Heimir - 01.04.1910, Blaðsíða 5

Heimir - 01.04.1910, Blaðsíða 5
HEIMIR • 173 voru undir áhrifurn vissra grískra heimspekiskenninga, höföu. A þessu tímabili reis upp gnostíka-hreyfingin, sem um tíma varö hættulegur keppinautur kristindómsins. PrófessorHarnack kallar hreyfingu þessa ákaflega grískkendan kristindóm (akute Hellenezierung des Christentums.) Gnostíkarnir reyndu aö sameina kristindóminn og grísku heimspekina í skoðanakerfum, sem einatt voru full af staölausum getgátuin og öfgum. Á móti þessu böröust leiötogarkristninnar,en um leið urðu þeir að ákveða sínar eigin kenningar betur. Auk þess áttu ofsóknirnar þátt í því að kenningarnar urðu ákveðnari. Mörg varnarrit' voru samin, og gerðu höfundar þeirra sér far um að útskýra stefnu sína og innihald hinnar nýju trúar. Fyrir og um árið 200 fara ávextirnir af innbyrðis þroska kenninga og stofnana kyrkjunnarað koma í ljós. Tertúllían, f. 150-60 er einn hinna fyrstu kristinna rithöfunda, sem heldur fram þrenningarkenningunni, þó fylgdi hann uppliafningarkain- ingunni viðvíkjandi eðli Krists. Um 170 var stofnaður kristinn skóli í Alexandríu á Egyptalandi og var maður fyrir honum fyrst á þriðju öld sem Klemenz hét. Skoðanir hans voru að ýmsu leyti ekki ólfkar skoðunum gnostíka. Hann hélt fram að örðiS hefði birst í mörgum mönnum, en að það hefði náð sínum hæsta þroska í Jesú. Origenes, f. um 180 ritaði margar bækur guðfræðislegs efnis. Hann hélt fram að orðið hefði birst í grísku spekingunum ekki síður en Jesú, að sonurinn heföi altaf verið föðurnum undirgefinn og annars eðlis en hann. Hann var síðar dæmdur villitrúarmaður af kyrkjunni. Þessir og margir fleiri kristnir rithöfundar, sem uppi voru samtímis þeim lögðu mesta áherzlu á að útskýra eðli Krists og samband hans við guð. Kenningin um heilagan anda smá þroskaðist, að því er virðist, þó mjög lítið beri á henni, þar til farið var að skoða andann sem sérstaka persónu. Upprunalega hafði hann aðeins verið skoðaður sem guðlegur kraftur eða ahrif. Þeir sem að fylgdu upphafniiigarkcnninguniii voru flestir í Litlu-Asíu og þaðan barst hún til Róm. Þeódótus hélt þessari kenningu fram þar um 190. Hann sagði að Kristur hefði aðeins

x

Heimir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimir
https://timarit.is/publication/440

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.