Jörð - 01.10.1943, Side 55

stríðinu 18(50—(54, var aðaltilgangur þessara skóla að „búa
undir embætli, að veita l'lokk beldri-manna þekkingu.
guðliræðslu og góða siði og háttprýði“. 1771 voru aðeins
9 háskólar, en í frelsisstríðinu var tala þeirra orðin 133.
Flestir þessir skólar voru stofnaðir af trúarástæðum og
eldir enn eftir af þeim áhrifum í stöku stað, t. d. að heimta
af öllum nemendum daglegar I)æna-samkomur í kapellu
háskólans.
Eftir þelta tók hin hraðvaxandi þjóð að heimta allt
annað og meira en áður tíðkaðist. Háskólar hennar hrutu
þá af sér öll bönd ríkis og kirkju. Á s.l. 100 ára skeiði
spratt upp sá sægur æðri skóla í Bandaríkjunum, að
slíks Iiafa aldrei verið nein dæmi i sögunni. 42 af hinum
48 ríkjum kosta og annast einn eða tvo háskóla. Að
minnsta kosti 13 háskólar eru reknir og kostaðir af stór-
borgum. Margir háskólar eru sjálfstæðar stofnanir. Árið
1890 voru í liáskólum Bandaríkja 1979 karlar, 409 kon-
ur, alls 2388. Árið 1938 voru 57686 karlar, 35973 konur,
alls 93,659. 1940 voru í Bandaríkjunum 1699 æðri skólar,
þar af voru 734 háskólar af ýmsu tagi, 263 æðri sérfræði-
skólar (Professional Scliools), 181 kennara-háskólar
(Teachers’ Colleges), 62 kennara-skólar (Normal Schools),
459 menntaskölar (Junior Colleges).
Háskólar eru tvenns konar: 1) Þeir, sem veita aðeins
almenna háskólamenntun í fleiri eða færri greinum, og
eru nefndir College. Stúdentar þeirra nefnast Undergra-
duates, og hljóta lægstu háskólagráðu við burtfararpróf
og nefnast þá Baclielor of Arts (B.A.) eða Bachelor of
Science (B.Sc.). 2) Þeir, er veita „bachelors“ („bakka-
láreusum“) vísindalegt framhaldsnám. Nefnast þeir þá
!,Craduales“ og taka magisters-gráðu eftir 1—2 ár og
uefnast þá „Master of Arts“ (M.A.). En doktorsgráða veit-
ist „meisturum“ eftir nokkurra missira lokanám. Skrifa
þeir þá Ph. D. aftan við nafn silt (Philosopliical doctor).
Háskólar með þessu lagi nefnast „University“ og íela
oftast jafnframt í sér fleiri deildir (Colleges) fyrir „under-
graduates“.
JÖRÐ 307