Eimreiðin


Eimreiðin - 01.07.1975, Síða 34

Eimreiðin - 01.07.1975, Síða 34
EIMREIÐIN reglum glímunnar, sem þeir þreyta, hún er ekki glíman sjálf, þaðan af síður verðlaunin, sem um er glímt. Stjórnaraðgerðir eru brögð í glímunni, þær eru leiðir að sigri, ekki sigurinn sjálfur. Til þess að halda völdum þurfa forystumenn að gera tvennt: Að halda hirð náinna samstarfsmanna og afla fylgis kjósenda. Hlutdræg beiting veitingarvalds er nauðsynleg forsenda til þess, að hið fyrra megi takast. Pað er mun erfiðara að gera sér grein fyrir, hvað gera þarf til að afla og halda fylgi kjósenda, enda er það háð mjög breytilegum aðstæðum. Vænlegasta leiðin til að afla kjósendafylgis er að skapa eða leiða almenningsálitið. Þetta er eina leiðin, sem leiðir til þess, að stjórnarþörf samfélagsins verður fullnægt, ef þetta almennings- álit fjallar um stjórnmál eða öllu heldur um það, hvernig stjórna skuli, hverju stjórna skuli og hvert stefna skuli. Á íslandi nægir að þykjast leiða almenningsálitið eða jafnvel að þykjast hafa leitt það eða þykjast hafa viljað leiða það. Þó að þessi framsetning kunni að vera réttari en sú, sem fyrr var notuð og á rætur sínar að rekja til óskerpanlegra hugmynda um þjóð- arvilja, visku almennings og sannleiksgildi almannaróms, þá skiptir það litlu í því, sem hér fer á eftir. Til að nálgast þetta síðara líkan lýðræðisins þyrfti aðeins að haga orðum nokkuð á annan veg en gert verður. Til gamans má þó geta þess, að vilji menn líta á seinni fram- setninguna sem eðlislýsingu lýðræðisins, þá verður marklaust allt tal um lýðræðislega ákvörðunartöku. Kosningarétturinn er þá aðeins tyftingarvald, hann getur ekki tryggt, að kosnir stjórnendur taki ákvarðanir að vilja kjósenda, hann er aðeins leið til að byrgja brunn- inn, eftir að nægilega mörg börn hafa dottið ofan í. Svo að aftur sé tekinn upp meginþráður þessa máls, þá hafa ís- lendingar ruglað saman viti og vilja. Þessa sjást merki í stjórnmála- umræðu og í skiptingu valds og verkefna milli kjörinna stjórnvalda og embættismanna. Það sem mest einkennir stjórnmálaumræðu og baráttu forystu- manna um hylli kjósenda er, að umræðendur sem áheyrendur virðast telja hagsmunamál og stjórnmál eitt og hið sama og af því beri að ræða stjórnmál á sama hátt og rætt er um hagsmunamál. Þar sem hagsmunir geta varla verið til nema í andstöðu við aðra hagsmuni, gefur það auga leið, að stjórnmálaflokkur, sem er eða telur sig vera málsvara hagsmuna, hlýtur með öllum tiltækum ráðum að reyna að búa öðrum flokkum til andstæða hagsmuni, ef þeir eru ekki svo góð- fúsir að gera það nógu áþreifanlega sjálfir. Þar sem kjósendur eru 210
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132

x

Eimreiðin

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.