans.
Útför Hrafnkels var gerð frá
Hofskirkju í Vopnafirði 25. ágúst
síðastliðinn.
Hrynur mér
hagl af augum.
Táralind þornuð.
Yngri bróðir,
hversdagshetja
sefur hinsta svefni.
Hann var af Guði
gæddur sannri
orku og ósérhlífni.
Undi við bústang
í barnaleikjum
seint og snemma sér.
Enn má líta
á Litlamel
iðjumerki ungra handa.
Gróðurræma
í gráum mel
grænkar vel á vori.
Skaphöfn ofin
úr ýmsum þáttum.
Það við megum muna.
Harka og mildi,
hýra og beiskja
vógu salt í sinni.
Búandi manni
í bændastétt
tómstundir tæpar gáfust.
Starfsævi alla
unnið berum
höndum, hlífðarlaust.
Hugur flýgur
þó hönd erfiði.
Þá varð lýðum ljóst.
Opnaðist skáldæð,
orð og tónar
brutust fram úr brjósti.
Liggja á bók
ljóðaperlur.
Þeirra njótum nú.
Yngri bróðir!
Hversdagshetja.
Sofðu í sátt við lífið.
Hildigunnur
Valdimarsdóttir.
Eimpípan blístrar í síðasta sinn;
sé ég, að komin er skilnaðarstund.
Hugstola sleppi ég hendinni þinni.
Handtakið slitnar, sem þakkaði kynni,
samvistir allar og síðasta fund. –
Sálirnar tengjast við tillitið hinsta
taug, sem að slítur ei fjarlægðin blá.
Brenna í hjartnanna helgidóm innsta
hugljúfar minningar samverustundunum
frá.
(Erla.)
Þær verða ekki fleiri ferðirnar í
þessu lífi sem farnar verða til
Vopnafjarðar í fylgd Hrafnkels
frænda míns Valdimarssonar. Árið
1991 áttum við fyrst samleið þang-
að á ættarmót í tilefni 100 ára af-
mælis foreldra hans. Á þessu ætt-
armóti var þeirri hugmynd hreyft
að sameinast um byggingu sumar-
húss í landi forfeðranna, Teigi, og
heiðra minningu þeirra á þann hátt.
Nokkru síðar var ákveðið að hefjast
handa. Hrafnkell ákvað strax að
taka þátt í framkvæmdinni og dró
ekki af sér við uppbygginguna.
Margar ferðirnar fórum við saman
austur og varð mér fljótt ljóst hve
sterkar taugar frændi minn hafði
til æskustöðvanna. Hann fylltist
eftirvæntingu og gleði fyrir hverja
ferð og á leiðinni austur þreyttist
hann ekki á að telja upp kennileiti
og segja sögur þeim tengdar, gaml-
ar og nýjar. Hann var náttúruunn-
andi og bar djúpa virðingu fyrir líf-
inu eins og sjá má í ljóði hans
Morgunn.
Í morgunsárið hrímuð jörð,
hvinur af fjalli
lauffok á fyrra falli.
Stofnar
naktir standa af vetur
en í vor
aftur iðgrænum blöðum
þaktir.
Þegar við fórum að fara í ferðir
milli Dalvíkur og Vopnafjarðar var
leiðin yfir Mývatnsöræfi oft á tíðum
óskemmtileg og seinfarin. Hrafn-
kell gladdist því ósegjanlega yfir
vegaumbótum á Mývatnsöræfum
og þakkaði forystu samgönguráð-
herra í því máli þótt hann fylgdi
honum ekki almennt að málum.
Nýr vegur yfir öræfin stytti leiðina
„heim“ í Vopnafjörð. Þar hugðist
hann una sér, njóta og hlúa að nátt-
úrunni á efri árum. Á skömmum
tíma fylgdumst við með því hvernig
leiðin breyttist nánast úr troðningi
í uppbyggðan glæsilegan veg. Í
samfylgd Hrafnkels fékk hrjóstr-
ugt landið úr Jökulkinn á Möðru-
dalsöræfum út á Burstarfellsbrún í
Vopnafirði nýja ásýnd. Hvert
kennileitið af öðru, Langidalur,
Áfangar, Fagrakinn, Banatorfur,
Melakofi, Brunahvammur, hvar
foreldrar hans hófu búskap og þeim
fæddust fyrstu börnin, Arnarvatn,
sögusvið Heiðaharms Gunnars
Gunnarssonar. Þannig rak hvert
örnefnið annað, ár, vötn og fjöll, allt
hafði sitt heiti sem hann kunni skil
á. Hann sagði sögur úr smala-
mennsku á heiðinni og þegar vega-
gerðarmenn ruddu braut yfir heið-
ina. Það var sem frændi minn
sameinaðist landinu. Af því taldi
hann sig fá þá andlegu og líkamlegu
lífsnæringu sem hann þurfti, jafn-
vel skófirnar á steinunum voru
hnossgæti sem hann vildi fá tæki-
færi til að endurnýja kynnin við og
gefa mér kost á að njóta með sér.
Eftirfarandi ljóð hans lýsir vel hug-
hrifum á þessum slóðum.
Varpinn í sinu,
gróin er gatan að bænum,
gestinum fagna ei lengur,
arftakar vina.
Ilmar af sögu
gamli gulstararflóinn,
hvar gengu til verka
kynslóðir liðinna tíma.
Bærinn, sem forðum
stóð hnarreistur uppi á hólnum,
horfir nú opnum gáttum
austur í Bruna.
Áin í bugðum,
ennþá í sínum skorðum,
útsýnið kunnugt
þeim sem að staðinn muna.
Hrafnkell var yngstur í stórum
systkinahóp og ólst upp við ástríki
foreldra og systkina. Skólaganga
var að þeirra tíðar hætti og þætti
ekki löng eða fjölbreytt í dag. Ef til
vill saknaði hann þess að hafa ekki
haft tækifæri til að afla sér meiri
menntunar. Hann sótti nám í Hér-
aðsskólann á Laugarvatni en eldri
systkini hans höfðu þá hleypt heim-
draganum og sest að á Suðurlandi.
Snemma lærði hann að taka til
hendi við búskapinn og ungur vann
hann við ýmis verkamannsstörf, fór
á vertíð til Vestmannaeyja og víðar
eins og þá var títt. En hugur Hrafn-
kels stóð alla tíð til búskapar. Árið
1959 kvæntist hann Önnu Maren
Leósdóttur og hófu þau búskap á
Hofi í Vopnafirði. Þar bjuggu þau
til ársins 1966 er þau fluttu í Þor-
brandsstaði. Hrafnkell hafði gott
auga fyrir búfé og eignaðist brátt
góðan fjárstofn. En hann gat ekki
til langframa byggt framtíð sína á
að vera leiguliði. Árið 1968 festu
þau hjón kaup á jörðinni Efri-Hól-
um í Núpasveit og fluttu þangað frá
Vopnafirði. Það var frænda mínum
þungbært að fá ekki jarðnæði til
búskapar í fæðingarsveit sinni og
þurfa að flytja með hluta búsmala
síns í burtu þaðan. En á Efri-Hól-
um búnaðist þeim vel en vinnudag-
urinn var langur og handaflið oft
eina vinnutækið. Afleiðingar hafís-
ársins 1967–68 var víða að sjá í kali
á gróðurlendi jarðarinnar. Þau hóf-
ust handa við að rækta jörðina og
nýjan bústofn og smám saman end-
urnýjuðu þau húsnæði bæði fyrir
menn og skepnur. Umhverfið varð
að fegra og prýða og fyrir utan nýja
íbúðarhúsið þeirra var að finna
margar fágætar blómplöntur sem
þau höfðu ræktað af mikilli natni.
En allt hefur sinn tíma og árið 1983
brá fjölskyldan búi og flutti til Dal-
víkur. Þar var Hrafnkell í ýmsum
verkamannsstörfum, lengst á
frystihúsinu á Dalvík.
Frænda mínum var ýmislegt til
lista lagt. Hann var bæði tónelskur
og vel hagmæltur. Eftir hann ligg-
ur fjöldi ljóða og vísna og þá hafði
hann yndi af að leika af fingrum
fram á hljómborðið sitt. Þulur, ljóð
og sögur voru fjölskylduarfur sem
honum var annt um. Móðuramma
hans, Rannveig Sigfúsdóttir, var
góður hagyrðingur og eftir móður
hans, Guðfinnu, liggja þrjár ljóða-
bækur auk tveggja bóka með frá-
sagnaþáttum. Þá var Þorsteinn
bróðir hans landsþekkt ljóðskáld og
þýðandi. Skömmu áður en Hrafn-
kell lést auðnaðist honum að hand-
leika fyrstu ljóðabók sína . . . og
blöð þíns bikars . . . Bókin inniheld-
ur 46 ljóð ort á ýmsum tímum.
Hann lagði áherslu á við gerð bók-
arinnar að hana prýddu teikningar
af þremur húsum, fæðingarstað
hans í Teigi, Brunahvammi og
Melakofa þar sem hann hafði svo
oft gist í göngum á Tunguheiði. Öll
bera ljóðin vott um næmi höfundar
fyrir umhverfi sínu og menningu.
Þau eru óður hans til lífsins og alls
þess sem fagurt er.
Hrafnkell var ekki málugur mað-
ur en undir niðri kraumuðu ríkar
tilfinningar þótt tilsvör hans gætu
oft á tíðum verið snubbótt eða kald-
hæðin. Hann var vinur vina sinna
og skemmtinn í góðra vina hópi þar
sem orðkynngi og hagmælska hans
fékk notið sín. Hann bar umhyggju
fyrir skyldmennum sínum og fylgd-
ist vel með vexti og viðgangi þeirra.
Hrafnkell frændi minn fékk ekki
tækifæri í þessu lífi til að njóta af-
raksturs elju sinnar við uppbygg-
ingu sumarparadísarinnar. Auk
fjölskyldubústaðarins hafði hann
komið sér upp litlu sumarhúsi
skammt frá og skírði Áteig. Hann
plantaði út fjölda trjáplantna um-
hverfis húsið oguxu þær og döfn-
uðu. Meira að segja gullregnið stóð
þar prýtt gullitum blómum sínum á
sumrin. Til að auðvelda aðkomu
byggði hann göngubrú yfir Teigará
og fallegan lautarbolla í ánni nýtti
hann til fótabaðs og íhugunar. Fyr-
ir rúmu ári veiktist hann af þeim
sjúkdómi sem dró hann til dauða.
Hann vissi að ekki ynnist tími, nú
fremur en endranær, að lækna
banasárið.
Tíminn
læknar öll sár
nema banasárið.
Til þess vinnst ekki tími.
Ég þakka Hrafnkeli frænda mín-
um samfylgdina á þeirri vegferð
sem við áttum saman um leið og ég
votta eiginkonu hans, börnum og
aðstandendum öllum dýpstu sam-
úð.
Trausti
Þorsteinsson.
HRAFNKELL
VALDIMARSSON
Elsku mamma, þá
er komið að kveðju-
stund í bili. Eitt vitum
við öll, að við eigum
eftir að kveðja þenn-
an heim, hvar og
hvernig vitum við
ekki. Ég varð þeirrar gæfu aðnjót-
andi að eiga þig að, því þótt það
væri stundum langt á milli okkar
vorum við alltaf í góðu sambandi
og síminn var óspart notaður og
alltaf varst þú boðin og búin ef
einhvern vantaði hjálp við köku-
bakstur eða barnapössun. Minn-
ingar um þig og pabba hrannast
upp, hvað þið voruð alltaf tilbúin
að gera fyrir okkur börnin, systk-
inabörnin og barnabörnin þegar
þau komu. Eitt er þegar pabbi
kom með síldartunnu heim, tók
STEINUNN ÁSTA
GUÐMUNDSDÓTTIR
✝ Steinunn ÁstaGuðmundsdóttir
fæddist á Akranesi 5.
nóvember 1929. Hún
lést 16. október síð-
astliðinn og fór útför
hennar fram frá
Akraneskirkju 24.
október.
hana í sundur, skar
niður slöngu og bjó til
skíði fyrir krakkana í
hverfinu eða þú sagðir
öllum að koma með
skíðasleðana sína því
að hann Guðmundur
(pabbi) væri að koma
heim úr vinnunni og
ætlaði að fara að ýta
okkur niður Merki-
gerðið í járnbrautar-
lest, það var nú gam-
an. Eða þegar þið
fóruð með okkur inn á
kamp til að kenna
okkur að renna okkur
á skautum, þið dróguð okkur með
treflum meðan við vorum að ná
jafnvægi. Og allar tjaldferðirnar
sem þið fóruð með okkur og ekki
má gleyma öllum sundferðunum
upp um allan Borgarfjörð, stund-
um var farið í þrjár sundlaugar á
dag og endað með smáhressingu í
Hvítárvallaskála. Fyrsta sveita-
ballið sem ég fór á, þá keyrðuð þið
pabbi okkur vinkonurnar á stað-
inn, fannst það ekkert mál, því þið
færuð bara í kaffisopa í Braut-
artungu og færuð svo heim, en við
redduðum okkur fari heim eftir
ball. Þegar ég kom svo með hann
Fjalar heim í fyrsta skiptið áttuð
þið hvert bein í honum strax. Þeg-
ar við áttum Lilju Rún tók hún svo
miklu ástfóstri við ykkur að það
mátti ekki koma frí í skólanum, þá
var hún komin til ykkar, hvort sem
var löng helgi í skólanum, jóla-,
páska- eða sumarfrí var hún alltaf
komin um leið. Þegar hún hætti í
skóla og fór að vinna kom hún allt-
af reglulega í heimsókn. Þú varst
ekki síður tilbúin að passa Sóleyju
og Fjölni, ef við þurftum á að
halda, en þau voru ekki eins mikið
hjá ykkur, því þau voru á bólakafi
í íþróttastarfi. Þið voruð alltaf í
góðu sambandi við þau og fylgdust
með öllum keppnum og mótum
sem þau fóru á. Ásrún sá heldur
ekkert annað en ömmu og afa á
Akranesi, og var í öllum fríum á
Skaganum. Henni fannst skrítið að
í sumar var hún að passa og komst
ekki í sumarfrí nema í fimm vikur
og fannst það nú ansi lítið.
Elsku mamma, þú misstir mikið
þegar pabbi dó 1995 en varst svo
heppin að halda heimili með hon-
um Smára. Svo náði Smári í hana
Josie, sem er gull af manni, og
saman eiga þau tvær gullfallegar
dætur, sem voru litlu sólargeisl-
arnir í lífi þínu þessa síðustu mán-
uði í veikindum þínum.
Ég gæti skrifað endalaust um
þig en þær minningar geymum við
í hjartastað. Að lokum viljum við,
ég og fjölskylda mín, þakka henni
Josie hvað hún reyndist þér vel í
veikindum þínum, Smára bróður
hvað hann var duglegur að rúnta
með þig hvort sem var í búðina,
bankann, til læknis eða bara í bæ-
inn, og ekki má gleyma þeim Nínu
og Sólveigu frænkum mínum, hvað
þær voru henni elsku mömmu
minni alltaf góðar og hjálpsamar.
Mamma hvað ég var glöð þegar
þú komst upp í Húsafell til mín á
fertugsafmælisdegi mínum, þú
varst fárveik en sagðir að ekkert
væri að þér. Við vorum svo lánsöm
að eiga þig og pabba að. Elsku
mamma, minning þín er sem ljós í
lífi okkar. Þín dóttir
Sigurlaug.
Elsku amma mín, núna ertu
komin í faðm afa sem dó fyrir 6 ár-
um og litla stráksins þíns sem dó
fyrir rúmum 42 árum. Þið, elsku
amma mín og afi, hafið alltaf skip-
að stóran sess í mínu hjarta. Þegar
eitthvað bjátaði á hjá mér rauk ég
í símann til þess að láta vita hvað
væri að ske í mínu lífi. Amma mín,
okkar missir var mikill þegar afi
dó. En ég var svo ánægð að vita að
Smári og þú ætluðuð að halda
heimili saman áfram. Ég var svo
hrædd, ég hélt fyrst í stað að þú
yrðir ein. Hvað ég var ánægð þeg-
ar Josie kom til sögurnar. Og
Smári og Josie eignuðust Stein-
unni Sheilu og Nínu Ann, sem
voru litlu sólargeislarnir þínir en
við hin stóru sólargeislarnir þínir.
Minning þín mun lifa með mér í
hjarta mínu um ókomin ár. Megi
guð styrkja börnin þín og fjöl-
skyldur þeirra á þessari sorgar-
stund.
Þín
Lilja Rún.
Elsku amma, ég var svo lánsöm
að eiga þig með húð og hári. Ég
þakka þér fyrir allar sumarbú-
staðaferðirnar sem ég fór með þér
og hvað þú varst alltaf góð. Takk
fyrir allt, besta amma í heimi, þín
vinkona og barnabarn,
Ásrún.
Handrit afmælis- og minningargreina skulu
vera vel frá gengin, vélrituð eða tölvusett.
Sé handrit tölvusett er æskilegt, að disk-
lingur fylgi útprentuninni. Auðveldust er
móttaka svokallaðra ASCII-skráa, öðru
nafni DOS-textaskrár. Ritvinnslukerfin
Word og Wordperfect eru einnig auðveld í
úrvinnslu. Senda má greinar til blaðsins í
bréfasíma 569 1115, eða á netfang þess
(minning@mbl.is) — vinsamlegast sendið
greinina inni í bréfinu, ekki sem viðhengi.
Nánari upplýsingar má lesa á heimasíðum.
Það eru vinsamleg tilmæli að lengd greina
fari ekki yfir eina örk A-4 miðað við með-
allínubil og hæfilega línulengd – eða 2.200
slög. Höfundar eru beðnir að hafa skírnar-
nöfn sín en ekki stuttnefni undir greinunum.