Sjómannadagsblaðið - 01.06.1976, Blaðsíða 73

Jóhann J. E. Kuld tekur við verðlaunum í ritgerða samkeppni sjómannadagblaðs. 3 manna nefnd dæmdi um ritgerðir
er bárust, en í henni áttu sæti þeir Guðmundur H. Oddsson, skipstjóri, Gils,Guð mundsson, alþingismaður og Ólafur V.
Sigurðsson, stýrimaður. Með Jóhanni eru á myndinni þeir Guðmundur H. Oddsson og Gils Guðmundsson.
gerðu, vegna þess að þeir héldu, að í
því fælist styrkur þjóðinni til handa.
Sagan og reynslan á að vera okkar
styrkur til að forða frá strandi eða
mistökum. I íslenskri sögu hefur
hlutverk sjómannsins í frelsisbaráttu
þjóðarinnar verið vanmetið fram að
þessu. Hans er að litlu getið þegar
talað er um aldahvörf í okkar sjálf-
stæðisbaráttu. Og þó var það hann,
sem lagði grundvöllinn að því með
starfi sínu og baráttu, að því efna-
hagsstigi varð náð, sem gerði sjálf-
stæðið mögulegt í reynd. Arðurinn
af þilskipaútgerð íslendinga á nítj-
ándu öldinni, og síðar gróði af út-
gerð togara og vélskipa á þeirri
tuttugustu, gerði sjálfstæði íslensku
þjóðarinnar mögulegt að nýju. Án
íslenskrar sjómannastéttar, sem sótti
fram og lyfti oft Grettistökum í bar-
áttu fyrir efnahagslegu sjálfstæði
þjóðarinnar, hefði þetta allt orðið
miklu erfiðara viðfangs, eða máske
ógerlegt. En þrátt fyrir þetta þá
hefur sjómannsstarfið ekki ennþá
hlotið þá viðurkenningu sem því
ber, það er ekki ennþá launað í
samræmi við að það sé undirstöðu-
starf í þjóðfélaginu. En undirstöðu-
starf sem allt annað byggir á vel-
gengni sína, í þjóðfélaginu, verður
að launast sem forgangsstarf, öðru-
vísi verður réttlæti ekki fullnægt á
þessu sviði. Snemma á öldum varð
fiskur verkaður í skreið, helsti gjald-
miðill landsmanna í innan- og
utanlandsviðskiptum. Verkunarað-
ferðir hafa breyst á fiski gegnum
aldirnar og til viðbótar komið salt-
fiskur og frosnar fiskafurðir, ásamt
fiskmjöls- og lýsisframleiðslu. En eitt
hefur ekki breyst og það er að sjó-
mannsstarfið stendur að meginhluta
undir öflun alls gjaldmiðils sem
þjóðin notac Þegar á þessa staðreynd
er litið, þá verður ljóst að áhrif og
vald sjómannastéttarinnar er í engu
samræmi við framlag hennar til
þjóðarbúsins. Þegar markaðsverð
hefur hækkað á fiskafurðum og af-
koma útgerðar fiskiskipa orðið hag-
kvæmari og betri, þannig að meira
hefur verið til skiptanna, þá hafa
aðrir þegnar þjóðfélagsins verið
fljótir til að skipta þeim aukna arði á
milli sín, oftast með aðstoð og hjálp
ríkisvaldsins. Þegar svo sjómanna-
stéttin hefur gengið eftir aukinni
hlutdeild í gróðanum, þá var oftast
búið að skipta honum upp, og ekkert
eftir, til að skipta. En þegar hins-
vegar markaðsverð hefur fallið á
fiskafurðum á heimsmarkaði, og út-
gerð fiskiskipa orðið erfið í mörgum
tilfellum, þá hefur ríkisvaldið látið
sjómannastéttina borga skaðann.
Um þetta ber glöggt vitni löggjöfin
um alla mögulega og ómögulega
sjóði, sem myndaðir hafa verið með
skattalagningu á óskiptum afla, til
þarfa útgerðar. í gegnum þetta kerfi
SJÓMANNADAGSBLAÐIÐ 65