Fréttablaðið - 12.07.2011, Blaðsíða 13

ÞRIÐJUDAGUR 12. júlí 2011 13
Nú hefur það gerst að mann-réttindaráð borgarinnar hefur
afgreitt frá sér tillögur um sam-
skipti skóla og trúfélaga, þær
hafa verið lagðar fyrir borgarráð
til umfjöllunar og mig langar að
útskýra hvaða slys ég álít vera þar
á ferð.
Gott eitt er að reglur séu settar
um samskipti skólasamfélagsins
við samstarfsaðila sína. Skýrar
leikreglur eru af hinu góða. Vand-
inn er sá að tillögur mannréttindar-
áðs bera með sér háskalegan skort
á félagslegu innsæi um leið og þær
stangast á við almenna félagsvís-
indalega þekkingu. Hvort tveggja
er ferlegt í stjórnmálum.
Núna þegar félagslegt atlæti
barna í hverfum borgarinnar gisn-
ar og rýrnar af orsökum sem öllum
eru ljósar þá er það mjög umhugs-
unarvert að lagt skuli til í nafni
mannréttinda að tómstundastarf
þúsunda barna og unglinga sem
engan skugga hefur borið á í vit-
und almennings sé sett inn í sviga
og þeim aðilum sem að því standa í
góðri sátt við foreldra og skólasam-
félag skuli meinað að kynna starfið
við hlið skáta, íþróttafélaga og ann-
arra sem bjóða börnum félagsstarf.
Þar með er verið að jaðarsetja öll
þau börn og allar þær fjölskyldur
sem rækja kirkjustarf í borginni og
sækja þangað félagsskap og önnur
gæði. Slík smættun og tortryggni
á félagslífi þúsunda einstaklinga
er vond. Við eigum að byggja upp
samfélag sem samþykkir og gerir
ráð fyrir fjölbreytileika en ekki að
leitast við að útrýma fjölbreytninni
og búa til sérstöðu.
Þá vil ég einnig vekja athygli á
því að tillögur mannréttindaráðs
Reykjavíkur fjalla í raun um heims-
mynd almennings. Þar er beinlínis
gengið út frá því að veraldleg heims-
mynd sé hlutlaus, eðlileg og heil-
brigð, en að trúarleg heimsmynd
sé einkamál sem fólk skuli eiga
við sjálft sig inni á eigin heimilum.
Ég leyfi mér að fullyrða að hin viti
borna íslenska alþýða muni aldrei
treysta stjórnmálaafli sem taki
afstöðu í trúarefnum.
Þriðja atriðið sem ég nefni sem
dæmi um skort á félagslegu innsæi
er sú forgangsröðun sem birtist í
tillögum mannréttindaráðs. Býsn
mættum við vera fegin ef helsta
ógnin sem steðjaði að börnum
okkar væri sú að innan skólakerfis-
ins væri verið að innræta ómótuðum
sálum annarlegar trúarhugmyndir
og grensulausir trúboðsprestar léku
lausum hala um lóðir og ganga. Þá
væri nú létt að skakka leikinn og
tryggja mannréttindi barna. Í nýrri
skýrslu sem UNICEF á Íslandi birti
fyrir skemmstu er að vísu hvergi
minnst á slíkan vanda en önnur
og þungbærari málefni lögð fram.
Og tökum eftir að þar er hvatt til
samvinnu allra, bæði ríkis, sveit-
arfélaga og félagasamtaka í þágu
barna. Tillögur mannréttindaráðs
eru aftur til þess fallnar að dreifa
kröftum en sameina þá ekki.
Loks vil ég benda á þá alvarlegu
rökvillu sem fólgin er í hugmynd-
inni um hlutlausan, ógildishlað-
inn vettvang í skólum borgarinn-
ar. Það er almenn félagsvísindaleg
vitneskja að hvert félag og stofnun
hefur sín gildi, meðvituð og ómeð-
vituð. Hver persóna ber með sér
sinn skilning á heiminum og ber
vitni þeirri heimsmynd sem hún
hefur eignast. Hlutverk skólans er
að undirbúa börn undir þátttöku í
samfélagi. Það er gert með því að
gera þau læs. Við viljum að börnin
okkar verði læs jafnt á bækur sem
fólk, á tölur og andrúmsloft, á tækni
og list. Þess vegna eiga skólar að
sækjast eftir samvinnu við ábyrga
og hæfa aðila sem kynna sjálfa sig
fyrir börnum. Allt það helsta sem
við lærum lærum við í gegnum
persónur. Foreldra- og skólasam-
félagið á að sækjast eftir því að fá
inn á sviðið einstaklinga, stofnan-
ir og félög sem skilgreina má sem
samherja að uppeldi og menntun
barna. Þessir aðilar eiga að koma
á forsendum skólans á forsendum
barnanna í umboði uppalendanna og
þeir eiga að bera með sér sín gildi
og skilaboð, gefa innsýn í list sína,
heimsmynd, þekkingu og ástríðu
sína á öllum mögulegum sviðum. Og
þau eiga að gera það í trúnaði við
foreldra- og skólasamfélagið. Það
er löng og farsæl hefð fyrir því á
meðal okkar að samfélag hinna full-
orðnu eigi samstöðu um það atlæti
sem börnum er búið þvert á allar
pólitískar skoðanir, trúarhugmynd-
ir og hrepparíg. Það ber hvorki vott
um félagslegt innsæi né fulla rök-
hugsun þegar menn halda að með-
vitaðar og mótaðar lífsskoðanir eða
trú úthýsi fagmennsku. Sú afstaða
er bara menningarlegur tepruskap-
ur og er í eðli sínu í andstöðu við
ábyrga menntastefnu.
Borgarráð verður að bíða. Vönduð
umræða þarf að fara fram. Upplýst-
ir jafnaðarmenn í landinu munu
ekki sætta sig við að stjórnmála-
flokkur taki trúarafstöðu og mis-
muni borgurum landsins með þeim
hætti sem nú stefnir í og borgarbúar
munu ekki una því að kirkjustarfi í
hverfum Reykjavíkur sé sópað út í
horn með þótta og tortryggni í nafni
mannréttinda.
Stóra lífsskoðanamálið
Trúmál
Bjarni
Karlsson
sóknarprestur og fulltrúi
Samfylkingarinnar
í velferðarráði
Reykjavíkur
Sumarið er tími trampólína og þau spretta upp í húsagörðum
sem aldrei fyrr. Á nýafstöðnu
þingi Landsbjargar þótti tilefni
til að ræða öryggisatriði, innan
slysavarnahópsins, er tengjast
uppsetningu og notkun tækjanna.
Til að vernda þá sem leika sér á
trampólínum hefur Slysavarna-
félagið Landsbjörg og Lýðheilsu-
stöð (nú Landlæknisembættið)
gefið út leiðbeinandi reglur, sem
ábyrgðarmenn eru hvattir til
að fara eftir þegar tækið er sett
upp og við notkun á því. Víða
í görðum um allt land má sjá
þessi tæki. Fleiri en færri fara
EKKI eftir þessum reglum sem í
höfuðdráttum eru þessar:
„Meðfram trampólíninu þarf
alltaf að vera að minnsta kosti
2,5 m autt svæði. Velja þarf stað
sem er fjarri girðingum, gróðri
og öðrum leiktækjum. Undir-
lagið þarf að vera stöðugt og ætti
ekki að vera hart eins og malbik,
heldur ætti frekar að setja það á
gras. Gras dregur úr hættunni á
að barnið meiði sig ef það dettur
af leiktækinu. Gætið að því að
ekkert sé undir trampólíninu sem
gæti skaðað barnið ef það myndi
hoppa niður í jörðu. Vírar sem
notaðir eru til að festa leiktækið
mega ekki vera fyrir ofan dúk-
inn svo ekki sé hætta á að barnið
hoppi upp í þá.“
Það sem vekur athygli þegar
uppsetning trampólína er skoðuð
er að plássið í kringum þau er oft
ónógt. Auk þess er vert að skoða
hvernig þau eru fest niður. Börn
eru oftar en ekki eftirlitslaus við
leik og mörg í einu á þeim. Gróður
liggur þétt upp að sumum þeirra,
veggur stendur mjög nálægt hluta
þeirra, ýmist húsveggur eða tré-
pallur. Slysatíðni barna við leik
á trampólínum eykst frá ári til
árs og því ekki að ástæðulausu
að reglur séu settar, til verndar
börnum. Öðrum en forráðamönn-
um virðist meira í mun að vernda
börnin sem kemur berlega í ljós
við uppsetningu tækjanna.
Það sinnuleysi sem ríkir í vali á
stöðum og uppsetningu trampól-
ína er athyglisvert þegar til þess
er hugsað að í langflestum til-
fellum eru börn að leik á þess-
um tækjum. Hvað þarf til, til að
foreldrar og forráðamenn sjái
ástæðu til að fara eftur leiðbein-
andi reglum við uppsetningu
trampólíns og búa börnum öruggt
leiksvæði spyr sá sem ekki veit.
Hvað hugsa foreldrar –
uppsetning trampólína
Samfélagsmál
Helga Dögg
Sverrisdóttir
í stjórn
Slysavarnadeildarinnar
á Dalvík
Gras dregur úr
hættunni á að
barnið meiði sig ef það
dettur af leiktækinu.
Gætið að því að ekkert sé
undir trampólíninu sem
gæti skaðað barnið ef
það myndi hoppa niður í
jörðu.