Jörð - 01.10.1943, Blaðsíða 43

Ritstjórinn, .Tónas Guðlaugsson, var einungis 19 ára
gamall, er hér var komið (f. 27. Sept. 1887). En þótt noklc-
ur unggæðisbragur væri að sumum greinum blaðsins, duld-
ist það ekki, að í ritstjóranum bjó bæði skáld og rithöf-
undur.
Árið 1906 hófst fyrst hreyfingin um sérstakan fána í
Stúdentafélagi Reykjavikur. „Valurinn“ flutti márgar
snjallar hvatningargreinar um fánamálið og beitti sér
mjögfyrir því að bláhvíti fáninn yrði almennt tekinn upp.* *
orði kveða, að samið sé um „stöðu Islands í rikinu“, heldur um
samband landanna, því að vér höfum aldrei verið hluti i [danska]
ríkinu að lögum. 2: Eigi má svo að orði kveða, að Stöðulögin
skuli endurskoða, því að þau hafa aldrei verið 1 ö g. 3: Danir mega
ekkli hafa liér meiri rétt til atvinnureksturs en aðrar þjóðir, nema
þeim sé veitt hlunnindi með sérstökum samningi, er endurnýjaður
væri á fárra ára fresti (eða úr gildi numinn). 4: Engir samningar
mega takast, nema vér fáum fullt drottinvald i ö 11 u m vorum
málum, en því verður skipað með sérstökum samningum til fárra
ára, sem löndin hafa sameigtintegt. — Vilji Danir eigi ganga að svo-
l'elldum samningi, munum vér segja oss úr lögum við þá.“
* í 13. thl. er grein, sem nefnist „fslenzki fáninn“. Segir hún
frá tillögu nefndar, er Stúdentafélagið í Reykjavík hafði kosið, til
að gera tillögu um gerð væntanlegs fána íslendinga. í náðurlagi
greinarinnar stendur m. a, þetta: „Heiðrið minningu Jóns Sigurðs-
sonar með því að lála íslenzka fánann blakta á hverri stöng í
landinu 17. Júní 1907. Oss finnst það sá rétti vígsludagur hins ís-
lenzka fána“. — í sama tbl. hefst grein um kvæðabókina „Haf-
btik“ eftir Einar Benediktsson. Byrjar greinin svo: „Það getur ver-
ið, að þeir séu ekki jafnmargir, sem þráð hafa ljóðmæli Einars Bene-
diktssonar og ýmsra annarra, sem talin eru góðskáld vor, en ó-
hætt er að fullyrða, að sá liópur, sem dáist að Einari og þráir
komu ljóða lians, er glæsilegri en flestra annarra skálda.“ — Enn
segir þar m. a.: „Sá rétti mældkvarði fyrir skáldskapnum ætti að
vera, hvort kvæðin hafa áhrif á oss eða ekki ... þau áhrif, sem
skörp hugsun, snjallmæli, vel málaðar lýsingar og listgæft form
hefur á oss. Því sannri list fylgja ávallt sönn áhrif. ... Einar Bene-
diktsson hefði íslenzka þjóðin betra af að skilja réttilega en flest
önnur skákl. ... Binar Benediktsson er mestur hugsjónamaður allra
islenzkra skálda. IJann trúir á lifið. ... Ejóð hans fela i sér auð
þroskaðrar og menntaðrar sálar, sem þekkir krafta sina og köllun,
og hniga eins og fullþroskaðir ávextir af trénu.“
Jörð 295