Kirkjuritið - 01.01.1941, Page 32

26
Gamall klerkur:
Janúar.
En öll þessi verk eru þó í eðli sínu hrein og bein embættis-
skylduverk, unnin fyrir kristilegt mannfélag, engu síður en fyrir
viðkomandi kristna einstaklinga, alveg eins og hver önnur prests-
leg skyldustörf, svo sem messugjörðir, prédikanir, barnafræðsla,
húsvitjanir o. fl., sem „aðwf“tekjur eru greiddar fyrir af opin-
beru fé.
Öll þessi prestsverk, hvert fyrir sig og til samans, eru þvi sama
eðlis og sama tilgangs í raun og veru, og verðskulda þessvegna,
öll jafnt, ein og sömu laun af alþjóð, sem á annað borð telur
sig kristna og presta og prestaköll þörf og nauðsynleg.
Ég veit, að þessu verður svarað af sumuni á þá leið, að „auka-
verkin“ séu einkamál einstaklinga; þeir eigi það við sjálfa sig,
hvort þeir láti prest skíra börn sín og ferma, gifta sig og sína,
og kanske líka jarða, og séu því réttir til að borga, svo að þetta
komi ekki binu opinbera við.
En hversvegna var og er þá bið opinbera að skifla sér af þess-
um „aukaverkum“ með því t. d. að semja og lögbjóða greiðslu-
taxta fyrir þessi verk? Eða mun ekki þjóðfélagi, eða ríki, koma
það neitt við t. d., er þjóðfélagsþegn fæðist, eða það, hvernig
hann er uppfræddur og alinn fyrir lengra eða skemmra líf og
starf i og fyrir þjóðfélagið? Eða má þá ekki alveg eins kalla það
einkamál einstaklinga, og liinu opinbera óviðkomandi, hvort eða
hvernig þeir, þjóðfélagsþegnarnir, hagnýta sér hin önnur prests-
verk, svo sem messugjörðir og aðra prestsþjónustu, sem ríkið þó
launar? Jú, ég held það, og finn engan mun á neinum þeirra verka.
hvað eðli og tilgang þeirra snertir. Þau eru öll jafnt löghelguð
og nauðsynleg skylduverk í þágu alls þjóðfélagsins, eða þvi til
uppbyggingar i lieild, og eiga þvi að réttu lagi að launast af
hinu opinbera.
En svo er enn eitt: Þessi lögskipuðu embættisskylduverk, auka-
verkin, liafa verið og eru enn greidd yfirleitt af þeim, sem sizt
skyldi, þeim yfir höfuð, sem stuðla mest og margir bezt að upp-
byggingu mannfélagsins, og almennt eiga eðlilega erfiðast um
peningaútlát, barnaeigendum og uppalendum, sem umfram aðra
verða mikið á sig að leggja, og miklu til að kosta til uppeldis og
fræðslu barna sinna, engu siður fyrir þjóðfélagið en sjálfa sig
og börnin.
Ennfremur er liér um að ræða óeðlilega greiðslukröfu af hendi
þeirra þjóðfélagsmeðlima, sem hafa í heiðri og lialda Guðs og
góðra manna lög, hollar og nauðsynlegar reglur og góða siðu,
með sómasamlegri og þjóðhollri sambúð karls og konu eða lög-
helguðum hjúskap, til þjóðfélagslegrar uppbyggingar, og svo loks
af hendi þeirra félagssystkina, sem eftir meira eða minna veik-