Morgunblaðið - 31.10.2009, Blaðsíða 47

Menning 47
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 31. OKTÓBER 2009
Áárunum 1930-1945 ljós-myndaði Sigurður Gutt-ormsson (1906-1998),bankastarfsmaður í Vest-
mannaeyjum, á þriðja hundrað
mannabústaða víðs vegar um landið.
Tilgangurinn var að upplýsa um slæm
kjör fátækrar alþýðu – raunar beinlín-
is að færa sönnur á að hér á landi ríkti
stéttaskipting. Myndaalbúm Sigurðar
eru varðveitt í Þjóðskjalasafninu þar
sem þau bar fyrir augu myndlist-
armannsins Unnars Arnar sem unnið
hefur bók og sýningu um þetta merka
framtak Sigurðar. Sýningin er í Gall-
eríi Ágúst við Baldursgötu og ber heit-
ið „Um sérstakt framlag Íslands og ís-
lensks samfélags til sögu
ófullkomleikans“. Svarthvítar ljós-
myndir Sigurðar eru hér sýndar í
skyggnuformi, og er þeim varpað á
vegg gallerísins. Á hverri mynd sést
framhlið lítils húss eða kofa; gafl,
burst, eða dyr; og er þarna á ferðinni
skilmerkileg heimild um húsakost
hinna efnaminni. Húsin eru í mörgum
tilvikum í mikilli niðurníðslu en þó sést
hvernig íbúar hafa af veikum mætti
tjaslað hlutum saman og nýtt það sem
til fellur. Myndir Sigurðar hafa á sér
heimildabrag en sú aðferð Unnars að
sýna myndirnar sem skyggnur í
rökkvuðu rými ljær þeim vissan fortíð-
arblæ, saknaðarkennd eða jafnvel upp-
hafningu harðgerðrar alþýðu. List-
rænt gildi myndanna er einnig dregið
fram eða sú sérstæða fegurð sem fólg-
in er í hinu óreglulega, ósamstæða,
bjagaða og samsetta. Ljósir fletir
magnast á uppstækkuðum myndunum
og þeir dimmu renna á mystískan hátt
saman við gallerívegginn.
Myndirnar eru öðrum þræði lands-
lagsmyndir þar sem form, torf og
grjóthleðslur ríma við og renna saman
við landið, bæði efnislega og á þann
myndræna hátt sem margir sakna eft-
ir að torfbæir voru flestir jafnaðir við
jörðu á 20. öld. Þessi sýning varpar
einmitt ljósi á hvernig þetta niðurrif
tengdist löngun til að afmá fortíðina og
líta einungis fram á veginn samfara
vaxandi hagsæld þjóðarinnar. Ljós-
myndir sem Unnar Örn hefur klippt út
úr tímaritum sem sýna áferðarfalleg,
alþjóðleg og nútímaleg húsakynni líkt
og komust í tísku hér á landi á 7. ára-
tugnum undirstrika nýjar aðstæður og
áherslur þjóðarinnar.
Ætla má að úrvinnsla Unnars á
þessu fundna efni tengist m.a. viðleitni,
nú á örlagaríkum tímum, til að líta inn
á við, horfast í augu við fortíðina og
draga af henni lærdóm, og rifja upp
gleymda sögu – sem er ekki langt und-
an þegar allt kemur til alls. Bókin er
eiguleg og sýningin falleg í einfaldleika
sínum. Þetta óvænta samstarf er bæði
Sigurði og Unnari til sóma.
Gallerí Ágúst
Unnar Örn
Til 12. desember. Opið mi.-lau. kl. 12-17
og eftir samkomulagi. Ókeypis inn.
ANNA JÓA
MYNDLIST
Fátæklegt Ein af þeim ljósmyndum sem Sigurður Guttormsson tók af híbýlum Íslendinga á árunum 1930-45.
Endur-
fundir
OPIÐ ALLA DAGA FRÁ 10 - 18
VERIÐ VELKOMIN OG NJÓTIÐ FRÁBÆRS ÚTSÝNIS OG GÓÐRA VEITINGA Í VEITINGASAL PERLUNNAR
Sími: 561-4114
Frá 30. október til 22. nóvember
Í FULLUM GANGI Í PERLUNNI
G Í F U R L E G T Ú R VA L A F Ö L L U M T E G U N D U M
T Ó N L I S TA R O G D V D M Y N D U M
við Valhallarstíg á Þingvöllum
Sumarbústaður til sölu
Þessi virðulegi bústaður var byggður 1929. Húsið er 125 fm og er á tveimur
hæðum. Húsið hefur verið mikið endurnýjað gegnum árin. Lóðarstærð: 5600 fm.
Útsýnið þarna er mikið og staðsetningin er einstök. Tilboð óskast.
Hægt er að nálgast frekari upplýsinga á netfangi: gammak@simnet.is