Morgunblaðið - 05.03.2005, Qupperneq 8

8 LAUGARDAGUR 5. MARS 2005 MORGUNBLAÐIÐ
FRÉTTIR
Ríkisútvarpinu er það mikill heiður að fá að afhenda kynþokkafyllstu konu landsins dóta-
kassa ástarlífsins.
Ríkisstjórn Íslandssamþykkti í gærþá tillögu Björns
Bjarnasonar, dóms- og
kirkjumálaráðherra, að
fulltrúum dóms- og
kirkjumálaráðherra og
fjármálaráðherra verði
falið að leggja fram tillög-
ur um kaup eða leigu á
fjölnota varðskipi og eft-
irlitsflugvél fyrir Land-
helgisgæslu Íslands,
samningu útboðsgagna og
frekari undirbúning.
Björn Bjarnason segir
mikilvægt að ríkisstjórnin
hafi sýnt skilning á nauð-
syn þess að endurnýja
tækin til að þau svari kröf-
um tímans.
Löngu er orðið tímabært að
endurnýja tækjakost Landhelgis-
gæslunnar en sem dæmi má nefna
að varðskipið Óðinn er um 45 ára
gamalt, Týr og Ægir um og yfir 30
ára skip og Fokker-flugvélin 29
ára. Allt tæki í góðu lagi en end-
ingartími þeirra eigi að síður far-
inn að styttast og kröfur gerðar í
dag um meiri afköst þessara
björgunar- og eftirlitstækja. Ekki
er búist við að mikið verð fáist fyr-
ir tækin sem úrelt verða.
Þakkar ráðherra framsýnina
Georg Kr. Lárusson, forstjóri
Landhelgisgæslunnar, segir í
samtali við Morgunblaðið að
starfsmenn Gæslunnar séu í skýj-
unum með þessa ákvörðun Björns
Bjarnasonar, dóms- og kirkju-
málaráðherra. Hann eigi þakkir
skildar fyrir frumkvæði sitt og
framsýni í málinu.
Fram kom í stefnuræðu Davíðs
Oddssonar forsætisráðherra við
upphaf kjörtímabilsins að nauð-
synlegt væri að laga starf Land-
helgisgæslu Íslands að nýjum
kröfum, ráðast í smíði nýs varð-
skips og gera áætlun um endur-
nýjun flugflotans.
Starfsmenn Landhelgisgæsl-
unnar hafa frá áramótum unnið
hörðum höndum að því að kanna
hvernig fá megi nýtt skip eða not-
að til að taka við af elsta varðskip-
inu og nýja eða notaða flugvél sem
tæki við af Fokkernum. Hvort
tveggja er jafnbrýnt því fyrir lok
næsta árs þarf að endurnýja Fok-
kerinn nánast frá grunni ef hann á
að vera flughæfur áfram. Það
myndi kosta hundruð milljóna
króna og erfitt er orðið að fá vara-
hluti í svo gamla vél sem löngu er
hætt að framleiða. Á sama hátt er
orðið brýnt að endurnýja elsta
varðskipið og fá stærra skip og
öflugra í verkefni Gæslunnar.
Fulltrúar Landhelgisgæslunn-
ar hafa heimsótt nokkur lönd til
að afla upplýsinga og skoða bæði
flugvélar og skip. Þá hafa nokkrar
sendinefndir komið hingað til
lands til að kynna bæði flugvélar
og skip. Niðurstaða landhelgis-
gæslumanna er sú að ekki sé
skynsamlegt að sérsmíða stórt
varðskip. Talið er að það myndi
kosta allt að fjórum milljörðum
króna. Hagkvæmari kostur væri
að kaupa nýtt skip, t.d. ganga inn í
kaup á björgunar- og leitarskipi
með öðrum þjóðum eða leigja slíkt
skip. Talið er unnt að kaupa eða
leigja slíkt skip til tíu ára fyrir 1,7
til 2 milljarða króna. Gera má ráð
fyrir að það taki 12–15 mánuði,
hugsanlega allt að tveimur árum
að fá nýtt skip.
Að mati fulltrúa Landhelgis-
gæslunnar eru helstu kröfur til
varðskips þær að það geti sinnt
eftirliti í efnahagslögsögu Íslend-
inga, mengunarvörnum, afgreitt
eldsneyti til björgunarþyrlna á
flugi, og brugðist við í þágu al-
mannavarna hvar sem vera skal á
landinu. Það yrði einnig að geta
stutt við viðbrögð og varnir við
hryðjuverkaógn, nýst til sam-
vinnu við sérsveit lögreglu og toll-
gæslu til varnar smygli á fólki og
fíkniefnum og sinnt hvers konar
björgunarstörfum.
Verða að geta
aðstoðað stór skip
Einnig verður skipið að geta
dregið skip og báta og er talið
nauðsynlegt að miða við að um-
ferð stórra flutningaskipa sé mjög
vaxandi um efnahagslögsögu
landsins. Hafa menn í huga nærri
tvöfalt stærra skip en núverandi
varðskip eða milli tvö og þrjú þús-
und tonn.
Í frétt frá dóms- og kirkjumála-
ráðuneytinu segir að flugvél
Landhelgisgæslunnar þurfi að
búa yfir nútíma greiningar- og
samskiptatækni. Hún þurfi að
hafa nægjanlegt flugþol til að
sinna eftirliti í efnahagslögsög-
unni svo sem fylgjast með ferðum
skipa, mengun og hafís. Hún þurfi
þol til að taka þátt í björgunar- og
leitaraðgerðum og geta sinnt vett-
vangsstjórnun og sjúkraflugi.
Einnig kunni vélin að vera notuð
til flutninga á farþegum í boði hins
opinbera. Þá segja fulltrúar Gæsl-
unnar að hægt þurfi að vera að
breyta útfærslu vélarinnar á
stuttum tíma t.d. í farþegavél,
flutningavél, sjúkraflugvél, flug-
prófunarvél o.fl.
Athuganir Landhelgisgæslunn-
ar hafa leitt í ljós að unnt er að
kaupa eða leigja flugvél með
nauðsynlegum búnaði fyrir 1,8
milljarða króna. Vélar sem koma
til greina eru af gerðunum Casa,
smíðuð á Spáni, og DASH-8 sem
smíðaðar eru í Kanada. Ekki er
unnt að fá þá fyrrnefndu notaða.
Fréttaskýring | Ríkisstjórnin heimilar
undirbúning tækjakaupa fyrir Gæsluna
Stefnt að leigu
eða kaupum
Líða munu að minnsta kosti 18 til 30
mánuðir þar til afhending fer fram
Nú stendur endurnýjun fyrir dyrum.
Stutt í að Fokker-vélin
verði safngripur
 Segja má að Fokker-flugvél
Landhelgisgæslunnar sé að
verða safngripur. Eftir 30 ára
þjónustu, fyrst í innanlandsflugi
og síðan gæslufluginu, endist
hún ekki nema til loka næsta árs
nema hún verði gerð upp fyrir
hundruð milljóna króna. Ljóst er
að ekki fæst mikið fé fyrir vélina,
kannski 15 til 18 milljónir króna.
Fokkerinn myndi sóma sér vel á
flugsafni og er spurningin
kannski helst sú hvort það verð-
ur hérlendis eða erlendis.
joto@mbl.is
„VIÐ erum að gera hluti sem enginn
annar gerir, en það er ástæðan fyrir
því að við erum í sjónvarpi. Við vilj-
um gera skrýtna hluti sem okkur
finnst skemmtilegir og asnalegir og
stundum pínu hættulegir,“ segir
Sverrir Þór Sverrisson, einn stjórn-
enda þáttarins Strákarnir sem sýnd-
ur er á Stöð 2, en í Morgunblaðinu í
gær sagði Herdís L. Storgaard,
verkefnisstjóri Árvekni hjá Lýð-
heilsustöð, að borið hefði á kvörtun-
um frá foreldrum og kennurum um
óæskilega hegðun barna, sem þeir
vildu tengja sjónvarpsþættinum. Þar
koma Sverrir Þór Sverrisson, Auð-
unn Blöndal og Pétur Jóhann Sigfús-
son fram með ýmis uppátæki sem
fallið hafa í misjafnan jarðveg.
Sverrir Þór segir það koma skýrt
fram í þættinum að atriðin séu ekki
til að herma eftir. Spurður hvort sú
leið sé ekki einungis til að firra þá
ábyrgð segir hann ábyrgð foreldra
engu minni. „Það eru foreldrarnir
sem stjórna heimilinu og eru að ala
upp þessi börn. Mér finnst að þeir
ættu að setjast niður með börnunum
sínum og ræða við þau á góðum nót-
um, en það gæti orðið til þess að
sameina fjölskylduna.“
Auka umræðu um ofbeldisefni
Guðbjörg Hildur Kolbeins fjöl-
miðlafræðingur hefur rannsakað
áhrif ofbeldis í sjónvarpi á börn. Hún
segir að það ríki ákveðin vanþekking
og andvaraleysi á sjónvarpsstöðvun-
um gagnvart slíku efni og umræðan í
samfélaginu einkennist af ákveðnu
aðgerðaleysi. Spurð um sjónvarps-
þátt eins og Strákana á Stöð 2 segir
Guðbjörg að 14. gr. útvarpslaga nái
til slíks sjónvarpsefnis. Þar segir að
sjónvarpsstöðvum sé óheimilt að
senda út dagskrárefni sem gæti haft
alvarleg skaðvænleg áhrif á líkam-
legan, andlegan eða siferðilegan
þroska barna á þeim dagskrártíma
sem hætta er á að þau sjái viðkom-
andi efni. „Við vitum að slíkt efni get-
ur hugsanlega haft áhrif.“
Vanþekking og andvara-
leysi gagnvart ofbeldisefni
DÓMS- og kirkjumálaráðherra og
sjávarútvegsráðherra hafa ákveðið
að efla samstarf og samvinnu Land-
helgisgæslunnar, Fiskistofu og Haf-
rannsóknastofnunar.
Í fréttatilkynningu segir að verk-
efni þessara stofnana hafi marga
snertifleti og mikilvægt sé að þær
hafi samstarf um atriði sem að þeim
snúa svo og sameiginlega rekstrar-
þætti eins og útgerð skipa. Ákveðið
hefur verið að ráðuneytisstjórarnir
leiði samstarf þessara þriggja aðila.
Aukið samstarf
Gæslu, Fiski-
stofu og Hafró
♦♦♦