Sjómannablaðið Víkingur

Árgangur

Sjómannablaðið Víkingur - 01.03.1945, Blaðsíða 29

Sjómannablaðið Víkingur - 01.03.1945, Blaðsíða 29
a.ð segja, að bæði var þar mjög takmarkaður at- kvæðisréttur, og svo var mútum beitt af fyllsta blygðunarleysi við allar kosningar. Og ekki heldur var um óskorað vald að ræða hjá 300 manna ráðinu eða Sofetim, því allt úrslitavald hvíldi í höndum hundrað manna dómnefndar, er auðugustu menn borgarinnar skipuðu, og áttu meðlimir hennar sæti ævilangt. Annars er öll þessi valdaskipting' meira eða minna óviss, og þær hugmyndir, er vér getum gert oss um stjórnarfyrirkomulag borgarinnar því í mesta máta þokukenndar. Meðan á styrjöldum stóð, höfðu yfirhershöfðingjarnir mjög mikil völd, svo nærri stappaði einveldi, en auðmenn borgar- innar virðast hafa verið vel á varðbergi gegn því, að einn maður eða ein ætt hrifsaði til sín völdin og skapaði arfgenga þjóðhöfðingjastjórn. Hóflaust veldi auðmannanna 'hlaut þá einnig að leiða af sér mikla stéttaskiptingu. Varð allur þorri borgarlýðsins áhrifalaus um stjórnmál, lifði á molum þeim, sem féllu af borðum hinna ríku, og skorti forystu og harðfylgi til þess að berjast fyrir bættum kjörum. Þessi borg, sem um langt skeið var auðugasta borg í heimi, geymdi þannig innan múra sinna mjög almenna örbyrgð og undirlægjuhátt. Siðspilltur lýður með sídofnandi framtakssemi lét þar hverjum degi nægja sína þjáningu. Með striti þræla var frjósemi moldarinnar breytt í brauð og ávexti. Með striti þræla voru kaupskipin knúin landa á milli, hlaðin verðmætum, er einnig voru ávöxt- ur af striti þræla á ökrum ofan jarðar og í nám- um neðan jarðar og á fiskimiðum við strendur og eyjar. Þá bjuggu skattlönd og borgir, er lutu Pún- verjum, á margan hátt við hörmuleg kjör. Emb- ættismenn og erindrekar ráðsins í Karþagó stjórnuðu þeim með harðri hendi. Öll verzlun þar var einokun Púnverja, allar námur á valdi þeirra og sérhver gróðavegur hagnýttur sem frekast mátti verða. íbúar þessara landa og borga báru því oft kaldan hug til Púnverja og áttu margir enga ósk heitari en þá, að veldi þeirra hryndi til grunna. Púnverjar voru sjálfir frábitnir hernaði. Meginið af liði þeirra var málalið af erlendu bergi brotið. Þegar ráðið í Karþagó efndi til hðssafnaðar, smalaðist saman undir merki þess sægur ævintýramanna úr öllum áttum. Sérstak- ar púnverskar liðssveitir voru aðeins starfandi sem eins konar skóli fyrir liðsforingjaefni, því herforystan varð að vera púnversk. Að öðru leyti var fjármagninu ætlað að halda hernaðin- um uppi. Vopnabúr voru fyllt, nýjustu og beztu vígvélar hvers tíma keyptar. Þegar konungar Sýrlands og Egyptalands taka upp notkun fíla í hernaði á 3. öld, eru Púnverjar fljótir til að VtKlNGUR taka þá nýjung í sína þjónustu. Upp frá því eru tröllaukin fílabúr í Karþagó, og hinir „lifandi skriðdrekar" fornaldar geisast fram á vígvöil- um Púnverja. Þá voru herskip þeirra hrað- skreiðari og stærri en allra annarra þjóða. Hraustir og gerþjálfaðir galeiðuþrælar knúðu flotann áfram og voru ríkiseign. En þrátt fyrir allt þetta var herveldi Pún- verja á feysknum stoðum reist. Hið sundurleita og oft óánægða málalið nýttist ekki að því skapi, er til þess var kostað. Uppreisnir og sviksemi, fjárdráttur og skemmdarstarfsemi voru allt þekkt og algeng fyrirbrigði í herbúðum þeirra, svo orðin „púnversk tryggð" voru oft notuð blátt áfram í merkingunni ótryggð. Það sannaðist því, er á reyndi, að það veldi, sem ekki á hjarta hvers einasta hermanns síns, stendur völtum fótum. Lokaþátturinn í sögu Púnverja er flestum svo kunnur úr hverju mannkynssöguágripi, að um hann verð ég stuttorður. Það eru átökin milli Karþagó og Rómar, er standa með nokkrum hléum í 120 ár, frá 265—146 f. Kr., — pún- versku styrjaldirnar. Það er talið, að árið 509 hafi Rómverjar og Púnverjar gert með sér þann samning, að Pún- verjar létu Rómverja afskiptalausa á ítalíu- skaga, gegn því, að Rómverjar skiptu sér ekki af málum manna í Afríku. En Sikiley skyldu báðir láta óáreitta. Samt varð það ekki að ófrið- arefni við Rómverja, að Púnverjar leituðu til báðir láta óáreitta. Samt varðþað ekki að ófrið- sinn við Grikki. Púnverjar litu góðlátlega niður á Rómverja af stærilæti rótgróins broddborg- araskapar; gerðu meðal annars gys að sparsemi þeirra, sem sjá má af þeirri sögu, er púnverskir erindrekar sögðu, er þeir komu heim frá Róm. Sögðust þeir hafa séð sama silfurborðbúnaðinn í húsum allra rómversku ráðherranna, er buðu þeim heim. Hlógu þeir dátt að því, að ekki myndi vera nema einn silfurborðbúnaður til í allri Róm. Hins vegar er ekki ólíklegt, að Rómverjar hafi öfundað Púnverja af auðlegð þeirra, en talið hyggilegt að sneiða hjá öllum tilefnum til ýfinga við þá. Það er því ekki fyrr en Róm hef- ur allan Italíuskaga á valdi sínu, að úfar rísa með henni og Karþagó, svo að til vandræða horfir. Átökin hefjast um yfirráðin á Sikiley. Fyrsta styrjöidin stendur í 23 ár. I landbardögum á Sikiley veitir Rómverjum betur. En á sjónum standast þeir Púnverjum ekki snúning. Sú djarfa ráðstöfun þeirra, að koma upp flota, ríð- ur að lokum baggamuninn. En þar kemur þeim að góðu haldi rótgróin og þrautreynd siglinga- menning Grikkja og fjandskapur þeirra í garð Púnverja. Við Ægateseyjar snúa sæguðirnir 69

x

Sjómannablaðið Víkingur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Sjómannablaðið Víkingur
https://timarit.is/publication/335

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.