Tíminn Sunnudagsblað - 12.07.1964, Blaðsíða 10

trakti“ á góðbýlunum var jafnvel
komið súkkulaði, meira að segja á
kotbæjum.
Og það voru fleiri en séra Gunnar
í Laufási, sem hörmuðu gömlu tízk-
greiningar. Og ég er sannfærður um
una, sem nú hlaut að láta undan
siga. Sigríður Gunnlaugsdóttir skálda,
kunni ekki sem bezt v»Ið bringsmala-
buxurnar og hinar þríseymdu treyj-
ur og dró jafnvel í efa, að mikil gæfa
fylgdi slíkum búningi:
Betra er. að eiga mann á mussu,
menjalín, en kauða á treyju.
En menjalínarnar virtu hollráð
skáldkonunnar að vettugi. Heimasæt
ur og vinnukonur flykktust blygðun-
arlaust til kirkjunnar með kollháa
skjugghatta á höfðinu, prýddar klút-
um af rándýra silki, í för með treyju-
kauðunum, og það var kannski eitt-
hvað annað og fleira en tóm guð-
rækni og lofgerð og kristileg auð-
mýkt, sem hvarflaði að þeim í kirkj-
unni, þegar þær gjóuðu augunum
suður yfir ganginn til bekkjanna, þar
sem karlmennirnir sátu. Nei — kven
þjóðin setti það ekki fyrir sig, þó að
karlmennirnir hættu að ganga
í mussum og hnjábuxum.
Mitt í þessum flaumi umbreyting-
anna voru samt til karlmenn, sem
hefðu verið Siggu skáldu að skapi
og ekki lögðu mussuna og stultbux-
urnar fyrir róða. Þorvaldur Thorodd-
sen ferðaðist um Hornstrandir sum-
arið 1886. Hann segir í ferðalýsing-
unni: „Fyrir fáum árum dó karl í
Skjaldabjarnarvík, sem aSKaf var í
stuttbuxum". Svo lífseig var þá þessi
tízka, sem kom upp á siðasta fjórð-
ungi átjándu aldar, að hún var ekki
með öllu úr sögimni fyrr en nítjánda
öldin var nálega úti.
Það fer varla milli mála, hver það
var, er svo lengi hélt tryggð við hnjá-
buxurnar. Hann hefur án efa heitið
Grímur Jónsson. Það er að sönnu
ekki alveg rétt, að hann hafi dáið í
Skjaldabjarnarvík, því að hann fór
þaðan suður að Steingrímsfirði ári
fyrir andlát sitt og dó í Bæ á Sel-
strönd. En Við Skjaldabjarnavík
mun hann hafa verið kenndur allan
síðari hluta ævi sinnar, og það hefur
Þorvaldi verið fast í minni.
Grímur var bóndasonur frá Bæ í
Trékyllisvík, og þar fæddist hann ár-
ið 1798. Var hann kallaður „vandað-
ur dánumaður". Þegar hann er ung-
ur maður, er mussan enn hinn sjálf-
sagði búningur í Víkursveit, og þó
að veður skiptist í lofti og þorri
manna taki upp nýtt fatasnið, held-
ur Grímur fast við það, er hann hafði
vanizt í æsku. Hann gerist bóndi á
æskustöðvum sínum, en flyzt um
miðja öldina til búskapar norður í
Skjaldabjarnarvík. Og alltaf heldur
hann tryggð við hnjábuxurnar, þó að
enginn maður annar sjáist svo búinn.
Búskap hans lýkur, þegar hann er
kominn á áttræðisaldur, en hnjábux-
urnar hafa 'verið hinn heilsusamleg-
asti klæðnaður, því að Grímur á enn
mörg ár fyrir höndum. Hann þrauk-
ar í húsmennsku í Skjaldabjarnarvík,
þar til hann er orðinn hálfníræður.
vald Skógalín.
Þá flyzt hann suður að Bæ vorið 1883
til þess að deyja, síðastur þeirra
manna, er fylgdu gömlu klæðatízk-
unni, hjá gömlum sambýlismanni
sínum, Jóni Valgeiri Hermannsyni,
er þangað fór búferlum þetta sama
vor. Sjálfur var Grímur barnlaus,
þótt tvíkvæntur væri. En nafni hans
var samt borgið. Jón Valgeir átti
son, er hét Grímur og varð síðar
kunnur maður, kaupmaður í Súðavík,
og hefur hann vafalaust borið nafn
gamla Stuttbuxna-Gríms í Skjalda-
bjarnarvík.
Fleiri voru þeir þó en Grímur, sem
héldu furðulengi tryggð við mussu-

4:'

.
Teikning, sem sýnjr vinnubrögð og klæðaburð fólks á höfðingjasetri seint á áfjándu öld.
634
T t N I N .1 — SUNNUDAGSBLAÐ