Jörð - 01.10.1943, Blaðsíða 6

land mætti sín vegna lýsa j'fir sambandsslitum, þegar sá
tími væri kominn, að bókstafur sambandslagasamningsins
leyfði það -— án tillits til þess, hvernig þá stæði á fvrir
Dönum og konungi. En sú afstaða er tæplega í samræmi
við fgrr fram tekna afstöðu Bandaríkjanna, og veit eng-
inn, livað nauðað kann að hafa verið á þeim, til að ná
þessari tilslökun. En því lxafa fíandaríkin tiltöguréll i
þessu máli, að þau liafa tekizt á hendur álnjrgð á rétt-
indum og hagsmunum tslands í þessu efni, og nær lillögu-
rétturinn þá að sjálfsögðu til aðferðarinnar einvörðungu,
en ekki efnisins (sbr. það, sem tekið var fram á bls. 256).
Nú er samt þess að geta, að enda þótt Bandaríkin hefðu
veitt það jákvæði, sem hér er um rætt, af fúsu geði og
athugasemdalausl, þá væri ekki þar með sýnt og sannað,
að ísland bafi siðferðilegan rétt til að virða að vettugi
almenna kveðjubefð gagnvart Dönum og konungi. Einnig
er þess að gæta, að frá BretaS hendi mun ekki vera rteinu
slíku jákvæði til að dreifa, enda munu þeir ekki bafa
verið að spurðir um það, sem Bandaríkin bafa nú játað.
Það, að fara sínu fram í málum sem ]>essum, áin þess að
leita álits ábyrgðaraðila um aðferð, gefur honum átyllu
tit að taka ábyrgð sína meira eða minna aftur, með hlut-
drægri túlkun eða á annan bátt, því að vitanlega blýtur
lionum að koma það við, á livern liált skilnaður er fram-
kvæmdur, því bæði má gera það á fleiri vegu en einn, og'
svo geta verið ýmsar alþjóðlegar ástæður eða ástæður
með hinum aðila skilnaðarins eða þvíumlíkt, sem taka
verður tillit til í aðferð, þó að það snerti elckert efni,
þ. e. fullgildi skilnaðarins fyrir þá þjóð, er fyrir skiln-
aðinum stendur. Og þannig er vitanlega ástalt hér. í öðru
lagi er fíretum beinlínis sýnd lítilsvirðing með því að
ganga fram hjá þeim, þegar álits Bandaríkjanna er leit-
að. Því þeir eru einnig ábyrgaraðili að fullveldi voru, og
liafa tekið sér á Iierðar sams konar skuldbindingu gagn-
varl því á væntanlegum friðarfundi, þó að svo heiti, að
fsland sé undir hervernd Bandarikjanna, en ekki Breta.
Gildi ábyrgðar fíreta hefur því verið stofnað í hættu af
258
JÖRÐ