Fréttablaðið - 14.11.2008, Blaðsíða 22

22 14. nóvember 2008 FÖSTUDAGUR
greinar@frettabladid.is
FRÁ DEGI TIL DAGS
FRÉTTABLAÐIÐ Skaftahlíð 24, 105 Reykjavík SÍMI: 512 5000, ritstjorn@frettabladid.is FRÉTTASTJÓRAR: Arndís Þorgeirsdóttir arndis@frettabladid.is, Kristján Hjálmarsson, kristjan@frettabladid.is Trausti Hafliðason trausti@frettabladid.is og Höskuldur Daði Magnússon (dægurmál) hdm@frettabladid.is
MENNING: Páll Baldvin Baldvinsson fulltrúi ritstjóra pbb@frettabladid.is VIÐSKIPTARITSTJÓRAR: Björn Ingi Hrafnsson bih@markadurinn.is og Óli Kr. Ármannsson olikr@markadurinn.is HELGAREFNI: Anna Margrét Björnsson amb@frettabladid.is og Sigríður Björg Tómasdóttir sigridur@frettabladid.is
ALLT OG SÉRBLÖÐ: Emilía Örlygsdóttir emilia@frettabladid.is og Roald Eyvindsson roald@frettabladid.is ÍÞRÓTTIR: Henry Birgir Gunnarsson henry@frettabladid.is LJÓSMYNDIR: Pjetur Sigurðsson pjetur@frettabladid.is FRAMLEIÐSLUSTJÓRI: Kolbrún Ingibergsdóttir kolbrun@frettabladid.is
ÚTGÁFUFÉLAG: 365
RITSTJÓRAR: Jón Kaldal jk@frettabladid.is og Þorsteinn Pálsson thorsteinn@frettabladid.is AÐSTOÐARRITSTJÓRI:
Steinunn Stefánsdóttir steinunn@frettabladid.is. Fréttablaðið kemur út í 103.000 eintökum og er dreift ókeypis á heimili
á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri. Einnig er hægt að fá blaðið í völdum verslunum á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur
sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds. Issn 1670-3871
UMRÆÐAN
Jóhanna Sigurðardóttir skrifar um
greiðslubyrði vegna húsnæðislána
Ríkisstjórnin hefur að undanförnu skipulagt margvíslegar aðgerðir til að
verja heimilin í landinu vegna efnahags-
vanda þjóðarinnar. Sumum aðgerðum hefur
þegar verið hrint í framkvæmd, aðrar
krefjast lagabreytinga sem unnið er að.
Um miðjan október var nýju ríkisbönkun-
um send tilmæli um að frysta afborganir myntkörf-
ulána tímabundið væri þess óskað og bjóða við-
skiptavinum sínum sem eru í greiðsluvanda vegna
húsnæðislána sömu úrræði og Íbúðalánasjóður.
Einnig er væntanlegt lagafrumvarp sem miðar að
því að koma í veg fyrir misgengi launa og vísitölu-
bundinna lána. Greiðslubyrði vegna húsnæðislána
verður mun viðráðanlegri en ella, verði frumvarpið
að lögum.
Á Alþingi er nú til umfjöllunar frumvarp til laga
meðal annars um að sporna við vaxandi atvinnuleysi
sem er ætlað að ýta undir að atvinnurekendur semji
um lægra starfshlutfall við starfsfólk sitt í stað þess
að grípa til hópuppsagna. Samkvæmt því verður
unnt að greiða atvinnuleysisbætur á móti lægra
starfshlutfalli í mun lengri tíma en áður og skerðing
bóta vegna launagreiðslna fyrir hlutastarf verður
felld niður.
Íbúðalánasjóður hefur á síðustu vikum fengið
auknar heimildir til að mæta vanda lántakenda í
greiðsluerfiðleikum. Sjóðurinn getur nú boðið fólki
að greiða ekki af höfuðstól láns heldur einungis
vexti og verðbætur vegna þeirra í tiltekinn tíma
þyki það líklegt til að leysa úr greiðsluerfið-
leikum. Unnt er að fá greiðslufrest á
afborganir lána hafi fólk keypt sér húsnæði
en ekki tekist að selja eldri íbúð og inn-
heimtuaðgerðir sjóðsins hafa verið mildaðar
verulega. Framantaldar heimildir koma til
viðbótar eldri úrræðum Íbúðalánasjóðs sem
felast í skuldbreytingu vanskila, lengingu
lána og frystingu afborgana í allt að þrjú ár.
Þá liggur fyrir Alþingi frumvarp til laga
sem heimilar Íbúðalánasjóði að lengja lán
vegna greiðsluerfiðleika verulega. Sam-
kvæmt frumvarpinu fær sjóðurinn einnig heimild til
að leigja eða fela öðrum að annast leigumiðlun með
íbúðir sem sjóðurinn hefur leyst til sín. Markmiðið
er að gera fólki kleift að búa áfram í íbúðunum gegn
leigu og koma þannig í veg fyrir að það þurfi að
hrekjast af heimilum sínum með litlum fyrirvara.
Frumvarp fjármálaráðherra um tímabundið
afnám stimpilgjalda vegna skilmálabreytinga á
lánum vegna greiðsluerfiðleika er einnig í með-
förum þingsins. Að lokum má nefna að Ráðgjafar-
stofa um fjármál heimilanna hefur verið efld
verulega með fjölgun stöðugilda, en mikil og
vaxandi eftirspurn er eftir ráðgjöf sem þar er í boði.
Ég hvet fólk til þess að kynna sér tiltæk úrræði
sem mögulega geta nýst þeim í greiðsluerfiðleikum
og sömuleiðis að fylgjast vel með breytingum vegna
nýrra úrræða sem eru í vændum. Fólk getur snúið
sér beint til þeirra stofnana sem í hlut eiga en einnig
bendi ég sérstaklega á upplýsingasíðu sem sett var á
fót vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði á
slóðinni: www.felagsmalaraduneyti.is/upplysingar
Höfundur er félags- og tryggingamálaráðherra.
Aðgerðir til varnar heimilunum
JÓHANNA
SIGURÐARDÓTTIR
SPOTTIÐ
Framhald á bls 28
Hann ákvað að
synda inn Vopnafjörð
og ganga á land.
Þá kom eftir dalnum
risavaxinn dreki og
fylgdu honum margir
ormar, pöddur og eðlur
og blésu eitri á hann....
Tökum málverkin í mót-
mælaskyni
Fram kom á Vísi í fyrradag að kona
ein á Akureyri sem glatað hefði
fjármunum í Landsbankanum hefði
tekið stól út úr útibúi bankans á
Akureyri. Helgi Teitur Helgason úti-
bússtjóri sagði þar um mótmæli að
ræða og gerði ekki mikið úr atvikinu.
Er þetta ekki ágætishugmynd fyrir
fólkið fyrir sunnan sem vill mótmæla
með svipuðum
hætti í Reykjavík,
það mætti til dæmis
taka málverk úr
útibúinu við Austur-
stræti í Reykjavík.
Stillimyndin
Skjáreinn sýndi einungis stillimynd í
gærkvöldi frá klukkan 17. Með þeim
hætti voru áhorfendur hvattir til
að skrifa undir áskorun til mennta-
málaráðherra og ríkisstjórnar Íslands
um að leiðrétta ójafnt samkeppn-
isumhverfi einkarekinna sjónvarps-
stöðva. Einhver gæti talið þetta
ágætisaðgerð til að hvetja fólk
til að halda stillingu á þess-
um óvissu-
tímum.
Innheimtufyrirtækjafjöld
Mörg fyrirtæki nýta sér fjármálaráð-
stefnu Samtaka sveitarfélaga til að
kynna þjónustu sína. Þannig mátti sjá
að ýmsar fjármálastofnanir – já þær
eru til – voru með bás á Hilton hótel
í gær, Skýrr, Rekstrarvörur og fleiri.
Mest áberandi voru þó innheimtu-
fyrirtækin sem voru með bása í
röðum og gáfu penna, kaffi, upptak-
ara, nammi, gos og bjór; allt til að
kynna háþróaða innheimtustarf-
semi sína. Hvort skuldunautar
sveitarfélaganna verða
illþyrmilega varir við þessa
góðu markaðssetningu skal
ósagt látið.
jse@frettabladid.is
kolbeinn@frettabladid.isD
agur íslenskrar tungu er á sunnudaginn, 16. nóvem-
ber. Á Málræktarþingi þann dag verður Þorgerði
Katrínu Gunnarsdóttur afhent ritið Íslenska til alls.
Það hefur að geyma tillögur Íslenskrar málnefndar að
íslenskri málstefnu en það er einmitt eitt af hlutverk-
um Íslenskrar málnefndar samkvæmt lögum að vinna að slíkum
tillögum.
Aðalmarkmið tillagna málnefndarinnar að íslenskri málstefnu
er að íslenskan verði notuð á öllum sviðum íslensks samfélags. Í
fljótu bragði kann þetta að virðast sjálfgefið en ef að er gáð kemur
í ljós að svo er ekki. Vissulega stendur íslenskan að mörgu leyti
vel. Nefna má blómlega bókaútgáfu og bloggið sem hefur orðið til
þess að fjöldi fólks tjáir sig nú skriflega daglega eða oft á dag.
Á öðrum sviðum er ljóst að íslenskan á undir högg að sækja.
Nefna má að dregið hefur úr íslenskukennslu á öllum skólastigum,
þar með talið hjá kennaranemum, og er móðurmálskennsla í
íslenskum grunnskólum nú talsvert minni en í grunnskólum á
öðrum Norðurlöndum. Einnig má nefna að enskan skipar vaxandi
sess í háskólasamfélaginu. Til dæmis færist í vöxt að kennt sé á
ensku í íslenskum háskólum, enda þótt kennarinn og yfirgnæfandi
meirihluti nemenda hafi íslensku að móðurmáli. Undanfarin ár
hafa meira að segja flestar doktorsritgerðir við íslenska háskóla
verið á ensku. Sú spurning hlýtur að vakna hvort að því muni koma
að íslenska verði beinlínis ónothæf í háskólum á Íslandi.
Stærð málsamfélags skiptir ekki sköpum um framtíðarhorfur
tungumáls heldur ráðast þær fremur af stöðu þess innan mál-
samfélagsins. Staða íslenskrar tungu verður þannig best tryggð ef
hún er notuð sem allra víðast í íslensku samfélagi.
Á undanförnum áratug hefur málstefna verið ofarlega á dagskrá
málnefnda allra Norðurlanda. Þjóðirnar hafa hver á fætur annarri
gert tillögu að opinberri málstefnu, ekki síst vegna vaxandi áhrifa
ensku á mörgum sviðum þjóðfélagsins. Finnar hafa, enn sem
komið er, einir Norðurlandaþjóða samþykkt lög um tungumálið.
Hér á landi hefur undirbúningur að gerð málstefnunnar staðið í
tæp tvö ár og er þetta í fyrsta sinn sem sem tilraun er gerð til að
setja á blað íslenska málstefnu.
Íslenskan er sameign þjóðarinnar og henni verður ekki viðhaldið
eða hún ræktuð nema með sameiginlegri ábyrgð allra þeirra sem
eiga hana að móðurmáli. Foreldrar gegna þarna lykilhlutverki með
málörvun allt frá fæðingu barns, samræðum við börnin, upplestri
og hvatningu til lestrar.
Staða íslenskrar tungu er sterk. Íslendingar verða þó að gæta
þess að sofna ekki á verðinum því þá er hætta á að einstök umdæmi
tungunnar glatist og hopi fyrir erlendu máli. Reynsla annarra
þjóða sýnir að erfitt er að vinna aftur svið sem tapast hafa. Fagna
ber þeim tímamótum að íslensk málstefna liggi fyrir í skrifuðum
texta sem hægt að að nota og vísa í.
Verkefninu er þó alls ekki lokið. Málstefnan verður að vera í
stöðugri umræðu og endurskoðun. Ritið Íslenska til alls er aðeins
upphafið að stóru verkefni, verkefni sem við verðum öll að takast
á við. Framtíð íslenskrar tungu er aðeins tryggð ef þjóðin tekur
afdráttarlausa afstöðu með íslenskunni og notar hana hér eftir
sem hingað til á öllum sviðum samfélagsins.
Dagur íslenskrar tungu 16. nóvember:
Íslenska til alls
STEINUNN STEFÁNSDÓTTIR SKRIFAR