Kirkjuritið - 01.01.1941, Blaðsíða 34

28
Gamall klerkur:
Janúar.
Þeir eru allir þegnar og meðlimir þjóð'ar siiinar, og langflestir
svo þýðingarmiklir fyrir mannfélagið alt, að miklu varðar, að
heilsa og líf og starfskraftar þeirra séu veikindum varin og frá
veikindum leyst, eftir beztu kunnáttu og getu; enda telst það
oftast til skaða fyrir þjóðfélagið, ef eða þegar hver ein lífs og
starfhæf manneskja fellur úr fylkingu fyrir sjúkleik og dauða.
En svo bætist nú hér á ofan það, að langfæstir þeirra, sem heilsu
missa sjálfir, eða verða fyrir lieilsuleysi og sjúkleika sinna nán-
ustu, eru efnalega færir um að standa lengi undir greiðslum hinna
löglej'fðu ,,aukatekna“ læknanna, svo að hér má einnig segja, að
þarna koma þessi gjöld og þessar tekjur niður á þeim, er sizi
skyldi — þeim, sem hafa mist, eða eru að missa hæfileikann og
möguleikann til að bjarga sér eða sínum, heilsuna, sem er einka-
skilyrði allra eða flestra þarfinda og lífsgæða, og sízt mega því
flestir við miklum fjárútlátum.
Það er líka alveg víst að til þessa finna innilega sárt margir af
vorum ágætu læknum, og taka mjög nærri sér að ganga eftir
sínum löglegu aukatekjum af mörgum sinna nauðbeygðu og bág-
lega stöddu gjaldenda, sjúklingum eða aðstandendum þeirra. Gera
því margir þeirra ýmist að setja miklu minna upp á sig og verk
sín en lög leyfa, eða sleppa alveg mörgu og miklu af löglega rétt-
mætum tekjum sínum, án þess þó að lilifa sjálfum sér, eða draga
af sér við að hjálpa og bjarga með ráðum og dáðum. Er þetta
vitanlegt og margkunnugt um marga, eða jafnvel flesta af vorum
ágætu héraðslæknum og þar á meðal lækninn minn og sýslungá
minn.
Væri nú ekki nær, eðlilegra og heillavænlegra bæði fyrir þjóð-
arheildina og viðkomandi einstaklinga, og einnig einfaldara, að
launa læknastéttina svo einum embættislaunum af hinu opinbera,
að öllum þeirra lífs- og embættisþörfum væri forsvaranlega borg-
ið, svo að þeir mættu verja tíma sinum og kröftum í heilbrigðis
og lækninga þarfir þjóðfélagsmeðlimanna, án þess að aukið sé á
erfiðleika hinna sjúku og bágstöddu með persónulegum „tolli“ af
bágindum þeirra? Jú, ég er viss um það. Og fleira gott, sem eigi
verður hér upp talið, myndi af þessu lagi leiða, bæði hvað presta-
og læknalaunin og störfin snertir.
En hér er nú, því miður, um fleiri og fleiri að ræða en prest-
ana og læknana, og launalag l>eirra, því að fjöldi annara stofnana
og starfsmanna rikisins fá og hafa laun á laun ofan, og sumir
margföld, ýmist eða bæði af þvi, að frumlounin ein þykja ekki
lifvænleg, eða þá líka, að embættið er svo hægt og annalítið, að
við það megi bæta einu eða fleiru aukastarfi; og þá hvert viðvil;
stórlaunað, svo að sumir liafa upp úr þessu tvöföld, þreföld eða