Sjómannadagsblaðið - 01.06.1976, Blaðsíða 41

„Tja, ég segi það bara, barasta,
já!“
Nú, hann er þá orðinn kenndur,
kallinn, hugsaði ég með mér, hefur
ekki beðið lengi með það í þetta
skipti að halda upp á vertíðarlokin...
Þar kom hann nú auga á mig, sló út
hægri handlegg og stefndi beint til
mín.
„Sæll,“ sagði hann stuttlega. Síð-
an: „Var að koma að hitta Ossa, segi
það bara, já.“
„Sæll og blessaður, Guðmundur
minn.“
„Iss, segi það bara, barasta, já: ég
er akkúrat Guðmundur þinn. Sko,
sérdu, — þú hefur ekki vitundarögn
illt af að taka við þessu frá
Fiski-Gvendi, iss,segi það.“ Og hann
tók vinstri höndina upp úr vasanum
og ýtti bankaseðli í lófa minn.
„Þe-þetta áttu að eiga, ert að læra,
er dýrt, helvítis okur fyrir fátækan
pilt, segi það bara, átt að eiga þetta
fyrir að vekja Fiski-Gvend í vor
undir Selnesinu, — fínn piltur,
ágætis drengur, segi það bara, —
vekja Fiski-Gvend, sí, sí, sí.“ Hann
skók höfuðið: „Sei-sei-i- það bara, ja,
já.“
Ég leit á seðilinn og var agndofa:
Fimmtíu krónur! Þénustan mín úr
maí-túrnum, þriggja vikna góðum
túr, var fjörutíu og tvær krónur. Ég
þreif hönd Fiski-Gvendar, hristi
hana.
„Ég þakka þér hjartanlega fyrir,
Guðmundur minn, og líka fyrir alla
úrvals ljósabeituna í sumartúrun-
um, — var síður en svo til að launa,
þó að ég hunzkaðist loksins til að
vekja þig, var ekki nema sjálfsagt.“
„Sjálfsagt, sjálfsagt að fara frá
færinu þínu í kvikvitlausum fiski,
vekja mig, koma mér til ráðs, tapa
mörgum fiskum vegna þess — ekk-
ert að þakka, segi það bara, segi það
bara, já, — á akkúrat eftir að borga
fiskana, þetta bara fyrir umhugsun-
ina um Fiski-Gvend, svefnpurkuna,
góður piltur, guðs piltur. Hérna tíu
krónur fyrir drættina, sem þú tap-
aðir, skítsbætur, segi það bara, já.“
Og hann tróð tíu króna seðli ofan í
jakkavasa minn. „Passar og knappt
nokk, segi það barasta.“
„Eg er svo alveg steinhissa á þér,
Guðmundur!“
„Segdu Fiski-Gvendur, kóngs-
nafnið mitt — eðers mæjistet, segja
þeir víst, þeir dönsku, — skítt og
helgrýti, segi það bara,
Fiski-Gvendur ekki síðra. Alveg
steinhissa, segirdu, passar akkúrat,
— allir halda að Fiski-Gvendur sé
nánasar kvikindi, sé bæði ágjarn og
járnsál af því að hann fleygir ekki
guðs gjöfum í forina og reynir að
amla eftir megni, — lygimál hjá
þeim, se-seigi það bara, já.' En
Gvendur var fátækur, Gvendur var
munaðarlaus, Gvendur var á sveit
og Gvendur sagði við guð og bardi
utan klett með báðum höndum,
þangað til hruflað var ordið ofan af
öllum átta hnúum, gerdi það til að
sýna, að hann mundi vilja og þola
eitthvað á sig lekkja, sagdi við guð:
Ef þú, kall minn, vilt hjálpa mér, þá
skal ég gera eins og þú segir mér. Og
mér fannst einhvern veginn, segi það
bara, já, að hann segdi mér, hvað
hann setti upp — klárir reikningar,
— hann setur það kannski upp við
fleiri — segi það bara.“ Allt í einu
var Guðmundur kominn út í aðra
sálma, fannst mér, þó eins og fljót-
lega vottaði fyrir samhengi við áður
mælt: „Gott veður á morgun, guðs-
barna veður á morgun, fugl á firðin-
um eftir gardinn, Gvendur á sjó með
byssuhólkinn, Gvendur að reyta
hinn daginn, reyta sína fugla, sérdu,
segi það bara, já. Því Gvendur er,
sko, alltaf smeykur um, að hann
haldi ekki lofordið nógu vel, ekki
minnsta kosti með bónus og rabbat.
En Gvendur er ekki hræddur við
neitt annað, þetta það einasta eina,
— segi það barasta, já.“
„Vildu kannski, segja mér, hvaða
skilyrði hann setti? Máski hann
krefjist nú reyndar þess sama af öll-
um, þó maður viti það ekki, hafi
heldur ekki gert neinn kontrakt við
hann.“
Fiski-Gvendur hnykkti sér til,
horfði á mig, steinþagði nokkur
augnablik. Svo sagði hann:
„Kontrakt, þar kom rétta orðið,
vitaskuld, þeir lærdu munu einmitt
bera sér það í munn. Skilyrdið, ég
ætla að segja þér það, Ossi minn.“
Það kom á hann hik. Svo: „Nei, ég
ætla ekki að segja þér það, en ég ætla
að segja þér dugunalítið annað, og
þá getur þú af því getið þér til um
það.“ Aftur hik. Síðan hálfhvíslaði
Fiski-Gvendur: „Eg er svo miklu
hræddari, segi það bara, já, — sko,
miklu hræddari síðan hún Ólöf mín
sálaða dó, sem var mér óforþént góð,
því ef...“ Hann bandaði frá sér með
báðum höndum og þerraði sér svo
um augun með harðkrepptum
hnefum. „Farið að drjúpa úr lofti,
himnadögg, sei- segi það bara.“
Þögn. Því næst kom í trúnaðartón,
og það rétt aðeins rifaði í rauð-
hvarma og rök augun undir loðnum
brúnunum: „Nú ætla ég að for-telja
þér, hvað Hann mun segja við mig,
ef honum finnst ég hafa staðið við
kontraktinn. Sérdu Fiski-Gvendur á
leið upp brekkuna, og Hans útkíks-
maður stendur við gluggann og gerir
Honum við vart, segi það bara, já...
Gve-Gvendur reynir að ganga eins
greitt og honum er lífsins mögulegt,
án þess, sko, að sýnast flaumósa, —
streymir af honum svitinn, vesalings
Gvendi, sem er alinn upp á sveit, —
hljóp þá í blóðspreng, ef hann var
sendur bæjarleið. Sérdu: Nú er hann
kominn alla leið á varinhelluna, og
þá opnast, segi það bara, já, ógur-
lega stórar og sterklegar hurdir,
miklu stærri en vængjahurdirnar
hjá honum Poppa faktor, og Hann
sjálfur stendur á þröskuldinum, fínn
þröskuldur, pússað látún. Og ef.... ef
Hann er ánægdur.....“ Nú rétti
Fiski-Gvendur úr sér og sagði hátíð-
lega og þó glaðlega. „Sérdu, ef Hann
er ánægdur, þá segir Hann:
„Komdu sæll, Guðmundur fiski
kóngur Þórdarson. Það þykir, sko,
fleirum gott að fá þig hingað en
henni Ólöfu þinni, því þú hefur
haldið lofordið. — Hann segir lof-
ordið, þykir íslenzkan ekki síðri en
SJÓMANNADAGSBLAÐIÐ 33