Fréttablaðið - 11.01.2006, Side 43

MARKAÐURINN 19MIÐVIKUDAGUR 11. JANÚAR 2006
H É Ð A N O G Þ A Ð A N
„Mesta sigurstund
kapítalismans er
hættustund hans,“
segir í upphafi bókar
Hernandos de Soto.
„Kapítalisminn á erfitt uppdrátt-
ar utan Vesturlanda, ekki vegna
þess að alþjóða væðingin hafi
brugðist heldur vegna þess að
þróunarlöndum og fyrrverandi
kommúnistaríkjum hefur ekki
tekist að „alþjóðavæða“ fjár-
magn heima fyrir,“ segir hag-
fræðingurinn Hernando de Soto
frá Perú í bókinni Leyndardómur
fjármagnsins (The Mystery of
Capital) sem búið er að gefa út á
íslensku.
Það er Rannsóknarmiðstöð um
samfélags- og efnahagsmál (RSE)
sem stendur að útgáfu bókarinn-
ar á Íslandi og er þetta fyrsta
fræðiritið sem RSE gefur út. Í
bókinni er leitast við að svara
spurningunni sem sett er fram
í undirtitli bókarinnar: Hvers
vegna er kapítalisminn sigursæll
á Vesturlöndum en bregst hvar-
vetna annars staðar.
Hagfræðingarnir Birgir Þór
Runólfsson og Ragnar Árnason
skrifa inngang bókarinnar. Þar
segja þeir að bókin fjalli á yfir-
borðinu fyrst og fremst um
vandamál þróunarlanda. Hún eigi
engu að síður erindi til okkar sem
búum í ríkari löndum. Í fyrsta
lagi bendi hún okkur á atriði sem
geta skipt sköpum um hvort við-
leitni okkar til að hjálpa þróunar-
löndum til bjargálna, og þar með
okkur sjálfum, skili árangri eða
ekki. Þessi viðleitni hafi kostað
stórfé og gerir enn, en hefur til
þessa sorglega litlu skilað.
FRAMLEIÐNARA MARKAÐSHAGKERFI
„Sem fyrr er getið er sér eignar rétt-
urinn forsenda markaðsviðskipta
og því sjálfur grundvöllur kapítal-
ismans. Í hagfræði hafa á síðustu
áratugum verið færð að því sterk
rök að því betri og fullkomnari
sem séreignarrétturinn sé þeim
mun skilvirkara og framleiðnara
verði markaðshagkerfið og öfugt;
því veikari sem séreignarréttur-
inn sé þeim mun óskilvirkara og
óframleiðnara verði mark aðs hag-
kerfið. Samkvæmt þessu er ástæð-
unnar fyrir langvarandi fátækt og
örbirgð, ekki síst í löndum sem búa
við gnótt náttúruauðlinda, fyrst að
leita í eignarréttarkerfinu,“ segja
Ragnar og Birgir í inngangi bók-
arinnar.
Árni Óskarsson þýddi bókina.
Hún fæst í bókabúðum og í bók-
sölu Andríkis á andriki.is.
LEYNDARDÓMUR FJÁRMAGNSINS
Í bókinni er varpað ljósi á leiðir til að láta
kapítalismann skila ábata til þess fólks sem
hingað til hefur talist til fórnarlamba hans.
Kapítalisminn ekki alls staðar sigursæll
Farþegum um Flugstöð Leifs
Eiríkssonar fjölgaði um ellefu
prósent á árinu 2005 miðað við
árið 2004, eða úr rétt rúmum
1.637 þúsund farþegum í tæpa
1.817 þúsund farþega. Fjölgun
farþega til og frá Íslandi nemur
rétt tæpum ellefu prósentum
milli ára, en farþegum sem
millilenda hér á landi á leið yfir
Norður-Atlantshafið fjölgaði um
þrettán prósent.
Í tilkynningu kemur fram að
þetta sé í samræmi við farþega-
spá sem breska fyrirtækið BAA
Plc., sem rekur stærstu flugvelli
í Bretlandi og víðar, gerði í upp-
hafi árs 2005. Í þeirri spá sé jafn-
framt gert ráð fyrir að farþega-
fjöldi muni fara í 3,2 milljónir
árið 2015. Skipulagssérfræðingar
BAA horfi til ýmissa þátta sem
áhrif hafi svo sem hagvaxtar
á Íslandi, fargjalda, markaðs-
sóknar og vinsælda Íslands sem
áningarstaðar ferðafólks.
Til að bregðast við þessum
aukna farþegafjölda verður
flugstöðin stækkuð umtalsvert.
Verkið, sem verður framkvæmt í
tveimur áföngum, er þegar hafið
og áætlað að því ljúki vorið 2007.
Gert er ráð fyrir að fjárfesting-
ar verði hátt í fimm milljarðar
króna á þessum tíma, að meðtöld-
um tækjum og búnaði.
Fimm
milljarða
stækkun
Farþegum fjölgar í
Keflavík
FLUGSTÖÐ LEIFS EIRÍKSSONAR