Heimir - 01.03.1910, Blaðsíða 5

Heimir - 01.03.1910, Blaðsíða 5
HEIMIR 149 þrífast í, og er þar aö auki eins og rótarlaus stofn. Hafa þeir menn þá.nokkuð til síns máls, sem mest tala hér um verndun íslenzks þjóöernis. Já, óefaö. Þeir halda fram, og þaö réttilega, að vér eigum að vernda málið. Máli5 veitir oss aðgang aö fornum og nýjum bókmentum íslenzku þjóöarinnar. Þær bókmentir eru efalaust svo merkilegar að hver sá maður af íslenzkum ættum, sem vill heita sæmilega vel upplýstur, ætti aö læra máliö til aö kynnast þeim. Það er stakasta ræktar- leysi viö ísland og íslenzku þjóðina að vera bókmentum hennar alveg ókunnugur eða þá aö lesa þær án þess aö finna það sér- kennilega og þjóðlega í þeim. Og einmitt um þetta ræktaleysi erum vér Vestur-Islendingar yfirleitt sekir. Miklu minni áherzla hefir verið lögð á viöhald lundarfarseinkeníianna, enda er iniklu erfiðara að gera sér grein fyrir hvað þau í raun og veru eru, og einnig að aðgreina hið æskilega og óæskilega í þeim. Frelsisþrá og sannleiksást forfeðranna hefir verið haldið á lofti sem þjóðararfi vorum, er vér ættum að vernda. Þessi arfur er dýrðlegur. En vér megum ekki gleyma því, að hann einkennir íslenzku þjóöina aðeins á gullöld hennar; síðan hún leið hefir miklu meira borið á öðruin eiginleikum hjá þjóðinni. Þá hefir því einnig all oft verið haldið fram að vér ættum að viðhalda ýmsum íslenzkum háttum og siðum. I því sambandi hefir mjög mikil skammsýni oft og einatt komið í Ijós. Menn hafa álitið aö ytri lífshættir, setn eru algerlega undir staðháttum komnir héldu áfrarn að hafa þýðingu hvernig sem kringumstæðurnar breytast. En það er misskilningur. Alt það sem er til aðeins vegna sérstakra staðhátta á auðvitað engan tilverurétt þar sem þeir eru ekki fyrir hendi, nema að það mæti sérstökum þörfum, sem ekkert annað, sem er hinum breyttu staðháttum samkvæm- ara, getur mætt. Hvað af þessu sem vér varðveitum hér, þá er það þjóðar- arfur; og það þarf ekki að taka fram að vér ættum að varðveita alt það gott og nýtilegt, sem er til í honum. En þessi þjóðar- arfur er ekki íslenzkt þjóðerni. Það, eins og áður hefir verið tekið fram, er tilfinning eða afstaða hvers einstaklings, sem eðli sínu samkvæmt getur hvergi verið til nema á íslandi, þó auð-

x

Heimir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimir
https://timarit.is/publication/440

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.