Morgunblaðið - 26.09.2009, Blaðsíða 22

22 Daglegt lífVIÐTAL
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 26. SEPTEMBER 2009
ekkert óskaplega vel. Það vantaði
eitthvað í tilveruna en ég vissi bara
ekki hvað það var. Ég byrjaði að
syngja átta ára gamall og var síðan í
barnakór til tólf ára aldurs. Þegar
ég söng leið mér eins og ég gæti allt.
En frá tólf ára aldri til tvítugs missti
ég átta ár úr söngnum.
Sem ungur maður gekk ég inn í
það lífsmynstur sem ríkti á Ak-
ureyri í þá daga. Einn og einn maður
flutti suður og fór í Háskólann, aðrir
urðu skipasmiðir, múrarar, járn-
smiðir eða bílvirkjar. Ég varð ketil-
og plötusmiður og síðan vélvirki. Oft
fann ég fyrir frústrasjón. Mér
fannst ég þurfa að gjósa. Svo fór ég
að syngja opinberlega og þá fór mér
að líða vel.
Ég fór í söngnám til Ítalíu og
kostaði það meira og minna af eigin
rammleik. Fékk reyndar styrki frá
Akureyrabæ og KEA. Góðir ein-
staklingar studdu við bakið á mér.
Valur heitinn Arnþórsson banka-
stjóri sagði oft við mig: „Ég er ekki
milljónamæringur en ef þú átt ekki
fyrir pastadisk hringdu þá í mig.“
Hann og fjölskyldan mín stóðu alltaf
með mér. Bóndi í Þistilfirði, mikill
vinur pabba og söngelskandi maður,
læddi að honum 2.000 þýskum
mörkum þegar hann vissi að ég væri
að fara í prufusöng um allt Þýska-
land. Ég er þessu góða fólki þakk-
látur. Eftir rúmlega tveggja ára
söngnám erlendis komst ég upp á
svið, vakti athygli og fékk tilboð. Ef
það hefði ekki gerst hefði ég þurft að
snúa aftur heim.“
Hvað hefðirðu gert þá?
„Ég vil ekki hugsa til þess hvernig
mér hefði liðið ef það hefði gerst eða
hvernig ævi mín hefði orðið hefði ég
ekki fengið að njóta mín í listinni.
Ég hefði ekki orðið nema hálfur
maður. En ég náði árangri á
skömmum tíma og það þakka ég
Guði almáttugum sem gaf mér
rödd.“
Hvernig tilfinning er það að
syngja í La Scala og Metropolitan
og öðrum frægustu óperuhúsum í
heimi?
„Stórkostleg, í einu orði sagt stór-
kostleg. Í byrjun var þetta samt yf-
irþyrmandi tilfinning. Ég titraði
eins og lítill fugl. Mér fannst það
nánast eins og kraftaverk að ég
skyldi ná að yfirstíga hræðsluna. Ég
var fyrstur Íslendinga til að syngja í
flestum þessum húsum og vildi gera
mitt allra besta. Ef maður brýtur
tón einu sinni eða gerir aðrar kúnst-
ir þá er hægt að fyrirgefa það en ef
maður gerir það tvisvar þá er manni
kastað út úr viðkomandi óperuhúsi
til frambúðar.
Starf óperusöngvarans byggir á
sjálfsaga, einbeitingu og fag-
mennsku. Maður verður að ná þeim
tökum á sjálfum sér að slys hendi
ekki. Þetta getur orðið mikið álag.
Svo þegar söngvari er kominn í
A-liðið syngur hann kannski í upp-
færslum í stóru óperuhúsunum sem
ganga árum saman. Í Berlín söng ég
meðal annars í Aidu í átján ár og það
varð stundum nokkuð leiðigjarnt en
tryggði fjárhagslegt öryggi þau ár-
in.“
Eftir Kolbrúnu Bergþórsdóttur
kolbrun@mbl.is
S
tórsöngvarinn Kristján
Jóhannsson er fluttur
heim til Íslands frá Ítalíu
ásamt konu sinni Sig-
urjónu Sverrisdóttur og
12 ára dóttur þeirra, Rannveigu.
Hér hyggjast þau dvelja að minnsta
kosti næstu tvö árin meðan Jóna lýk-
ur MBA-námi frá Háskóla Íslands.
Synir þeirra tveir, Sverrir, sem er 22
ára, og Víkingur, sem er tvítugur,
ákváðu að verða eftir á Ítalíu.
„Jóna hefur dekrað við mig í 25 ár
og er lykilmanneskja í mínum söng-
ferli,“ segir Kristján. „Ég hef reynt
að syngja vel og standa mína plikt
meðan hún hefur séð um öll praktísk
atriði. Það er fyrir löngu komið að
því að ég fylgi henni í því sem hún er
að gera.“
Hvernig er að koma heim til
Íslands í miðri kreppu?
„Ég er Íslendingur í húð og hár og
mér finnst gott að koma heim til Ís-
lands. Hún var sorgleg þessi vel-
megun sem reyndist ekki vera nein
velmegun heldur reyndist vera rugl.
Fyrir þremur árum kom til mín
ítalskur bankastjóri sem sagðist
hafa verið á fundi í London þar sem
íslenskir útrásarvíkingar voru.
Hann sagði við mig: „Þessir landar
þínir eru snargalnir!“ Hann sagði að
þetta væru menn sem höguðu sér
eins og þeir væru yfir aðra hafnir og
vildu æða áfram á skítugum skónum
yfir hvern sem er.
Síðustu árin fór þessi innistæðu-
lausi hroki útrásarmannanna í taug-
arnar á mér. En þegar ég leyfði mér
að viðra þetta sjónarmið við Íslend-
inga var mér sagt að þetta væri
sveitalegt sjónarmið þeirra sem
væru langt á eftir tímanum.
Ég held að við séum aftur að snúa
til einfaldara og heilbrigðara lífs.
Umferðin er orðin skapleg, en áður
voru allir á fleygiferð bara eitthvert.
Núna gefur fólk sér tíma til að tala
saman en reyndar er umræðuefnið
alltaf það sama, kreppan, en það er
bara eðlilegt miðað við ástandið.
Þegar upp er staðið held ég að við
séum öll á leið með að verða betri Ís-
lendingar.“
Tapaðir þú á kreppunni?
„Ég fór ekki varhluta af henni. Við
hjónin settum hluta af þeim pen-
ingum sem við áttum á Íslandi í
hlutafé í fyrirtæki en allt fór það
fjandans til. Það þýðir ekkert að
ergja sig á því. Peningar koma og
fara. Það eru aðrir hlutir sem skipta
meira máli.“
Óframfærinn og innhverfur
Þú virkar ekki eins og dæmigerð-
ur lokaður Íslendingur. Varstu
strax sem krakki svona fyrirferð-
armikill?
„Fram að tíu ára aldri var ég
óframfærinn og innhverfur. Mér leið
Er að springa úr stolti
Það er sagt að líftími söngvara í
óperuheiminum sé ekki mjög lang-
ur. Þú ert orðinn sextugur, hvernig
horfir þetta við þér?
„Tækifærunum fækkar sem er
sorglegt. Í óperuheiminum er farið
mikið eftir fæðingarárinu í pass-
anum. Auðvitað ætti það ekki að
skipta máli meðan maður getur
sungið. Þegar ég kem heim til mín
eftir að hafa sungið einhvers staðar
og fólk hefur staðið upp og klappað
og hrópað í hrifningu þá segi ég við
konuna mína: Hugsaðu þér, þessir
asnar ætla að láta mig sitja heima
bara vegna þess að ég er sextugur!
Ég er enn að og tilboðin berast
þótt þau séu ekki jafn mörg nú og
áður. En maður verður að vera
skynsamur. Ég myndi ekki syngja
ástarhlutverk í La Boheme eða La
Traviata orðinn sextugur. En það
eru hlutverk, bæði í Verdi- og Wagn-
er-óperum, sem hæfa mér vel og
aldrinum.“
Finnurðu fyrir aldrinum?
„Mér finnst ég ekkert eldast. Ég
reyki ekki. Ég er í góðu líkamlegu
formi. Ég er þrekinn og sterkur en í
fyrra fór ég fram úr mér í ræktinni
og var nærri dauður. Þá var ég að
æfa við hliðina á ungum og hraustum
mönnum. Ég ætlaði ekki að vera eft-
irbátur þeirra og tók á lóðunum eins
og ég mögulega gat. Svo kom ég
heim og steinlá. Þá áttaði ég mig á
því að ég þyrfti kannski aðeins að
halda aftur af mér. Þetta lækkaði í
mér blóðþrýstinginn og lækkaði líka
í mér rostann.
Ég er ánægður maður, á frábæra
konu og yndisleg börn. Elstu börnin
mín sem ég á af fyrsta hjónabandi
hafa gert mig að ferföldum afa. Ég
fékk tvö barnabörn í einu fyrir
tveimur mánuðum og eignaðist þá
nafna minn. Ég er að springa úr
stolti.“
Afmælistónleikar og ferilsplata
Nú ertu kominn heim. Hvað er
framundan?
„Á síðasta ári voru 30 ár frá því að
ég fékk fyrstu virðulegu greiðsluna
fyrir söng minn. Ég náði ekki þá að
halda upp á 30 ára óperuafmælið. En
afmælistónleikarnir verða í Há-
skólabíói 27. nóvember. Þar syngja
með mér íslenskir söngvarar, vinir
mínir Diddú, Gissur Páll Gissurar-
son og Þóra Einarsdóttir, en undir-
leikinn annast hljómsveit Hjörleifs
Valssonar fiðlusnillings. Þetta verða
Kristján Jóhannsson Ég geri mér grein fyrir að ég hef verið einstaklega lánsamur.
KRISTJÁN JÓHANNSSON STÓRSÖNGVARI
» Í óperuheiminum er farið mikið eftir fæð-ingarárinu í passanum. Auðvitað ætti það
ekki að skipta máli meðan maður getur sungið.
Þegar ég kem heim til mín eftir að hafa sungið
einhvers staðar og fólk hefur staðið upp og klapp-
að og hrópað í hrifningu þá segi ég við konuna
mína: Hugsaðu þér, þessir asnar ætla að láta mig
sitja heima bara vegna þess að ég er sextugur!
Ég titraði
eins og
lítill fugl