Tíminn Sunnudagsblað - 13.08.1967, Blaðsíða 4

Tíminn Sunnudagsblað - 13.08.1967, Blaðsíða 4
. Lárentíusar sögu Kálfssonar Hólabiskups eftte séra Æinar Haf- liðason, prest á Breiðabólstað > Vesturhópi, segir svo: „Jörundur biskup á Hólum setti kanúka klaustur á Möðruvöllum i Hörgár dal." Og í Lögmannsannál, sem Einar reit einnig, stendur þetta: „Item Jörundur biskup setti klaust ur at Stað í Reynisnesi ok á Möðru völlum í Hörgárdal" og er ársett 1295. í konungsannál 1296 stendur eftirfarandi: „Jörundur biskup setti kanokaklaustur á' Möðru- völlum i Hörgárdal, en nunnu- klaustur at Stað í Reynisnesi." Ber annálunum hér ekki saman, en báðir teljast þeir góðar heim- íldir. Líklega fer þó Lögmanns- annéli hér með rétt mál, að stofn- ár klaustranna á Möðruvöllum og Reynistað sé 1295. Þá segir í Lárentíusar sögu: „Ári síðar (1296), skipaði Jörund- ur biskup Teit príor á Möðruvöll- um." Á síðari hluta 13. aldar gerði Staða-Árni Þorlóksson, Skáiiolts- biskup 1268-98, tilkall til kirkju- staða hér, eins og flestum er kunn ugt úr sögu landsins. Urðu um staðaeignir miklar deilur og mála- stapp milli klerka og höfðingja, og valt á ýmsu í þeim málum, eins og gleggst sést af sögu Árna KLAUSTRAÞÆTTIR IV - ¦ : , -- • biskups. Aðalandstæðingur Árna biskups í staðamálum var Hrafn Oddsson, riddari og hirðstjóri, for ustumaður leikmanna þeirra, er héldu kirkjustaði, svo sem forn lög og venjur i landinu buðu. Loka- samningur milli Árna biskups og konungs í staðamálum var gerður 1297, og er hann á þessa leið: „Að þeir staðir i Skálholtsbiskupsdæmi sem kirkjur ættu alla, skyldu vera undir forræði biskups, en hina sem leikmenn ættu háMa heima- jörðina eða meir skyldu Ieikmenn halda framvegis." Var þetta varla nemá hálfur sigur fyrir biskup. í Hólabiskupsdæmi voru staða- mál ekki rekin á svipaðan hátt og í syðra biskupsdæminu, og áttu þeir enga eða litla samstöðu bisk- uparnir, Árni í Skálholti og Jör- undur á Hólum Var ólíkt um skap 676 T I M i « N — SUNNUDAGSBLAÐ

x

Tíminn Sunnudagsblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn Sunnudagsblað
https://timarit.is/publication/301

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.