Heimilisblaðið - 01.07.1944, Side 22

130
HEIMILISBLAÐIÐ
um og undir stöfnum. Til voru hárúm fyrir
stafni. Fólk sat á rúmunum, þegar það var
inni, og svaf í þeim á nóttum. í þá daga
þurfti ekki stóla til muna. Einn og tveir
stólar voru á betri bæjum í baðstofu. Rúm-
in voru eins og kassar í lögun, tveggja borða
háir. En rúmgaflar voru stundum nokkuð
hærri.
Fólk geymdi spæni og hnífa á lausliolt-
unum, en matarílát uppi á liillum ofan við
rúmin. Pallurinn millum rúmanna var ekki
breiður, eins og nærri má geta. 1 hjónahús-
inu var gólf þvegið nokkrum sinnum á ári
og sandur borinn á það. 1 frambaðstofu var
látið nægja að skafa óhreinkuna við og við
af gólfinu, nema um stórhátíðir var það þveg-
ið líka. Einu sinni á ári (á vorin) voru bað-
stofur víða þvegnar hátt og lágt og um leið
viðrað allt, sem í rúmunum var. — I þá daga
var tóbaksöld mikil, og spýttu karlmenn víð-
ast út um allt gólf, svo að pallar voru víða
ærið óþrifalegir og erfitt fyrir kvenfólk að
halda þeim hreinum.
Búr voru víða allstór. Skyrkeröld, ámur,
uxahöfuð og tunnur og sáar stóðu meðfram
veggjum, og var safnað í þau skyri, súrmjólk
og sýru. Innst í búrinu var borð allstórt,
stundum þiljað í kring fyrir ofan það. Tveir
gluggar voru venjulega á búrþakinu, en ekki
stórir. Húsfreyja læsti ævinlega búrinu, þeg-
ar liún var ekki að störfum þar.
Eldhús voru hærri en húr og byggð á hit-
um og dvergum. 1 þeim var geymt eldsneyti:
tað, skógarviður og sprek; vatnsílát og vatn,
pottar og kyrnur. Rótin var full, röðuð með
liangið kjöt, nýru, hjörtu, sperla, bjúgu og
sæðaskinn. Hlóðir voru venjulega fyrir innra
stafni, sums staðar í miðju eldhúsi. Þær voru
tvennar og þrennar, byggðar úr blágrýti og
óvandlegar að allri gerð. Þrír strompar voru
á eldhúsmæni, venjulega liringlagaðir úr mýr-
artorfi og uppmjóir. Víðast voru eldhús
gluggalaus í þá daga. 1 liríðum fennti oft inn
í eldhús um strompana. — Oft þótti óhreint
og illa reimt fyrir eldhúsdyrum og búrdyrum.
1 bæjardyrum og skála voru reiðtygi geymd,
amboð og annað fleira.
Þar, sem stofur voru, var geymt í þeim
kistur, koffort og kommóður. í innri enda
þeirra var rúm, sem ætíð var kallað stofu-
rúm. í því voru heldri gestir látnir sofa. Stof-
Til RICHARDS BECK
PRÓFESSORS
FarSu lieill meS hundraS þúsund kveSjur,
lilýjar eins og bjarta júní sól,
fléttaSar í traustar kœrleiks keSjur,
tengdu þcer viS sérhvern dal og hól.
HvaSa braut sem fjörs þíns fákur brokkar,
fyrst af öllu er runnin þér í blóS
bœnin sii aS bernsku landiS okkar
blessi Drottinn — og þess litlu þjóS.
ÞaS er víst aS þinn er enginn jafni
þegar landar mœla verkin sín:
Halda á lofti lands og þjóöar nafni
lengi og víSa mörgu störfin þín.
Sig. Júl. Jóhannesson-
ur voru þá litlar og lágar, aðeins manngengar-
í þeim voru haldnar allar veizlur og heimboð.
Bæjarveggir voru úr grjóti og torfi, og sum8
staðar eingöngu úr torfi. öll þök voru xir torfi-
Þau entust illa, einkum á baðstofum, því flð
þær voru brattreistari en flest önnur hús. -
Flest bæjarhús láku meira og minna, er eins
dags regn kom eða lengri úrkoma.
Fjárhús voru öll með garða. Jötukofar
voru hafðir fyrir geitur og hrúta. Hesthus
voru byggð með stalli fyrir stafni. Hlöðu-
borur voru við flest liús, en oft skemmdist
hey í þeim. Þær láku sem önnur liús, og svo
urðu menn oft að láta illa þurrt liey inn 1
þær. — Fjárhús voru að sínu leyti liærri og
loftbetri en bæjarliús. Hafa þau að jafnaði
verið yngri en bæjarliúsin, því að óvíða hafði
þá verið snert við þeim í fjölda mörg ár að
undanförnu.
Þar, sem beitarhús voru, gerðust þau 1
sömu sniðum og heimahúsin. Sums staðar
voru ær mjólkaðar í torfkvíum, en víðast i
færikvíum, og bætti ‘það túnrækt. Hvergi voru
selstöður þá; fyrir löngu aflagðar.
Niðurl. næst.
i