Íslendingaþættir Tímans - 12.05.1971, Side 30

að til þess var tekið, og eftirsóttur.
Skapsmaður, ör í lund, en fljótur
til sátta. Vel látinn og vel metinn.
Hann andaðist í Fremstuhúsum á
sjötugasta aldursári úr krabba-
meini 6. september 1914. Kenndi
hann sjúkdómsins í útveri um vor-
ið, og varð að hætta róðrum og
fór á spítalann á Þingeyri, en
dvaldi þar ekki lengi, þar eð hann
vissi að engin var batavonin og fór
heim. Fór hann jafnan út á tún
um sumarið til sláttar á milli kvala
kastanna.
Guðbjörg Torfadóttir var mikill-
ar gerðar, flugnæm og vel kunn-
andi, óvílsöm og dugleg, gaman-
söm og sjór að fróðleik.
Ég læt hér,*sögu fljóta með, er
tengdasonur h'ennar sagði mér eft
ir henni:
Þegar þau lögðu niður hlóðin,
en keyptu eldavél, báru þau hjón-
in hana heim frá sjóm*m á hand-
börum og sagði Guðbjörg að þá
hefði hún lyft þyngstri byrði. Vega
lengdin er röskur hálfur kílómetri
og var öll á fótinn, þýfðir götu-
troðningar og í hæsta máta ógreið
fær.
Guðmundur sonur þeirra, hefur
oft þurft að taka á öllu sem hann
átti til í lífsbaráttu langrar ævi,
því að æði oft hefur lífsbraut hans
verið á fótinn.
Foreldrar hans giftust og hófu
búskap 1877. Elzta barn þeirra,
Guðmundur lifði skamma stund,
en hið næsta er Guðmundur sá,
er hér verður getið.
Önnur systkini hans eru öll á
lífi: Torfi, Hermann og Guðrún,
öll komin yfir áttrætt. Yngsta dótt
irin Borgný er 74 ára og hefur bú-
ið og átt heima í Fremstuhúsum
alla ævi.
Guðmundur fór snemma að
vinna, bæði við bú foreldra sinna
og við sjó. Var hann lengi stýri-
maður á skútum, lengst hjá Jóni
Hólmsteini skipstjóra frá Þingeyri.
Haustið 1915 settist hann í yngri
deild Flensborgarskólans, ásamt
fleiri Dýrfirðingum, en sá skóli var
þá mjög sóttur af ungum mönnum
héðan að vestan. Hafði hann ekki
notið neinnar skólakennslu áður.
Gaenfræðaprófi lauk hann vorið
1907 með góðum árangri.
Á Núpi var þá ungmennaskóli
sr Sigtryggs tekinn til starfa #g
kennsla staðið þar einn vetur.
Barnaskóli var þá og nýstofnaður
þar, og var ungmennaskólinn
fyrstu veturna kvöldskóli en böm-
um kennt í skólastofunni á dag-
inn.
Svo er það sumarið 1907, að sr.
Sigtryggur á Núpi kemur inn að
Fremstuhúsum að hitta Guðmund,
er þá var við slátt fram á dal, og
falar hann fyrir kennara í barna-
skólann næsta vetur, en Guðmund
ur skorast undan, enda ekki tekið
kennarapróf, en ætlaði að setjast
í kennaradeildina í Flensborg um
haustið, en var ekki búinn að
sækja um skólavist.
Bjöm Guðmundsson frá Næfra-
nesi, tók kennarapróf þá um vor-
ið, en var ráðinn til utanafarar til
framhaldsnáms í Askov um haust-
ið. Björn varð síðan kennari á
Núpi fyrst við barnaskólann og
jafnframt við ungmennaskólann
og starfaði við þann skóla sem
kennari og skólastjóri langa ævi.
Þessari málaleitun sr. Sigtryggs
við Guðmund Hermannsson lauk
þannig, að hann tók að sér að
kenna á Núpi næsta vetur, en frest
aði för sinni í kennaraskólann og
varð sú frestun ævilöng. Sr. Magn-
ús Helgason sagði við setningu
kennaraskólans um haustið, að
hann hefði vonað að Guðmundur
Hermannsson. prýddi hópinn í vet-
ur. En af því varð aldrei, því ör-
lögin tóku hér í taumana. Guð-
mundur var farkennari í Mýra-
hreppi í aldarfjórðung, ekki óslit-
ið. Hætti kennslu vegna aldurs
1941/
Haustið 1910 kvongaðist hann
Vilborgu Daríðsdóttur frá Álfadal
og bjó í Fremstuhúsum 1910—‘14.
Konu sína missti hann 5. ágú.st
1913 frá tveim dætrum á fyrsta og
öðru ári. Ólst sú eldri upp hjá
nióðurforeldrum sínum upp frá
því, sem þá um vorið höfðu flutt
í nágrennið til dóttur sinnar.
Yngri dóttirin ólst upp á vegum
föður síns.
Haustið 1918 kvæntist Guðmund
ur öðru sinni Guðrúnu Gísladóttur
frá Fremri-Hjarðardal og bjuggu
þau á Næfranesi 1919—‘21, en
fluttu þá í tvíbýli að Fremri-Hjarð
ardal og bjuggu þar til 1947 er
synir þeirra tóku við búi, og þar
dvaldist Guðmundur meðan Sig-
urður sonur hans bjó, en hann
missti konu sína frá fimm börríum
1965.
Börn Guðmundar eru þessi:
Jóhanna Guðríður f. 16. ágúst
1911, kona Guðmundar Gíslasonár
bónda á Höfða, Guðbjörg Elinborg
f. 6. september 1912, kona Gríð-
mundar Símonarsonar skipstjóra í
Reykjavík. Síðari konu börn:
Gísli f. 4. nóv. 1919, vélstjóri í
Reykjavík, Kona: Valborg Ólafs-
dóttur, Vilborg f. 21. nóv. 1920,
ljósmóðir á Núpi, gift Hauki Kristj
ánssyni bónda á Núpi. Hermann f.
20. jan. 1922, vélgæslumaður á
Þingeyri. Kona Áslaug Kristjáns-
dóttir, Rósa f. 18. apríl 1923,
saumakona í Reykjavík, Sigurður
f. 10. febrúar 1926. Konar hans
var Sigurbjörg Gísladóttir, dáin
1965 og Þorsteinn f. 10. febrúar
1926, vélsmiður 1 Reykjavík, kona:
Fjóla Steinþórsdóttir. Guðrún
Gísladóttir kona Guðmundar (f.
2. okt. 1886) dvelur nú á sjúkra-
deild elliheimilisins Grundar, Rvík.
Öll" börn Guðmundar eiga afkom-
endur. Þorsteinn yngsti sonurinn
var fóstraður hjá frænku Guðrún-
ar: Halldóru Gestsdóttur og manni
hennar Jóni Jónssyni bónda á Más-
stöðum.
Allir vita að farkennsla í sveit
vgr erfitt starf og illa launað. Hér
í sveit voru kennslustaðirnir þrír
og yfir heiði að fara á einn þeirra,
Ingjaldssand. Sú heiði er há og
oft villugjörn og erfið yfirferðar á
vetrum. Kennarinn fer á milli
kennslustaða á sunnudögum,
kenndi hina daga vikunnar. Skóla-
kortin vai’ð kennarinn að bera á
milli, í sívölu blikkboxi og var það
óþægilegur burður í vondum veðr-
30
ÍSLENDINGAÞÆTTIR