Tíminn Sunnudagsblað - 21.11.1971, Page 3

meðalstórum flokki eru
orSnir færlr
Landamærin, sem
Dag hvern heyrast ógurleg öskur í frumskógum Suíur-
Ameríku. Það er morgunsöngur öskurapanna, viðlíka
langur og meðalmessa. Raddbönd þessa dýrs eru ekki
neinn hégóml, og raunar eru raddfærin öll sérlega öfiug.
Öskur þess heyrast að minnsta kostl þrjá kílómetra.
Nótt eftir nótt og ár eftir ár safnast hópar apa saman á
sama stað tii næturhvíldar. Þegar dagur rennur, hefja þeir
öskur sín. Það er þróttmikill kór, og hann gefur öðrum
öpum til kynna, hvar landamærin eru. Gamall api, leið-
togi flokksins, stjórnar þessum kórsöng.
I
karldýr og sjö roskin kvendýr, fjórlr
ungir opar. og þrír á bernskuskeiði.
Ungviðið er sífellt f fangl móður
sinnar.
um að klifra hjálparlaust i trjánum,
en f langferðum sitja þeir enn á
baki móður sinnar. Sé langt milli
greina, brúar móðirin bilið.
_____i
með öskrum. sinum, geta haldizt ó-
breytt í mörg ár. Dæmi eru um það
frá Suður-Ameríku, að þau hafi að
mestu staðið óhögguð í nítján ár.
Það gengur upp og ofan um hjúskap-
inn hjá öpunum. Sterkustu og her-
skáustu karldriýn hrekja hin brott.
Lendi jafningjum saman, getur leik-
urinn gránað. Verða þá báðir sárir
mjög, áður en einvíginu lýkur, og
stundum liggur annar dauður eftlr.
Rófan er eiginlega fimmti hand-
leggur öskurapans. Ungir apar hanga
iðulega á rófunni, og berjast svo
með höndum og fótum. í slíkum
slagsmálum er eins og apinn skynjl
það með rófunni, hvað greinar þola.
þeir forðast þær, sem veikar eru.
Bsmœs
Erfitt er að hafa öskurapa i búri.
Þar unlr hann illa. Visindamanni
tókst þó að komast til botns í því,
hvernig þessi dýrategund beitir róf-
unnl. Með henni^etur öskurapi til
dæmis hæglega opnað dyr og tekið
af manni gleraugu, ef i það fer.
TfMINN — SUNNUDAGSBLAÐ
867