Fréttablaðið - 11.01.2006, Blaðsíða 40

MARKAÐURINN
�������������
�����������������������������
����������������������
������������������������������������������ ���������������������������
ÚTGÁFUFÉLAG: 365 – prentmiðlar RITSTJÓRI: Hafliði Helgason RITSTJÓRN: Björgvin Guðmundsson, Eggert Þór A›alsteinsson, Hólmfríður Helga Sigurðardóttir AUGLÝSINGASTJÓRI: Jónína
Pálsdóttir RITSTJÓRN OG AUGLÝSINGAR: Skaftahlíð 24, 105 Reykjavík AÐALSÍMI: 550 5000 SÍMBRÉF: 550 5006 NETFÖNG: ritstjorn@markadurinn.is og auglysingar@markadurinn.is
VEFFANG: visir.is UMBROT: 365 – prentmiðlar PRENTVINNSLA: Ísafoldarprentsmiðja ehf. DREIFING: Pósthúsið ehf. dreifing@posthusid.is Markaðinum er dreift ókeypis með Fréttablaðinu
á heimili á höfuðborgarsvæðinu, Suðurnesjum og Akureyri. Einnig er hægt að fá blaðið í völdum verslunum á landsbyggðinni. Markaðurinn áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í staf-
rænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds.
bjorgvin@markadurinn.is l eggert@markadurinn.is l haflidi@markadurinn.is l holmfrid-
ur@markadurinn.is
Sögurnar... tölurnar... fólkið...
11. JANÚAR 2006 MIÐVIKUDAGUR16
S K O Ð U N
Skattalækkanir ríkisstjórnarinn-
ar um nýliðin áramót eru fagnað-
arefni fyrir margar sakir. Í fyrstu
ber að fagna því að staðgreiðslu-
hlutfall einstaklinga verður á
næsta ári orðið lægra en það
var þegar staðgreiðslukerfinu
var upprunalega komið á fót árið
1988. Í annan stað styrkja þær
mann í þeirri trú að fjármála-
ráðherra hyggist gera gangskör
að endurbótum á skattkerfinu.
Afnám eignarskatts um áramót
er stór áfangi á þeirri vegferð
enda höfðu margir barist lengi
fyrir afnámi hans.
Nokkrar kannanir á
samkeppnishæfni þjóða frá
IMD, Heritage-stofnuninni og
Wall Street Journal staðfesta
styrka stöðu Íslands í alþjóðlegu
samhengi. Athygli vekur að
Ísland skipar sér ekki í flokk
með Norðurlöndunum, sem eru
skör neðar, heldur fyllir landið
sama flokk og Írland, Lúxemborg,
Hong Kong og önnur ríki sem
leitt hafa umbætur á skattkerfi og
skilvirkri stjórnsýslu. Þannig væri
vel til fundið að setja okkur það
markmið í stjórnsýslunni að ganga
helst aldrei skemur í umbótum en
viðmiðunarþjóðir okkar.
ORÐ ERU TIL ALLS FYRST
Á Viðskiptaþingi 2006 þann 8.
febrúar nk., lítur Viðskiptaráð
til framtíðar enda er yfirskrift
þingsins Ísland árið 2015. Í
vetur hefur lykilfólk úr íslensku
viðskiptalífi fundað á vegum
ráðsins og lagt fram hugmyndir
sínar um Ísland framtíðarinnar.
Það er verk að vinna á mörgum
sviðum og við hæfi að Ágúst
Guðmundsson, stjórnarformaður
Bakkavarar, kynni ásamt
forsætisráðherra hugmyndir sínar
um framtíð Íslands á komandi
Viðskiptaþingi.
KVIKIR SKATTSTOFNAR
Skattkerfið lýtur sömu lögmálum
og annað gangverk samfélagsins
og þarf að vera í stöðugri
mótun og svara breyttum
áherslum atvinnulífs ekki síður
en almennings. Frumkvæði
fjármálaráðherra að endurskoðun
skattkerfisins er gleðiefni.
Eitt stendur þó út af borðinu:
Skilja þarf undan skattlagningu
hagnaðar vegna sölu móðurfélags
á dótturfélagi. Í þessum efnum
er mikilvægt að fylgja þróun á
alþjóðavettvangi ef Ísland ætlar
ekki að dragast aftur úr öðrum
þjóðum. Þróunin er á eina leið
enda hafa Svíar, Danir, Belgar,
Lúxemborgarar, Hollendingar,
Þjóðverjar og Ástralar stigið
þetta heillaskref til að tryggja
rekstrarskilyrði eigin fyrirtækja
og bæta stöðu eftirlitsaðila.
Enda tryggir breytingin að
endanleg skattlagning tekna
fari fram í heimalandi og getur
laðað að erlenda fjárfesta og
eignarhaldsfélög. Ég beini
þessu með brosi á vör til
fjármálaráðherra og þeirra sem
láta sig málin varða.
SJÁUMST ÁRIÐ 2015
Við eigum að setja okkur
metnaðarfull markmið til
framtíðar í skattamálum rétt
eins og á öllum öðrum sviðum
samfélagsins. Ágætis viðmið er að
skoða með opnum huga umbætur
annarra þjóða í skattamálum
og einsetja okkur að ganga að
minnsta kosti ekki skemur en þær
gera í umbótum sínum. Að sama
skapi þurfum við að vera tilbúin
til að breyta lögum og reglum sem
reynast illa og vera óhrædd við að
betrumbæta og gaumgæfa þær í
ljósi reynslunnar. Þannig er hálfur
sigur unninn ef íslensk stjórnvöld
ákveða af stefnufestu að leiða
hópinn í skattamálum í stað þess
að sigla í kjölfar annarra þjóða.
Það er mikið í húfi að mörkuð
sé skýr sýn á framtíðina, enda
stendur skrifað að menn komist
sjaldan á leiðarenda ef þeir vita
ekki hvert þeir stefna.
Aftur til framtíðar
Halldór
Benjamín
Þorbergsson
Hagfræðingur
og starfandi
framkvæmdastjóri
Viðskiptaráðs
O R Ð Í B E L G
U M V Í Ð A V E R Ö L D
Í fyrstu ber að fagna því að staðgreiðsluhlutfall einstaklinga verður á næsta ári
orðið lægra en það var þegar staðgreiðslukerfinu var upprunalega komið á fót
árið 1988. Í annan stað styrkja þær mann í þeirri trú að fjármálaráðherra hygg-
ist gera gangskör að endurbótum á skattkerfinu. Afnám eignarskatts um áramót
er stór áfangi á þeirri vegferð enda höfðu margir barist lengi fyrir afnámi hans.
Það telst óneitanlega til stórra tíðinda þegar sextíu milljarðar hluta-
fjár í Íslandsbanka skiptu um hendur. Bankinn hefur mátt búa við
það um langt skeið að togstreita var í hluthafahópnum og óeining um
stefnu bankans og stjórnendur.
Eftir þessi viðskipti hefur Karl Wernersson tekið forystu í hópi
hluthafa og á ríkan þátt í að tekist hefur að koma saman hópi sem
virðist einhuga um stefnu bankans.
Eftir þessi viðskipti blasir við landslag, þar sem sterkir fjárfestar
og kaupsýslumenn eru bakhjarlar viðskiptabankanna þriggja, þótt
að þeim standi fleiri sterkir aðilar. Karl Wernersson, FL Group og
Baugur eru fjárfestar sem geta tekið á með bankanum bæði í sókn
og vörn, aukið hlutafé bankans ef sóknarfæri gefa tilefni til og beðið
rólegir þegar á móti blæs í rekstrinum. Sterkur hluthafahópur skiptir
fyrirtæki miklu máli og er lykilatriði ef sækja á fram. Þá er ekki síður
mikilvægt fyrir stöðugleika fjármálakerfisins að stórir hluthafar hafi
getu til að taka stórum áföllum ef þau verða.
Í umræðu að undanförnu hafa verið gerðar tilraunir til að lesa
enn á ný meirihluta og minnihluta í hluthafahópnum og greina
hverjir ráði för. Þar hefur verið gefið í skyn að Baugur, sem sett
hefur tugi milljarða inn í bankann, ráði engu um framvinduna. Þessi
túlkun er barnaleg. Enginn og allra síst
aktívur fjárfestir leggur tugmilljarða
í fjárfestingu, nema að hafa eitthvað
um stefnu og sýn að segja. Á þessu
augnabliki eru vangaveltur um stjórn
og stjórnarandstöðu í bankanum ófrjóar,
meðan flest bendir til þess að þeir aðilar
sem hafa lagt mikla fjármuni í rekstur
bankans séu einhuga um að reka hann
af djörfung og metnaði.
Baugur er nú eigandi fimmtungs
hlutar í Þætti sem er stærsti hluthafi
bankans. Karl Wernersson og fjölskylda
hans eiga áttatíu prósent. Karl og
Baugur hafa verið að stíga skref til
aukins samstarfs. Karl er eigandi
Lyfja og heilsu og hefur verið að feta
útrásarveginn meðal annars í samstarfi
við Baug. Hagsmunirnir liggja því víða
saman og flest bendir til þess að þeir muni styrkjast.
Þegar miklar hræringar og eignabreytingar verða í viðskiptalífinu
hafa margir tilhneigingu til þess að reyna að lesa í stöðuna eftir við-
skiptapólitískum línum. Slíkt kann að hafa gefið góða raun í fortíðinni,
en ekki er víst að slík nálgun auki verulega skilning manna á hrær-
ingum viðskiptalífsins nú. Nærtækari nálgun til að öðlast skilning á
viðskiptalífinu, nú eftir að oki pólitískra afskipta hefur verið létt af
því, er einfaldlega að horfa til hagsmuna sem eru í húfi.
Þetta er hið eðlilega umhverfi viðskipta. Menn vinna saman eða
keppa eftir því hvar hagsmunir þeirra liggja. Mæling árangurs er
arðsemi þeirra verkefna sem menn ráðast í. Haldi menn sig við slíka
nálgun er athyglin á arðsemi og rekstur en vangaveltur um völd og
áhrif skipta litlu í því samhengi.
Sú kynslóð sem nú ræður ríkjum í íslensku viðskiptalífi horfir stíft
á þessa þætti og til að svala metnaði sínum í fjárfestingum og rekstri
hafa menn þurft að leita nýrra markaða til að eflast enn frekar.
Aðkoma nýrra hluthafa í Íslandsbanka og aukning hlutafjár er til þess
fallin að auka líkur á frekari sókn bankans inn á erlenda markaði og
feta frekar en orðið er þá braut sem enn sem komið er hefur reynst
viðskiptalífinu happadrjúg.
Eignabreytingar á Íslandsbanka eru jákvætt skref:
Banki með einhuga
bakhjarla
Hafliði Helgason
Nærtækari
nálgun til að
öðlast skilning
á viðskiptalífinu,
nú eftir að oki
pólitískra afskipta
hefur verið létt
af því, er einfald-
lega að horfa
til hagsmuna
sem eru í húfi.
Fögnum fólksfækkun
The Economist gerir fólksfjöldaspár að
umfjöllunarefni. Á síðari hluta tuttugustu aldar
hafi það verið víðtæk skoðun að stærsta vandamál
mannkyns þegar fram liðu stundir yrði fólksfjölgun,
nú hafi dæminu hins vegar verið snúið við. Þessi
þróun sé sérstaklega áberandi
í Austur-Evrópu; Rússum
muni fækka um tuttugu og tvö prósent fram til
ársins 2050 og Úkraínumönnum um heil fjörtíu og
fjögur prósent. Sama þróun muni verða í ríkari
löndunum áður en langt um líður. Samkvæmt tölum
Sameinuðu þjóðanna mun fólksfjöldi fimmtíu
þjóða minnka fyrir árið 2050. The Economist
telur þó ekki að þjóðir heims þurfi að kvíða
þessari þróun, þvert á móti þýði færra fólk meiri
lífsgæði. Blaðið telur einungis stjórnmálamenn
hafi raunverulegar áhyggjur; færra fólk þýði að
hagkerfi landa skreppur saman, sem á móti kallar
á minni útgjöld til hernaðarmála og gefur ríki
minna vægi í heimsmálunum. „Venjulegt fólk getur
látið sér fátt um finnast. Það sem skiptir máli er
hvað hver einstaklingur hefur milli handanna, ekki
landsframleiðslan sem slík.“
Framtíð araba
Jawad Anani veltir fyrir sér efnahagslegri framtíð
arabaríkja á vefsíðu al Jazeera. Hann segir allt
hafa verið á fleygiferð í heiminum að undanförnu;
dalurinn sé að sækja í sig veðrið á ný, evrópsku
hagkerfin virðist veikburða og viðkvæm. Mögulega
sé farið að hægjast á hinum
gríðarlega hagvexti sem einkennt
hafi Indland og Kína. Arabaríkin hafi
hins vegar algerlega staðið í stað,
„Allt útlit er fyrir að Bandaríkin
muni enn á ný styrkja stöðu sína sem voldugasta
ríki veraldar í efnahagslegu tilliti,“ segir Anani og
bætir við. „Næstu fimm ár mun koma í ljós hvort
arabaríkin, frá Norður-Afríku til Íraks, geti snúið
vörn í sókn og komið skikkan á efnahag sinn. Eins
og svo oft áður mun þó pólitík koma til með að spila
þar stærsta rullu.“