Sjómannadagsblaðið - 01.06.1976, Blaðsíða 15

— Nú hefur verið ákveðið að afla
fjár til aukinnar landhelgisgæslu.
Eru fyrirhugaðar einhverjar breyt-
ingar á landhelgisgæslunni?
— Frumvarpið um fjáröflun til
landhelgisgæzlu var flutt til þess að
unnt væri að standa undir áföllnum
kostnaði við landhelgisgæzluna og
auknum kostnaði sem vænta má að
verði við rekstur hennar, þó með
óbreyttum skipafjölda og athöfn-
um, miðað við það ástand sem er í
dag og út þetta ár. Hinsvegar er ekki
gert ráð fyrir skipakaupum í þessu
né heldur stórfelldum tækjakaup-
um.
Ef svo kynni að fara að land-
helgisdeilan við Breta yrði úr sög-
unni og við þar með í friði við allar
þjóðir um fiskimið okkar, þarf
landhelgisgæzlan eigi að síður á
þessum fjármunum að halda til þess
að sinna verkefnum og halda
skipakosti sínum úti.
— Ert þú enn þeirrar skoðunar að
friðsamleg lausn finnist í deilunni
við Breta?
— Ég er í fyrsta lagi þeirrar
skoðunar að það sé skylda hverrar
sjálfstæðrar þjóðar að leita frið-
samlegra lausna á deilumálum sín-
um. í öðru lagi er ég þeirrar
skoðunar að það beri að vega það
og meta hverju sinni hvort unnt sé
með samningum að takmarka veið-
ar útlendinga meira en án samn-
inga. Á grundvelli þessa eigum við
að marka stefnuna í fiskveiðilög-
sögumálunum og það er mín skoð-
un að svo hafi verið gert. Við höfum
lýst því yfir að við séum reiðubúnir
til þess að leita eftir friðsamlegri
lausn á fiskveiðimálum við önnur
lönd og okkur hefur tekist að ná
friðsamlegri lausn við allar þjóðir
nema við Breta og það sýnir að
sanngirnin hefur verið okkar meg-
in, en óbilgirnin hefur verið þeirra.
Þetta hefur verið mjög sterkt
vopn í málflutningi okkar fyrir rétti
strandríkja til 200 sjómílna efna-
hagslögsögu. Deiluna við Breta er
þó ekki unnt að leysa með samn-
ingum meðan bresk herskip eru
innan íslenskrar landhelgi. Ef sú
staða kæmi hinsvegar upp að unnt
væri að setjast að samningum, þá
fer árangurinn eftir því hvort
samningur getur skorið verulega
niður veiðar breskra togara á ís-
landsmiðum. Án slíks niðurskurðar
er ég á móti samningum við Breta,
en með slíkum niðurskurði er ég
með þeim. Hér ber einnig að hafa í
huga, að með áframhaldandi
ósamkomulagi er mannslífum
stefnt í hættu.
— Nú stendur yfir umræða um
nýskipan á veiðum íslendinga innan
200 mílna landhelginnar. Mun þetta
færa landhelgisgæzlu okkar aukin
verkefni?
— Það er enginn vafi á því að
nýja fiskveiðilagafrumvarpið sem
nú er til meðferðar á alþingi, gerir
beinlínis ráð fyrir meira og betra
eftirliti á miðunum innan land-
helginnar. Gert er ráð fyrir aukinni
fiskileit almennt og auknu vísinda-
legu eftirliti, en síðarnefndi hlutinn
myndi þá frekar heyra undir haf-
rannsóknastofnunina en sjálfa
landhelgisgæzluna.
Öllum er það ljóst að hvert sem
skipulag fiskveiða okkar verður, þá
hafa verkefni varðskipanna og
landhelgisgæslunnar aukist við út-
færsluna, jafnvel þótt friður sé við
allar þjóðir.
— Hvað segir forsætisráðherra
um fiskveiðibrot íslenskra fiski-
manna undanfarnar vikur?
— Ég tel að þessi fiskveiðibrot
hafi að ýmsu leyti veikt okkur í
baráttunni fyrir útfærslu fiskveiði-
lögsögunnar og fyrir einkarétti
okkar á nýtingu landhelginnar.
Við höfum fyrst og fremst fært
þau rök fyrir málstað okkar að við
vildum með útfærslunni vernda
fiskistofnana og beina frá okkur
rányrkju. Atvik sem þessi rýra álit
okkar og fá menn til þess að draga í
efa einlægan vilja okkar og getu til
þess að framfylgja settum friðunar-
reglum. Ég tel engan vafa á því að
við íslendingar þurfum að sýna það
betur í verki sem okkur er svo tamt
að hafa á orði, að við viljum vernda
fiskistofnana við landið
— Nú er sjómannadagurinn á
næstu grösum. Er nokkuð sem for-
sætisráðherra vildi segja við sjó-
menn í tilefni dagsins?
— Það er alkunna að landkrabb-
ar hafa hástemmd orð um sjó-
mennina á sjómannadaginn og það
er ekki víst að sjómenn tækju þau
orð mjög alvarlega. Hitt vil ég þó
segja að það blandast engum hugur
urn að sjósókn, fiskveiðar og far-
mennska hefur verið lífsblóð
íslensku þjóðarinnar um aldaraðir.
Einkum hefur það komið í ljós eftir
tilkomu togaraútgerðar hér á landi
um og upp úr aldamótum. Þá fyrst
gátu íslendingar jafnað lífskjör sín
og borið þau saman við lífskjör
annarra þjóða. Iðnbyltingin í ná-
grannalöndum okkar hafði þá átt
sér stað og stuðlað að velmegun.
Togaraútgerðin og sjómennskan
varð iðnbylting okkar íslendinga.
Ég hygg því að lífskjör á íslandi
hafi farið mest eftir því hvernig
fiskveiðar hafa gengið frá ári til árs
og þá auðvitað með hliðsjón af
verðlagi á afurðum okkar og nauð-
synjum. Þetta sýnir gildi fiskveið-
anna fyrir ísland, og í því felst að
sjómenn eiga að fá sanngjarnan af-
rakstur vinnu sinnar, en ekki að við
eigum að taka eina stétt út úr ís-
lensku þjóðfélagi. Við erum öll í
sama báti, í sama skiprúmi og eitt
verður yfir alla að ganga. Hver stétt
á aðra að styðja og vinna að því að
auka velferðina í þjóðlífinu.
Um leið og ég segi þetta vil ég
bæta því við að það er hollt hverjum
manni að ganga upp í sínu starfi og
vera þess meðvitandi að það hefur
gildi fyrir aðra en hann sjálfan.
Enda á svo að vera.
Það er því ástæða til þess á sjó-
mannadaginn að óska sjómönnum
allra heilla og íslensku þjóðinni til
hamingju með þá.
JG
SJÓMANNADAGSBLAÐIÐ 7