Tímarit lögfræðinga


Tímarit lögfræðinga - 01.01.1970, Qupperneq 66

Tímarit lögfræðinga - 01.01.1970, Qupperneq 66
öllum sá órskurðr eigi lögligr, er lögmaðr hefir sagt, þa skulu þeir eigi rjúfa lögmanns órskurð, en rita skulu þeii* til konungs, hvat þeim lízt sannast á því máli, ok shkt rannsaka, sem þeir hafa framast prófat, því at þann ór- skurð, sem lögmaðr veitir, má engi maðr rjúfa, nema konungr sjái, at löghók vátti í móti, eða konungr sjálfx* sjái annat sannara með vitra manna samþvkt, því at hann er yfir skipaðr lögin . . . Hér kemur ljóslega fram, að æðsta dómsvaldið er hjá konungi „með skynsamra manna ráði“, eins og segh' i lokum 4. kafla. Sbr. og orðin „vitra manna samþykt' í 9. kafla. Um það hefur verið nokkuð deilt, hvað fælist í orðunum „skynsamra manna ráði“, þ. e. hvort átt sé við íslenzka menn. Það skal ekki nánar rætt hér, en Jxess eins getið, að sá aðili, sem konungur leitaði til, a. m. k. þegar fram í sótti, var noi’ska ríkisi’áðið, sbr. og inngang að tilsk. um stofnun yfirréttar 27/3 1563, en þar er beint talað um „ .. . voi*e elskel. Rigens Rád“ i sanxbandi við málskot til konungs. Þegar i*ætt er um dómsvald kon- ungs, ber að hafa hugfast, að fjöldi mála var undir lög- sögu kirkjunnar og æðsta dómsvald þar í höndum kirkju- höfðingjanna — biskupa — erkihiskupa eða páfans sjálfs, cn stundum dómklerkaráðs, curiunnar, kirkjuþinga eða sérstaklega skipaðra dómstóla. 1 1. gr. réttarhótar Hákonar konungs háleggs 11/6 1314 er rætt um stefnufrest í máliun, sem „lögmenn og sýslu- menn fá eigi yfir tekið“ og stefnt er til Noregs. Er þar sjálfsagt átt við stefnu til konungs (og ríkisráðs). Málskotsrétturinn virðist hafa verið allrúmur, en var háður mati lögréttumanna, sbr. fyrrgreinda tilvitnun í 9. kafla þingfh. Jónsbókar. Hins vegar tók málskot til kon- ungs langan tíma og var mjög köstnaðarsamt. Það har og við, að konungur fól landsstjórum sínum hér yfirdóms- vald, en þeir voru að jafnaði algerlega vankunnandi i ís- lenzkum lögum. Af þessu tilefni og væntanlega ýmsum öðrum ástæðum, svo sem ásælni konungsvaldsins, aga- 64 Tímarit lögfræöinga
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116

x

Tímarit lögfræðinga

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit lögfræðinga
https://timarit.is/publication/586

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.