Morgunblaðið - 30.08.2002, Side 10

Morgunblaðið - 30.08.2002, Side 10
FRÉTTIR 10 FÖSTUDAGUR 30. ÁGÚST 2002 MORGUNBLAÐIÐ UNDIRRITAÐUR lögmaður, Hreinn Loftsson hrl., lögmaður Baugs Group hf., fer þess á leit við Héraðsdóm Reykjavíkur að úrskurð- að verði um lögmæti aðgerða lögreglu svo og lögmæti haldlagningar gagna og muna sem lagt var hald á í leit sem framkvæmd var í húsakynnum Baugs Group hf. hinn 28. ágúst 2002. Kröfugerð: Kærandi, Baugur Group hf., kt. 4807982289, Skútuvogi 7, 104 Reykjavík, óskar með kæru þessari eftir úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur um: a. Lögmæti aðgerða lögreglu við húsleit í höfuðstöðvum kæranda, dags. 28. ágúst 2002. b. Lögmæti haldlagningar gagna í umræddri húsleit. Málavextir: Með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur, dags. 28. ágúst 2002, var fallist á kröfu efnahagsbrota- deildar ríkislögreglustjóra, dags. sama dag, um leit í húsnæði Baugs hf./Aðfanga hf. að Skútuvogi 7, Reykjavík, í því skyni að handtaka þar sakborninga Tryggva Jónsson og Jón Ásgeir Jóhannesson og finna muni og gögn sem hald skyldi lagt á í þágu rannsóknar á meintum brotum þeirra. Leitarheimildin náði einnig til læstra hirslna. Tilefni kröfu ríkislögreglustjóra eru ásakanir Jóns Geralds Sullenber- ger, forsvarsmanns heildsölufyrir- tækisins Nordica Inc., sem skráð er í Miami í Flórídaríki í Bandaríkjunum, í garð framangreindra manna, sem eru forstjóri og stjórnarformaður Baugs Group hf., um að þeir hafi „með röngum reikningum, látið Baug hf., greiða verulegar fjárhæðir til kaupa á skemmtibátnum Thee Viking i Miami Florida í Bandaríkjunum sem þeir eiga í félagi við Jón Gerald Sull- enberger sem er viðskiptafélagi þeirra sem þar býr eins og komist er að orði í kröfu ríkislögreglustjóra. Krafa ríkislögreglustjóra um leit og handtöku byggir á tveimur meg- inþáttum. Annars vegar er um að ræða grun um misferli vegna 33 reikninga sem Jón Gerald gerði Baugi í nafni Nordica frá janúar 2000 til 29. maí 2002. Hins vegar beinist rannsóknin að því að upplýsa hvort reikningur að fjárhæð USD 589.890 hafi verið gjaldfærður í bókhaldi Baugs hf. og hvert greiðsla vegna reikningsins hafi runnið. Í kröfu ríkislögreglustjóra kemur fram að rannsókn lögreglu muni bein- ast að því að leita í bókhaldi Baugs hf. hvort og þá hvernig framangreindir reikningar hafi verið færðir þar til gjalda auk þess að leita staðfestingar á samskiptum kærðu við Jón Gerald, t.d. með frumritum þeirra ritvinnslu- skjala og tölvupóstsendinga sem Jón Gerald hefur afhent lögreglu, skjal- lega eða á gagnaberum í tölvukerfi Baugs. Í úrskurði héraðsdóms var krafa ríkislögreglustjóra tekin nánast orð- rétt upp og á hana fallist samdægurs. Í framhaldi af þessum úrskurði komu þrír starfsmenn ríkislögreglu- stjóra í aðalstöðvar Baugs Group hf. um kl. 16.45, auk þess sem um tugur lögreglumanna fylgdi á eftir laust eft- ir kl. 17.00. Framkvæmdu þeir leit, lögðu hald á muni og tóku afrit af tölvugögnum. Aðgerðum lögreglu á vettvangi var lokið um miðnætti. Málsástæður: I Kærandi telur aðgerðir lögreglu alltof umfangsmiklar og að upplýs- inga sem lögregla leitaði eftir hefði mátt afla með mun vægari aðgerðum. Kærandi heldur því fram að rannsókn lögreglu í undanfara kröfu um leit og handtöku hafi verið verulega ábóta- vant. Bendir kærandi í því sambandi á að síðari hluti kröfugerðar lögreglu, þ.e.a.s. um að tiltekinn reikningur hafi verið gjaldfærður í bókhaldi Baugs, á ekki við nein rök að styðjast. Telur kærandi að eðlilegra hefði verið að rannsaka ásakanir á hendur for- svarsmönnum Baugs frekar áður en farið var fram á jafn viðurhlutamikla aðgerð sem leit í húsakynnum fyrir- tækisins er. Kærandi heldur því fram að athafnir lögreglu á vettvangi hafi verið í engu samræmi við markmið rannsóknarinnar, eins og það er kynnt í kröfu til Héraðsdóms Reykja- víkur. Lögreglan hafi lagt hald á um- talsvert magn gagna sem ekki verður með neinu móti séð að tengist efni rannsóknarinnar og þannig farið úr hófi við haldlagningu gagna. Loks heldur kærandi því fram að fram- ganga lögreglunnar á vettvangi hafi verið ámælisverð. Umboðsmönnum Baugs var lengi haldið í óvissu um efni og tilgang rannsóknarinnar og var aldrei gerð grein fyrir réttindum félagsins þannig að unnt væri að halda uppi réttum vörnum. Hér á eft- ir verður leitast við að skýra einstak- ar málsástæður kæranda frekar. II Eins og fram kemur í kröfu rík- islögreglustjóra til Héraðsdóms Reykjavíkur byggjast grunsemdir lögreglu á framburði fyrrum við- skiptafélaga kærðu, Jóns Gerald Sul- lenberger, kt. 240664-2089, íslensks ríkisborgara sem á og rekur útflutn- ingsfyrirtækið Nordica Inc. í Banda- ríkjunum, sem stofnað var á árinu 1999. Baugur Group hf. hefur átt í við- skiptum við Nordica en ljóst er að síð- arnefnda fyrirtækið hefur viljað auka viðskipti við Baug en Baugur að sama skapi viljað draga úr viðskiptum og er þeim nú slitið að fullu. Í ljósi þess að hér er um mál að ræða er tengist lík- lega fremur uppgjöri viðskipta milli félaga verður að telja að lögreglu hafi borið að ganga ítarlega úr skugga um hvort ásakanir annars aðilans á hend- ur forsvarsmanna hins um meint sak- næmt athæfi eigi við rök að styðjast. Hér ber að hafa í huga að umræddur forráðamaður Nordica Inc. hefur tjáð forsvarsmönnum Baugs að viðskipti við Baug séu meginhluti allra við- skipta Nordica Inc. Lögreglan byggir kröfu um leit og handtöku einvörð- ungu á framburði og gögnum sem Jón Gerald Sullenberger hefur látið þeim í té. Þar á meðal er reikningur að upp- hæð USD 589.890 sem Jón Gerald kveður að hafi verið tilbúningur og að hann hafi enga greiðslu fengið vegna reikningsins. Er það ekki að furða því hér er um að ræða kredit-reikning sem gefinn var út af Nordica Inc. til Baugs vegna afsláttar en eðli slíkra reikninga er að þeir eru tekjufærðir hjá því fyrirtæki sem þeir eru gefnir út á, í þessu tilviki Baugur Group hf., en ekki færðir til gjalda. Meðfylgj- andi er yfirlýsing KPMG Endurskoð- unar hf. þessu til staðfestingar. Efna- hagsbrotadeild ríkislögreglustjóra virðist hafa yfirsést þetta mikilvæga atriði. Einfalt var fyrir embættið að ganga úr skugga um réttmæti þess- arar ávirðingar Jón Geralds án þess að til húsleitar og handtöku þyrfti að koma. Er rannsókn lögreglu því veru- lega ábótavant, sbr. 10. gr. stjórn- sýslulaga, nr. 37/1993, en stjórnvaldi ber m.a. að staðreyna hvort upplýs- ingar sem það byggir á séu réttar. Þannig heldur kærandi því fram að aðgerðir lögreglunnar í framhaldinu séu ólögmætar. Kærandi heldur því fram að þessi háttur lögreglunnar, að fara fram á leit í starfsstöðvum Baugs Group hf., án þess að fram færu frek- ari rannsóknir á sakargiftum þeim sem á stjórnarformann og forstjóra Baugs eru bornar, sé brot á meðal- hófsreglu 12. gr. stjórnsýslulaga, sbr. og 2. málsl. 14. gr. lögreglulaga, nr. 90/1996, þar sem segir að aldrei megi ganga lengra í beitingu valds en þörf er á hverju sinni. Það skal tekið fram að kærandi er ekki að óska eftir endurskoðun á úr- skurði Héraðsdóms um húsleit, dags. 28. ágúst sl., þar sem aðgerðin er um garð gengin, sbr. 3. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991, um meðferð opinberra mála (oml.), enda væri það hlutverk Hæstaréttar að úrskurða í slíkum málum. Tilgangur kæranda með kæru sinni er að fá úrskurð um lög- mæti rannsóknarathafna lögreglu, sbr. 75. og 79. gr. oml. Auk þessara ágalla á undirbúningi lögreglu, sbr. það sem að framan greinir, voru að- gerðir á vettvangi mun umfangsmeiri en heimild var til í úrskurði héraðs- dóms eins og nú verður rökstutt. III Við leit í húsakynnum kæranda tók lögregla afrit af öllum tölvugögnum Baugs Group hf., hverju nafni sem nefnast, þar á meðal fjárhagsupplýs- ingar og tölvupóst starfsmanna. Auk þess var numið brott mikið af gögnum sem á engan hátt tengjast máli því sem lá til grundvallar kröfu lögreglu um húsleit. Hafa ber í huga að Baug- ur Group hf. er skráð félag í Kauphöll Íslands og aðgerðir sem þessar geta hæglega haft mjög skaðleg áhrif á gengi hlutabréfa og þá um leið hags- muni hinna fjölmörgu hluthafa í fé- laginu. Á þessu stigi voru umboðs- menn kæranda í algerri óvissu um að hverju rannsókn lögreglunnar beind- ist og þ.a.l. var erfitt fyrir þá að halda uppi vörnum. Er þetta, að mati kær- anda brot á a-lið 3. mgr. 6. gr. Mann- réttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994 (MSE), en þar segir að hver sá sem borinn sé sökum um refsi- verða háttsemi skuli fá, án tafar, vitn- eskju í smáatriðum um eðli og orsök þeirrar ákæru sem hann sætir. Í framkvæmd hefur verið talið að rétt- indi þau sem sakborningur njóti sam- kvæmt þessu eigi einnig við um aðra þá aðila sem eiga verulegra hags- muna að gæta. Kærandi bendir á að samkvæmt kröfu lögreglu til héraðsdóms var kynnt að rannsókn lögreglu myndi beinast að því að leita í bókhaldi Baugs Group hf. um hvort og þá hvernig reikningar hafi verið færðir til gjalda auk þess að leita staðfest- ingar á samskiptum kærðu við Jón Gerald. Lögreglan notaði hins vegar þessa heimild til þess að ná viðkvæm- um upplýsingum úr tölvukerfi fyrir- tækisins um alla þætti starfsemi þess og öll persónuleg samskipti starfs- manna. Hér er gróflega brotið gegn stjórnarskrárvörðum réttindum kær- anda og starfsmanna hans um frið- helgi einkalífs, sbr. 1. mgr. 71. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands, nr. 33/1944 (stjskr.), og 8. gr. Mann- réttindasáttmála Evrópu (MSE), sbr. lög nr. 62/1994. Í dómaframkvæmd Mannréttindadómstóls Evrópu hefur það m.a. verið staðfest að ákvæði um friðhelgi einkalífs og heimilis taki einnig til starfsstöðva lögaðila. Kær- andi krefst þess að dómurinn úr- skurði um lögmæti þessara aðgerða lögreglunnar jafnframt sem hann krefst þess að öllum gögnum sem gerð hafa verið upptæk og tengjast ekki sakargiftum á hendur forstjóra og formanni stjórnar með beinum hætti samkvæmt úrskurði Héraðs- dóms Reykjavíkur verði þegar í stað skilað, með vísan til 79. gr. oml. Á þetta við um skjöl og tölvugögn, þ.á m. allar upplýsingar úr fjárhags- bókhaldi félagsins. IV Kærandi telur ámælisverða framgöngu lögreglu við húsleitina. Lögreglan birtist eingöngu með ljós- rit af úrskurðarorði héraðsdóms og gaf mjög takmarkaðar upplýsingar um efni sakargifta eða tilgang hús- leitar. Þá upplýsti lögreglan umboðs- menn kæranda ekkert um lögvarinn rétt þeirra til að bera undir dómara lögmæti ákvörðunar um haldlagningu einstakra muna, sbr. 79. gr. oml. Þeg- ar kæranda hafði loks verið gerð við- hlítandi skýring af hálfu lögreglu um efni og markmið rannsóknar hennar var húsleitinni nær lokið. Af þessu til- efni telur kærandi húsleitina ólög- mæta og krefst þess að öllum þeim gögnum sem fjarlægð voru úr hús- kynnum kæranda verði þegar í stað skilað, hverju nafni sem nefnist. Lagarök Um heimild kæranda til að bera lögmæti haldlagningar undir héraðs- dóm vísar hann til 75. og 79. gr. oml., sbr. og dóm Hæstaréttar í máli nr. 391/1999, dags. 30. sept. 1999. Þá vís- ar kærandi til 71. gr. stjskr., sem og 6. og 8. gr. MSE. Ennfremur vísar kær- andi til 10. og 12. gr. stjórnsýslulaga, svo og 14. gr. lögreglulaga. Flýtimeðferð Vegna mikilvægra hagsmuna kær- anda fer Baugur Group hf. þess á leit við Héraðsdóm Reykjavíkur að máli þessu verði flýtt svo sem framast er unnt. Reykjavík, 29. ágúst 2002. F.h. Baugs Group hf. Hreinn Loftsson hrl. Hjálagt fylgja eftirgreind gögn: 1. Yfirlýsing endurskoðunarskrif stofunnar KPMG, dags. 29. ágúst 2002. 2. Kreditreikningur Nordica Inc., dags. 30. ágúst 2001. 3. Úrskurður Héraðsdóms Reykja- víkur, dags. 28. ágúst 2002. 4. Krafa Ríkislögreglustjóra um leit og handtöku, dags. 28. ágúst 2002. 5. Útskrift úr þjóðskrá Kæra lögmanns Baugs til Héraðsdóms Reykjavíkur Morgunblaðið/Þorkell Hér fer á eftir í heild kæra sem lögmaður Baugs Group hf. sendi til Héraðsdóms Reykjavíkur í gær vegna húsleitar sem starfsmenn Ríkislögreglustjórans fram- kvæmdu hjá fyrirtækinu sl. miðvikudag. Doktor í kennslu- fræðum HINN 9. ágúst síðastliðinn varði Hafþór Guðjónsson, lektor við Há- skóla Íslands og Kennaraháskóla Ís- lands, doktorsritgerð við Háskólann í Bresku Kolumbíu, Vancouver, Kanada. Ritgerð- in ber heitið „Teacher learn- ing and language: A pragmatic self- study“. Ritgerðin snýst um kenn- aranám, þ.e. spurninguna hvernig fólk lærir að kenna. Í fréttatilkynn- ingu segir: Til að takast á við þessa spurningu beinir höfundur athygl- inni að eigin starfsvettvangi og til- raunum sínum til að þróa nýtt nám- skeið fyrir kennaranema á grundvelli hugmynda sem hann hafði kynnst meðan hann var í fram- haldsnámi í Kanada á árunum 1997 til 1999. Ritgerðin byggir á rann- sóknargögnum sem var aflað skóla- árið 1999 til 2000, einkum dagbók- arfærslum höfundar, viðtölum við þátttakendur í téðu námskeiði og verkefnum og dagbókum sem þeir gerðu í tengslum við námskeiðið. Við úrvinnslu gagna styðst Haf- þór við hugmyndir bandaríska heim- spekingsins Richards Rortys en þær fela í sér þá afstöðu að maðurinn sé fyrst og fremst tungumálavera og að framþróun mannkyns sé fólgin í því að læra að yrða heiminn með sífellt nýjum hætti. Í samræmi við þetta viðhorf lítur höfundur á það sem verkefni sitt að nýta rannsókn- argögn sín til að endurlýsa kenn- aranámi með það fyrir augum að benda á nýjar sóknarleiðir fyrir þá sem starfa að menntun kennara. Meginniðurstaða höfundar er að ríkjandi málvenjur eða talleikir (language games) í samfélaginu hafi afgerandi áhrif á það hvernig fólk lærir að kenna. Hafþór fæddist í Vestmanna- eyjum 26. maí árið 1947. Foreldrar hans voru Guðjón Jónsson og Marta Jónsdóttir en þau eru bæði látin. Að loknu stúdentsprófi stundaði Hafþór nám í efnafræði við Háskólann í Osló og lífefnafræði við Háskólann í Tromsö í Noregi, þar sem hann lauk mastersprófi árið 1976. Hann starf- aði um hríð við rannsóknir á Raun- vísindastofnun Háskóla Íslands en gerðist síðan efnafræðikennari við Menntaskólann við Sund árið 1979 og starfaði þar allt til ársins 1997. Frá árinu 1988 hefur Hafþór verið viðriðinn kennaramenntun, fyrst við Háskóla Íslands en síðar einnig við Kennaraháskóla Íslands. Hafþór er höfundur þriggja námsbóka um efnafræði fyrir framhaldsskóla sem Mál og menning gaf út á árunum 1988 til 1992. Hafþór er kvæntur Þorgerði Hlöðversdóttur og eiga þau tvö börn saman, Brynjar og Örvar, en að auki Kjartan Orra Jónsson og Ástu Haf- þórsdóttur frá fyrri samböndum. Hafþór Guðjónsson ♦ ♦ ♦ Alþjóða kennsla- nefndin styrkt RÍKISSTJÓRNIN samþykkti á fundi sínum á þriðjudag að styrkja starfsemi Alþjóða kennslanefndar- innar í Bosníu um 1,7 milljónir kr. en Eva Klonowski réttarmeinafræðing- ur starfar með nefndinni. Ríkis- stjórnin hefur áður styrkt starf nefndarinnar með svipuðum fjár- framlögum. Starf Alþjóða kennslanefndarinnar í Bosníu snýst um að bera kennsl á jarðneskar leifar sem fundist hafa í fjöldagröfum eftir borgarastríðið þar.

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.