Atli - 01.06.1944, Blaðsíða 9

Atli - 01.06.1944, Blaðsíða 9
- 9 - Þar sem é'g tel ab þetta mál veröi stærsta framfaramál ísl. land- btínaöar um langt skeið, þykir mér ástæöa til að viö reynum að kynna okkur þaö eins vel og kostur er. Bg hef því snúiö mér til Helga Bergs verkfræðings og beðið hann að svara nokkrum spurningum sem kynnu að varpa ljdsi yfir áburðarframleiðslu yfirleitt, og þó sérstakiega fyr- irhugaða áburðáaPframÍeibsÍu í l'andinu s:]álfu. Helgi snerist vel við þessUy og fer hér á eftir það rnarkv'erðasta úr samtali okkar. Eftir að hafa Bkyrt' Helga' frá málavökstum bað ég hann að segja mér eitthvað um sögu ábúrðárframleiðsTunnárj, og í þvi san:ba?adi hvaða aðferðir væru notaðar við framléiðslu mismunatídi tegunda köfnunar- efnisáburðar. "Um aldamótin 1900 var byrjáð ao framleiða fcöfmmaröfni úr loft- inu til áburðar. Áburðartegund þessi vár kðfhuharefniskalk. Framr-... leiðslan fékk þd litla þýðingu þá, þvi aö skömmu seinna var byrjað að framleiða saltpétur úr súrefni og kbfnunarefni loftsins með hinni svokölluðu ljdsbogaaðferð. Það var norski verkfræðingurinn Eyde sem fann þessa aðferð upp og var einn af aðalstofnendum Norsk Hydro sem hdf framleiðslu á Noregssaltpétri 1905. Um svipað leyti var byrjað á samskonar framleiðslu í Frakklandi. Saltpétur er eins og kunnugt er salt af saltpóturssýru og einhverjum málmi. Þannig er Noregssaltpétur Ca(N0-z)ol Chilesaltpótur NaNO, o.s.frv. Ljdsbogaaðferðin krafðist mikillar raforku og gat því aöeins komiö til greina þar sem kostur var á ódýru rafmagni. Til þess aö framleiöa 1 tonn af áburði þurfti 4-5000 kwt. Þaö má einnig framleiða saltpétursýru með því að brenna ammón- íak. Við þá aöferð þarf miklu minni orku, enda er þetta nú sem stind- ur langsamlega algengasta áðferðin við ábúréaíframieiösiu, Þjdðverjar fundu hana upp. Þá vantáði hitrat i síöasta stríöi til þess aö blanda £ púðriö, og neyðin kennir nak.tri Konú að spihná: beim tókst að sigr- ast á hinum teknislcu erfiðleikum við framieiðsluha. Nú er svo komiö að meira að seg-ja hinar stdru áburöarverksmiðjur 1 Rjiikan hafa sniíið baki við ljdsbogaaöferðiiini og framleiðn mi saltpdtursýru með því að brenna ammdníak. Köfnunarefnið getur verið bimdið á annan hátt en í nítrati. Það er i mörgum tilfellum bundið í ammóníumjdninni viö ýmsar sýruleifar. Þannig má nefna áburðartegundir eins og ammdníumsúTfat, kalkammon og nítrdfdska." "Eru áburðarverksmiöjur eingöngu reknar með rafmagni sem er fram- leitt meö vatnsafli?" "Nei, enganveginn, og það er mesti misskilningur aö halda að raf- orka sé íiaubsýmleg til áburðarframleiðslu. Þaö er aðeins ljósbogaað- feröin sem krofst mikillar og' ddýrrar raforku. Eins og ég tók fram fyrr, er kÖí>nimarefni3áburöuT aöallega framleiddur meö því ab brenna ammdníak. Ammdníakiö má framleiöa meö tvennu móti. önnur aðferðin er s\i að fyrst er vatnsefni framleitt við rafgreiningu vatns og slöan brennt 1 andrúmslofti, Eftir verður blanda af köfnunarefni og vatns- eíhi. Ur þessari blóndu or svo framleitt ammdníak sem síðan við brennslu myndar saltpðtursýru. Méð hinni aöferðinni sem er ennþá al- gengari er vatnsefnib fraialeitt í gasofni og síðan brennt í reykloft- inu frá ofhinum. Við þessa aðferð er orkugjafinn koks. A Islandi er

x

Atli

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Atli
https://timarit.is/publication/676

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.